Medailles, groter budget en beter materiaal – dit zit er achter de opkomst van het vrouwenwielrennen

Nederlander Demi Vollering won begin augustus voor de tweede keer in haar loopbaan de Tour de France Femmes. Women’s Health UK-journalist Lauren Geall ziet zowel het wielrennen, als haar liefde ervoor, pieken. 

Ik ben altijd meer een hardloper dan een wielrenner geweest. Maar als ik tegenover de beroemde Promenade des Anglais in Nice sta en de Nederlandse Demi Vollering de overwinning in de Tour de France Femmes zie pakken, krijg ik meteen zin om zelf op de fiets te stappen. Dit is de eerste keer dat ik een Tour-wedstrijd van dichtbij meemaak en ik ben meteen verkocht.

Zes jaar geleden was dat nog niet mogelijk geweest, simpelweg omdat de wedstrijd toen niet bestond. Hoewel de eerste Tour de France voor mannen al in 1903 werd verreden, duurde het tot 1955 voordat er in Frankrijk voor het eerst een Tour voor vrouwen werd georganiseerd. Die wedstrijd bestond uit vijf etappes en werd verreden in Normandië. Sindsdien zijn er verschillende versies van een vrouwen-Tour geweest.

Zo was er van 1984 tot en met 1989 de Tour de France Féminin, die gelijktijdig met de mannenwedstrijd werd georganiseerd en gebruikmaakte van ingekorte versies van het parcours van de mannen. Pas in 2022 kregen vrouwelijke wielrenners met de eerste Tour de France Femmes de mogelijkheid om deel te nemen aan een officiële Tour-wedstrijd.

Sindsdien heeft de wedstrijd zich in hoog tempo ontwikkeld. Op de Franse televisie, waar de Tour gratis wordt uitgezonden (in het Verenigd Koninkrijk en andere landen is de wedstrijd achter een betaalmuur te zien), trok de editie van dit jaar gemiddeld 32,9 procent van het televisiepubliek. Omgerekend betekent dat dat ongeveer 22,3 miljoen mensen minstens één minuut van de wedstrijd hebben gezien. 

De mannen-Tour kwam met een gemiddeld kijkersaandeel van 35,1 procent over de 21 etappes maar 3 procentpunt hoger uit. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat de volledige mannenwedstrijd werd uitgezonden, terwijl slechts drie van de negen etappes van de vrouwen volledig op televisie te zien waren.

In vijf jaar tijd is de Tour de France Femmes daarmee uitgegroeid tot een van de grootste evenementen op de wielerkalender, en de wedstrijd lijkt voorlopig alleen maar verder te groeien.

De binnenbocht van de Tour

© Getty Images / Women's Health UK

De Tour de France Femmes van dit jaar was niet alleen de best bekeken editie tot nu toe, maar ook de zwaarste. De wedstrijd telde voor het eerst negen etappes, tegenover acht vorig jaar, en kende bovendien een historische beklimming van de Mont Ventoux. De 1910 meter hoge berg in de Provence vormde al vaker het decor van iconische momenten in de Tour de France.

Voor de 147 rensters die aan de wedstrijd begonnen, was het een kans om geschiedenis te schrijven. Langs de route was duidelijk te merken dat het publiek dat besef deelde. ‘De sfeer was waanzinnig,’ vertelt Magdeleine Vallieres, renster bij EF Education-Oatly en regerend wereldkampioen op de weg. ‘Het was ontzettend gaaf. Langs de hele klim stonden mensen die ons aanmoedigden. Je hoorde overal geschreeuw.’

Ik spreek Vallieres een paar uur voordat de laatste etappe van de Tour in Nice van start gaat. De temperatuur buiten is inmiddels opgelopen tot 32 °C en de rensters staan die dag voor 2100 hoogtemeters over een parcours van 99,2 kilometer, verdeeld over vier rondes.

In het hotel zijn de teamleden, allemaal gekleed in het kenmerkende roze, bezig met de laatste voorbereidingen. De koks hebben buiten vanuit hun foodtruck het ontbijt geserveerd, terwijl de mecaniciens de fietsen nog een laatste keer controleren voordat ze in de teamauto’s worden geladen. Het is het soort ochtend waarop iedereen weet wat er over een paar uur te wachten staat, maar waarin er voor de start nog opvallend veel rust is. 

Vallieres lijkt er in ieder geval ontspannen onder. ‘Het is de laatste dag van de Tour, dus ik ben vanmorgen zeker wat vermoeider dan normaal,’ zegt ze lachend. ‘Maar ik voel me goed. Het wordt een zware dag, maar ik heb er zin in.’

Vallieres is de enige renster van het team die aan alle vijf edities van de Tour de France Femmes heeft deelgenomen. Ze heeft de ontwikkeling van de wedstrijd dus vanaf het begin meegemaakt.

‘Het is heel mooi om de ontwikkeling van de sport mee te maken,’ vertelt ze aan Women’s Health. ‘Het niveau gaat ieder jaar waanzinnig hard omhoog. Dat zie je ook aan de wedstrijden van dit moment. Ik denk dat we een geweldige show hebben neergezet. We gaan de goede kant op.’

Innovaties voor vrouwen

De groeiende investeringen in het vrouwenwielrennen hebben daar een belangrijke rol in gespeeld. Volgens cijfers van Zwift is het gemiddelde budget van een Women’s WorldTour-team gestegen van 2,35 miljoen euro in 2022 naar 4,67 miljoen euro in 2025. Het gezamenlijke budget van de teams groeide in dezelfde periode van 33 miljoen naar 70 miljoen euro.

Met die groei is er ook meer ruimte gekomen voor innovatie. Naarmate het vrouwenwielrennen professioneler is geworden, zijn er steeds meer fietsen, kledingstukken en andere materialen ontwikkeld die specifiek zijn afgestemd op vrouwelijke wielrenners.

Dat is niet onbelangrijk. Professionele wielrensters zitten tijdens een wedstrijd urenlang op hun fiets en hebben daarbij al genoeg ongemakken te verduren. Slecht passende kleding kan daar nog eens extra problemen aan toevoegen. Zadelpijn bijvoorbeeld, waarbij de huid geïrriteerd raakt door een combinatie van zweet, wrijving en druk, kan tijdens een negendaagse wedstrijd behoorlijk belastend zijn. Tijd om de huid een paar dagen rust te geven is er immers niet.

ASSOS of Switzerland, de officiële kledingleverancier van EF Education-Oatly, is een van de merken die zich de afgelopen jaren meer op vrouwelijke wielrenners is gaan richten. In samenwerking met het team en op basis van directe feedback van de rensters heeft het bedrijf onder meer speciale zeemkussens, fietsbroeken met bretels en sport-bh’s ontwikkeld.

© Getty Images / Women's Health UK

‘In het verleden werden collecties voornamelijk voor mannen ontwikkeld en vervolgens vertaald naar vrouwen – een soort simpele kopie van hetzelfde kledingstuk,’ legt Luca Zanasca uit, senior manager research + development and innovation bij ASSOS. ‘Maar ongeveer twintig jaar geleden begonnen we het zeemkussen in onze fietsbroeken aan te passen aan de behoeften van vrouwelijke rensters. Sindsdien zijn we ons aanbod voor de vrouwelijke markt blijven verbeteren. Die markt is nog steeds klein in vergelijking met die voor mannen, maar hij is belangrijk.’

De verschillen zitten inmiddels niet alleen in de vorm van het zeemkussen. Zo heeft ASSOS de zogenoemde ‘Bisiclick’-technologie ontwikkeld, waarmee rensters tijdens lange trainingen gemakkelijker naar het toilet kunnen zonder hun hele shirt uit te hoeven trekken. Ook is er een sport-bh van ademende stof die ondersteuning moet bieden zonder de prestaties te beperken.

De rensters van EF Education-Oatly kunnen bovendien rechtstreeks feedback geven over de kleding. Wat werkt wel en wat niet? Volgens Vallieres levert dat uiteindelijk niet alleen comfortabelere kleding op, maar kan het ook daadwerkelijk invloed hebben op de prestaties.

‘Het maakt een groot verschil, want wij zijn geen kleine mannen,’ zegt ze. ‘Tot voor kort werd alles voor mannen gemaakt en dat merk je, omdat het niet comfortabel zit. Kleding die precies is afgestemd op ons lichaam – en niet om ons heen wappert in de wind – is ontzettend belangrijk. Het lijkt misschien een klein verschil, maar als je hier één procent en daar één procent kunt winnen, telt dat uiteindelijk op. En als je iets iedere dag zes uur draagt, zoals wij doen, dan wil je dat het perfect zit.’

Dit jaar was de eerste Tour de France Femmes waarin ASSOS officieel kledingsponsor was van EF Education-Oatly. De samenwerking staat dus nog maar aan het begin. 

‘Het is geweldig om met de meiden samen te werken, want het is echt een gamechanger,’ zegt Zanasca. ‘We kunnen hun feedback niet alleen gebruiken om de producten van nu te verbeteren, maar ook om toekomstige collecties verder te ontwikkelen en nieuwe producten te creëren.’

Ruimte voor verbetering

Ondanks de groei van de sport zijn er nog altijd belangrijke verschillen tussen het mannen- en vrouwenwielrennen. Het prijzengeld is daarvan misschien wel het meest in het oog springende voorbeeld. Tadej Pogačar, de winnaar van de mannen-Tour, ontving 500.000 euro. Vollering kreeg voor haar overwinning 50.000 euro, een tiende van het bedrag van Pogačar, terwijl de vrouwenwedstrijd inmiddels het grote televisiepubliek trekt.

Ook op het gebied van diversiteit is er nog veel werk te doen. Aan de Tour van dit jaar deden geen zwarte vrouwen mee. Teniel Campbell was in 2023 de laatste zwarte vrouw die aan de Tour de France Femmes deelnam. Er zijn wel initiatieven om daar verandering in te brengen. Team Amani, het eerste Afrikaanse vrouwenteam dat in Europa wedstrijden rijdt, heeft als doel om in 2028 aan de Tour deel te nemen. Maar de vooruitgang verloopt langzaam en er moet meer worden gedaan om de barrières die bijdragen aan het gebrek aan vertegenwoordiging te herkennen en weg te nemen.

Daarnaast blijft de beperkte televisie-aandacht een probleem. Ondanks de slogan van dit jaar, ‘Watch the Femmes’, werden slechts drie van de negen etappes volledig uitgezonden. Voor een groot deel van de rest van de wedstrijd waren fans aangewezen op samenvattingen.

Volgens Vallieres betekent dat dat een deel van het verhaal verloren gaat. ‘Soms laten ze alleen de laatste kilometers zien, terwijl er vanaf kilometer nul ontzettend veel gebeurt,’ vertelt ze. ‘Je ziet misschien de zeven rensters die in de slotfase om de overwinning strijden, maar niet alle rensters die ervoor hebben gezorgd dat zij daar überhaupt terechtkomen. Ik denk dat het mooi zou zijn als fans het hele verhaal konden zien.’

Alleen maar vooruit

© Getty Images / Women's Health UK

Een andere discussie gaat over de lengte van de wedstrijd. De Tour de France Femmes bestaat momenteel uit negen etappes zonder rustdagen, terwijl de mannen 21 etappes rijden en twee rustdagen hebben. 

Sommigen vinden dat de vrouwenwedstrijd langer zou moeten worden om meer in de buurt te komen van de mannen-Tour. Anderen zien juist voordelen in het kortere format. Doordat de rensters minder dagen hebben om hun krachten te verdelen, ontstaan er volgens hen vaak explosievere en tactischere wedstrijden, met minder momenten waarop er weinig gebeurt.

Ik vraag Vallieres welke kant zij kiest. ‘Ik denk dat het goed zou zijn om meer dagen toe te voegen,’ zegt ze. ‘Ik weet dat daar verschillende meningen over zijn, maar ik zou zelf graag meer dagen zien. Tegelijkertijd vind ik het belangrijk dat we stap voor stap vooruitgaan.’

Hoeveel etappes de Tour de France Femmes avec Zwift volgend jaar precies krijgt, is nog niet bekend. Wel staat vast dat de eerste drie etappes in het Verenigd Koninkrijk worden verreden. De wedstrijd eindigt met een ploegentijdrit in Londen. Als de Tour van volgend jaar net zo spannend wordt als deze editie, kunnen we ons dus opnieuw opmaken voor een mooie wedstrijd.

Dit artikel is een syndication van Women’s Health UK.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.