Menstruatiebloed als HPV-test: dit nieuwe onderzoek is veelbelovend

Een uitstrijkje laten maken voelt voor veel mensen als een drempel waar je liever omheen loopt. Niet raar, want een inwendig onderzoek is nou eenmaal niet voor iedereen comfortabel. Maar wat nou als je tijdens je menstruatie gewoon thuis een HPV-test zou kunnen doen, zonder instrumenten of afspraak bij de huisarts?

Een nieuwe studie naar HPV-testen laat zien dat het misschien sneller realiteit kan worden dan we denken.

Een druppel vol informatie

HPV is een heel veelvoorkomend virus dat je meestal niet opmerkt. De meeste varianten zijn onschuldig, maar sommige kunnen veranderingen in de cellen van de baarmoederhals veroorzaken. Als die niet op tijd worden ontdekt, kan dat uiteindelijk uitmonden in baarmoederhalskanker. Omdat je een HPV-infectie niet voelt, is screening de enige manier om zulke afwijkingen vroeg op te sporen, vaak nog lang voordat je klachten krijgt. Regelmatig testen blijft dus belangrijk.

Alleen gebeurt dat testen nu via een uitstrijkje, en juist dat inwendige onderzoek zorgt ervoor dat veel mensen de afspraak uitstellen of helemaal overslaan. Daarom wordt er steeds meer gekeken naar andere manieren om HPV op te sporen. In een nieuw onderzoek in de Chinese provincie Hubei deden ruim 3.000 vrouwen tussen de 20 en 54 jaar mee. Zij leverden drie monsters in: twee klassieke uitstrijkjes in een kliniek en een sample van menstruatiebloed, verzameld via een minipad op een gewoon maandverband. De onderzoekers vergeleken hoe goed deze verschillende monsters HPV konden aantonen en of ze ernstige voorstadia van baarmoederhalskanker even goed herkenden.

En de resultaten? Die zijn opvallend sterk.

Hoe nauwkeurig is een HPV-test uit menstruatiebloed?

De resultaten laten zien dat menstruatiebloed bijna net zo betrouwbaar is als een klassiek uitstrijkje. Wanneer onderzoekers keken naar de gevoeligheid van de test (dus hoe goed je mensen met serieuze afwijkingen opspoort) scoorde menstruatiebloed zelfs iets hoger: 94,7 procent tegenover 92,1 procent bij een door een arts afgenomen uitstrijkje.

Ook in het herkennen van vrouwen die géén afwijkingen hebben, zaten de twee testen bijna gelijk, met 89,1 procent voor menstruatiebloed en 90 procent voor het uitstrijkje. Op één punt waren de methoden exact gelijk: de negatieve voorspellende waarde. Die lag bij beide op 99,9 procent, wat betekent dat een negatieve test vrijwel altijd klopt en je dus met grote zekerheid geen ernstige afwijkingen hebt.

Kortom, menstruatiebloed blijkt verrassend geschikt om HPV op te sporen en doet het bijna net zo goed als de test die je nu bij de huisarts laat afnemen. Dat past in een bredere trend, want ook bij endometriose blijkt menstruatiebloed veelbelovend. Daar kan een nieuwe test de diagnose, die nu gemiddeld 7,5 jaar duurt, in enkele minuten stellen.

Waarom menstruatiebloed een handige thuistest kan worden

HPV-testen zijn essentieel voor het opsporen van risico’s op baarmoederhalskanker. Toch slaat een flinke groep mensen screening over. De redenen verschillen van pijn, schaamte en nare ervaringen tot geen vrouwelijke arts beschikbaar, gebrek aan tijd of simpelweg zenuwen.

Met een thuistest op basis van menstruatiebloed worden veel van die drempels ineens lager. Geen eendenbek, geen behandelkamer, geen afspraak. Je doet de test tijdens iets wat toch al gebeurt: je menstruatie. Deze manier van testen kan een waardevolle extra optie worden voor iedereen die een uitstrijkje of de huidige zelfafname te ongemakkelijk vindt. Het zou bovendien goed kunnen aansluiten bij thuiskits die worden opgestuurd naar mensen die normaal niet op hun screeningsafspraak verschijnen, waardoor meer mensen tóch getest worden.

Er zijn ook kanttekeningen bij de HPV-test via menstruatiebloed

Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, is het nog te vroeg om deze test meteen in nationale screeningsprogramma’s op te nemen. Het onderzoek vond plaats in één regio en was observationeel, dus vervolgstudies zijn nodig om te bevestigen hoe goed deze methode in de praktijk werkt.

Daarnaast werkt deze methode alleen voor mensen die menstrueren. Wie in de overgang is, hormonale medicatie gebruikt waardoor bloedingen uitblijven, of heel onregelmatig menstrueert, kan deze test in de praktijk minder goed gebruiken. Verder weten we nog niet hoe gebruikers het zelf ervaren. Is de menstruatiebloedtest makkelijk te doen of levert het juist gedoe op? Dat moet eerst onderzocht worden voordat deze aanpak echt breed ingezet kan worden.

Als toekomstige studies dezelfde resultaten laten zien in andere landen en populaties, kan menstruatiebloed zomaar een mooi alternatief worden voor het klassieke uitstrijkje. Misschien niet als volledige vervanging, maar zeker als extra optie voor mensen die anders helemaal níet zouden testen. To be continued!

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.