‘Mijn moeder heeft drie keer borstkanker gehad – deze 6 stappen zet ik om mijn risico te verkleinen’

Borstkanker is een ontzettend nare ziekte waar vandaag de dag nog steeds veel vrouwen mee te maken krijgen. Britse Women’s Health-redacteur Cat Hufton heeft van dichtbij meegemaakt hoe haar moeder deze vorm van kanker maar liefst drie keer heeft gekregen. Al kwam er uit onderzoek gelukkig naar voren dat ze het borstkankergen niet van haar moeder heeft geërfd, wel doet ze er alsnog alles aan om het risico zo veel mogelijk terug te dringen.

Nu, op haar 40e (nog maar tien jaar verwijderd van de leeftijd waarop haar moeder voor het eerst de diagnose kreeg), zijn er zes leestijlkeuzes die ze heeft genomen om dat risico zo veel mogelijk terug te dringen.

Leefstijl maakt uit

‘Veel gevallen zijn helaas niet te voorkomen, maar uit onderzoek blijkt wel dat 30 procent van de gevallen voorkomen kan worden door eenvoudige veranderingen in de leefstijl’, licht ze toe. ‘Daarbij kun je denken aan gezonder eten, minder alcohol drinken en actief blijven.’

Vroeger koos ze voor gezond eten en de sportschool om er goed uit te zien of zich mentaal goed te voelen. Nu is dat anders. ‘Ik vind het nu vooral heel belangrijk om het risico op borstkanker zo veel mogelijk te verminderen.’

Werk aan de winkel

En dus ging ze aan de slag. Eerst met het onderscheid maken tussen juiste informatie en onwaarheden - want er doen een heleboel feiten, fabels en alles ertussenin de rondte. Hierna legde ze, met behulp van deskundigen, haar leefstijl onder een vergrootglas. Nu weet ze goed welke keuzes ze wel, en welke ze ook juist níét maakt. ‘Als het om mijn risico op borstkanker gaat - en die zou even groot zijn als de gemiddelde vrouw, ervanuit gaande dat ik de BRCA-genen niet draag - blijkt dat zes belangrijke aspecten wel wat verbetering konden gebruiken.’

Dit zijn zes leefstijlkeuzes die ze heeft gemaakt om haar risico op borstkanker naar beneden te halen.

6 leefstijlkeuzes om het risico op borstkanker te verkleinen

Een gezond gewicht behouden

Volgens onderzoek kan overgewicht of obesitas het risico op borstkanker aanzienlijk verhogen. Dat heeft ermee te maken dat overtollig lichaamsvet de hoeveelheid oestrogeen in je bloed laat toenemen. ‘Hoe minder vet je hebt, hoe minder oestrogeen je aanmaakt’, zegt oncoloog dr. Hugo De La Pena. ‘Kanker gebruikt oestrogeen als voedingsbron.’

Zelf kwam Cat tijdens haar tweede zwangerschap wat kilo’s aan. Het lukte haar wel om dit deels kwijt te raken, maar haar BMI behoorde nog steeds niet tot een gezond gewicht. Ook had ze weinig energie en motivatie. ‘Ik besloot een voedingsdeskundige in te schakelen. Ze moedigde me aan om meer peulvruchten en magere eiwitten uit vlees te gaan eten. Daarnaast raadde ze ook langzame koolhydraten en groene bladgroenten aan, en zoete tussendoortjes verving ik door hartige opties als gekookte eieren met noten en avocado.’ Dit voedingspatroon, naast een calorietekort, heeft ervoor gezorgd dat ze gewicht verloor.

Zo veel mogelijk biologisch en onbewerkt eten

Niet alleen je gewicht doet ertoe, ook de producten die je binnenkrijgt zijn van belang. ‘Eet waar mogelijk biologisch, om voedingsmiddelen met pesticiden te vermijden,’ adviseert dr. De La Pena. Aan de ene kant lijken sommige pesticiden de kans op borstkanker namelijk te vergroten. En onderzoek stelt aan de andere kant dat biologisch eten het risico juist kan verlagen.

Daarnaast is het ook belangrijk om ultrabewerkte voedingsmiddelen en fastfood binnen de perken te houden. Een recente studie liet namelijk zien dat het eten van veel van zulke producten het risico op borstkanker bij vrouwen met 25 procent laat toenemen. Hoe dat precies zit, zal verder onderzoek moeten uitwijzen. Maar wat we in ieder geval al weten is dat zulke voedingsmiddelen veel calorieën, suiker en ongezonde vetten bevatten - en dat kan ervoor zorgen dat je aankomt.

Ook Cat heeft de overstap gemaakt naar biologische producten. Dat voelt ze wel in haar portemonnee (het is een stuk duurder), maar daar anticipeert ze op door minder afhaalmaaltijden te kopen. ‘Ook eet en drink ik zo min mogelijk ultrabewerkte voedingsmiddelen. Ja, het kost meer voorbereiding, maar het heeft mijn liefde voor koken eigenlijk juist aangewakkerd.’

Minder alcohol drinken

Alcohol is in veel opzichten niet bepaald goed voor je en verhoogt volgens onderzoek het risico op kanker. Het bevat de kankerverwekkende stof aceetaldehyde, verhoogt hormonen als oestrogeen en kan ook voor gewichtstoename zorgen. 

Daarbij geldt: eigenlijk is geen enkel glas écht veilig om te drinken. Hoe meer je drinkt, hoe groter het risico. Een ondergrens is er niet. Zelf genoot Cat van een glas rode wijn om in drukke tijden even tot rust te komen. Nu neemt ze heel af en toe nog een slok, en geniet ze er écht van. 

Volgens De La Pena betekent dit niet dat je nooit meer een glas wijn mag aanraken. ‘Af en toe een drankje is oké, het is het overmatig en dagelijks drinken dat problematisch is.’ Volgens de Breast Cancer Research Foundation hebben mensen die dagelijks slechts één drankje drinken een 7 tot 10% hoger risico in vergelijking met niet-drinkers.

Stress verminderen waar kan

Cat wist al eventjes dat ze iets aan haar stressniveau moest doen. Niet alleen om hoofdpijn te verminderen, maar ook omdat uit onderzoek blijkt dat stress het risico op borstkanker kan verhogen - met name bij vrouwen die de menopauze nog niet hebben bereikt.

Volgens dr. De La Pena hoeft stress niet altijd slecht te zijn, maar blijft het langdurig aanhouden, dan wordt het wel een probleem. Het kan dan namelijk een negatieve impact op je immuunsysteem hebben. 

Helemaal wegnemen, kun je het niet (er zullen altijd wel stressfactoren zijn die je niet zomaar uit kunt schakelen). Wat je wél kunt doen, is beter omgaan met stress. Voor iedereen ziet dat er natuurlijk anders uit; Cat bouwde yogamomenten voor zichzelf in. Dr. De La Pena raadt in ieder geval aan om dagelijks een uur voor jezelf te nemen. 

Spiermassa opbouwen

Bouw je spiermassa op, dan kun je daarmee ook je vetpercentage verlagen. Onderzoek in the British Journal of Cancer liet zien dat elke toename van 5 procent in lichaamsvet samenging met een 15 procent hoger risico op borstkanker na de menopauze.

Dat is dan ook de reden dat Cat de afgelopen jaren flink is gaan trainen - zo doet ze nu twee tot drie keer per week aan pilates. Maar ook andere vormen van beweging zijn belangrijk. ‘Alle lichaamsbeweging is goed voor het voorkomen van kanker; je houdt je gewicht ermee onder controle en het versterkt je immuunsysteem’, legt dr. De La Pena uit. Volgens onderzoek kan 150 tot 300 minuten matig-intensief bewegen per week, plus 75-150 minuten intensiever bewegen, in combinatie met spierversterkende oefeningen het risico op borstkanker met 20 procent verminderen.

Regelmatig de borsten checken

Je borsten regelmatig checken op borstkanker is belangrijk. Dr. De La Pena raadt aan om het een vaste routine te maken om je borsten te controleren, bijvoorbeeld eens per week onder de douche. Wil je weten hoe je je borsten controleert? Lees hier meer. 

Cat besloot om voor haar eigen gemoedstoestand haar borsten jaarlijks te laten checken - op haar kosten. Een mammografie krijgt ze namelijk pas vanaf haar 50e. Dus, voel je een knobbeltje in je borstgebied of oksels, merk je dat je tepels er anders uitzien of dat iets gek aanvoelt, neem dan vooral het zekere voor het onzekere en laat het even checken. 

Dit is een syndication van Women’s Health UK.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.