Mentale klachten nemen toe: kwart kampt tegenwoordig met psychische stoornis

De afgelopen jaren kampen volgens de Monitor mentale gezondheid van het RIVM en het Trimbos-instituut steeds meer mensen met mentale problemen. Zo komen angst- of depressieve gevoelens vaker voor en krijgt men ook meer met psychische aandoeningen te maken. En daar lijken vooral jongvolwassenen en vrouwen last van te hebben. 

Cijfers laten zien dat mentale klachten met de jaren toenemen. Dat is volgens de onderzoekers geen kwestie van zelf oplossen, maar iets dat op maatschappelijk niveau moet worden aangepakt.

Steeds meer mentale klachten

De Monitor mentale gezondheid laat zien dat het percentage van de mensen met angst- of depressieve gevoelens sinds 2014 is toegenomen. Ook psychische aandoeningen komen vaker voor. Tussen 2007 en 2009 was er bij 17,4 procent sprake van zo’n aandoening, en tussen 2019 en 2022 was dit 26,1 procent. Met name bij jongeren tussen de 12 en18 jaar, jongvolwassenen tussen de 16 en 25 jaar en vrouwen lijkt dit te spelen. 

Bij een kwart van de patiënten vanaf zestien gaat het bij een huisartsbezoek over mentale problemen, en een op de tien jongeren maakt gebruik van jeugdhulp. Ook is één op de twintig volwassenen in behandeling bij een specialistische GGZ (dat gaat via een doorverwijzing van de arts) - oftewel hulp bij complexe of ernstige psychische aandoeningen. Kortom: het gaat niet zo goed met onze mentale gezondheid. 

Waarom is dat?

Dat ons mentaal welzijn wat wankelt, kan volgens Marieke Hiemstra van het RIVM door verschillende dingen worden veroorzaakt. ‘Mentale gezondheid is eigenlijk een heel complex samenspel van factoren’, zegt ze tegen Nu.nl. Het maakt uit hoe gezond je je voelt, of je steun krijgt van je omgeving, en ook welke leefstijl je aanhoudt. Bij dat laatste gaat het niet alleen om bijvoorbeeld een gebrek aan beweging, ook het doomscrollen op social media en andere factoren als roken en het roken van cannabis dragen hieraan bij.

Van kwaad tot erger

Dat heeft natuurlijk gevolgen, zo stellen ook de onderzoekers. Uiteraard voor de persoon en het gezin zelf, maar ook voor de samenleving. Zo kosten psychische stoornissen inwoners bijna 500 euro per jaar, en raakt ongeveer 42 procent arbeidsongeschikt vanwege een psychische stoornis. Die uitkeringen en het verzuim kosten een heleboel geld.

En tegelijkertijd worden de wachtlijsten bij de GGZ langer en langer: ten opzichte van 2022 zijn de wachtplekken met bijna 25 procent gestegen. Die lange wachtlijsten kunnen voor een opstapeling aan mentale problemen zorgen en tot ernstige gevolgen leiden. Een negatieve ontwikkeling die je natuurlijk het liefst bijtijds de kop indrukt.

Maatschappelijk probleem

Dat er ingegrepen moet worden, is dus duidelijk. Helaas is er geen gemakkelijke oplossing die dit probleem van de ene op de andere dag van de kaart veegt. De onderzoekers benadrukken vooral dat dit een maatschappelijk probleem is, niet iets wat alleen individuen aangaat. Het RIVM en het Trimbos-instituut roepen de overheid dan ook op om breed in de mentale gezondheid te investeren. 

Maar, dit vraagstuk gaat verder dan alleen de zorg. Wil je voor een mentaal gezonde ontwikkeling zorgen, dan moet je volgens de onderzoekers ook denken aan huisvesting, financiële stabiliteit en een gezonde leefomgeving. Volgens Hiemstra gaat het om samenhangende inzet. Oftewel: alle hens aan dek.

Zorgen voor jezelf

Er valt dus nog behoorlijk wat winst te behalen. En al is het een groter probleem dat een gemeenschappelijke aanpak vereist, er zijn manieren om je eigen welzijn een handje te helpen. Zo kan het helpen om voldoende te bewegen, gezond te eten, voldoende te drinken, goed te slapen, genoeg te ontspannen en je te omringen met de juiste mensen. En ben je helemaal goed op dreef met de goede voornemens (of als je die gewoonten nu al wilt implementeren), dan kun je ook bijhouden waar je dankbaar voor bent. Kom je er zelf niet uit, probeer er dan met anderen over te praten. Dat kan in ieder geval al enorm opluchten. Je staat er niet alleen voor!

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok?

Bron: Nu.nl