Risico op dementie verlagen? Kijk naar je dieet, zo luidt nieuw onderzoek

Dat je op latere leeftijd misschien wel dementie kunt krijgen, is best een beangstigende gedachte. Zeker omdat we lang niet altijd weten waarom het sommigen wel treft, en anderen niet. Toch zitten deskundigen niet volledig met de handen in het haar. Zo is al duidelijk dat je genen, leeftijd, maar ook je voedingspatroon hierin een grote rol kunnen spelen. Recent onderzoek suggereert dat een gezond dieet de kans op deze nare ziekte verlaagt. 

Elke dag een bord vol groenten eten zal natuurlijk geen garantie zijn dat jij de dans ontspringt. Maar, het onderzoek laat wel zien dat je wel degelijk iets kan doen om het heft enigszins in eigen hand te nemen.

Ontstekingsremmende voeding

Voor de studie, gepubliceerd in JAMA Network Open, werden 1.865 volwassenen op leeftijd in Zweden onder de loep genomen. De deelnemers werden 15 jaar lang bestudeerd en hadden voorafgaand aan het onderzoek geen dementie. De onderzoekers bekeken eerst in hoeverre de voeding van de deelnemers ontstekingen zou veroorzaken. Hierna werd naar de gezondheidsgegevens gekeken.

‘Voedingspatronen die minder snel voor ontstekingen zouden zorgen, bestonden vooral uit veel groenten, thee en koffie, en juist minder uit rood en bewerkt vlees, geraffineerde granen en frisdrank’, licht hoofdonderzoeker Anja Mrhar toe.

Gedurende die 15 jaar kregen 240 deelnemers dementie. Wat bleek: de deelnemers die een dieet volgden dat minder ontstekingen zou aanwakkeren, liepen een kleiner risico op die diagnose. En dat gold ook voor de mensen die van zichzelf al een verhoogd risico op Alzheimer hadden. Bij sommige deelnemers waren bepaalde biomarkers (stoffen of aanwijzingen in het lichaam) voor het ontwikkelen van Alzheimer te zien. Dat risico werd tijdens de follow-up 29 procent lager dankzij een ontstekingsremmend dieet.

Je leefstijl maakt uit

Oké, got it: een dieet dat voor minder ontstekingen zorgt, zou het risico op die nare ziekte dus - zo luiden de resultaten - kunnen laten dalen. Al is het nog niet met zekerheid aangetoond en wordt het nog steeds onderzocht, men denkt wel dat ontstekingen in je lijf voor een verhoogd risico kunnen zorgen.

‘Veranderingen die met Alzheimer en het achteruitgaan van je hersenen te maken hebben, kunnen al jaren voordat je symptomen krijgt al beginnen’, zegt Mrhar. ‘Maar dit hoeft niet te betekenen dat je ook écht dementie ontwikkelt. In deze fase is je leefstijl nog steeds heel belangrijk.’

Gezond eten, gezonde hersenen?

Oftewel: ook al zijn er al veranderingen gaande die op het ontstaan van de aandoening wijzen, volgens de resultaten kan een goed dieet nog steeds veel doen. ‘Een gezonder voedingspatroon en kwalitatief goede voeding kunnen van belang blijven voor het risico op dementie, zelfs bij ouderen die al tekenen van een verhoogd risico laten zien’, aldus Mrhar.

Het kan overigens ook zo zijn dat mensen die een ontstekingsremmend dieet ook goed voor de gezondheid van hun hersenen zorgen. Al met al blijft het een ingewikkeld onderwerp. Voeding is namelijk niet het enige dat ontstekingen in je lichaam en hersenen kan aanwakkeren of juist tegengaan. ‘Ontstekingen in de hersenen kunnen door ernstige aandoeningen ontstaan, zoals een herseninfectie of een hersentumor’, zegt neuroloog Clifford Segil.

Het totaalplaatje

Een vraag die nu misschien vooral bij je opborrelt: wat voor dieet zou de kans op dementie dan kunnen verlagen? Nou, daar valt niet 1, 2, 3 een kant-en-klaar antwoord op te geven. 

‘We hebben geen voorgeschreven dieet getest en de deelnemers niet gevraagd hun eetgewoonten aan te passen’, legt Mrhar uit. ‘Het idee is vooral dat mensen voedingsmiddelen en voedingsstoffen niet los van elkaar innemen. Het totaalplaatje aan voedingsmiddelen en dranken die je gedurende langere tijd binnenkrijgt, is wellicht belangrijker dan een specifiek voedingsmiddel.’

Het onderzoek toonde ook niet aan dat je bepaalde voedingsmiddelen - zoals cafeïne en zuivel - die ontstekingen zouden remmen, moet vermijden. ‘Sterker nog: binnen de specifieke voedingsindex die in ons onderzoek werd gebruikt, vielen koffie en thee just onder de producten die minder snel voor ontstekingen zouden zorgen’, aldus Mrhar.

Weet wat je eet

Wil je zo’n ontstekingsremmend dieet aanhouden, dan is het dus niet een kwestie van schrappen. Focus je daarentegen juist op het geheel. ‘Een gebalanceerd voedingspatroon met veel fruit, groenten, peulvruchten, volkorenproducten, vis, noten en gezonde vetten ondersteunt je hersenen én je gezondheid in het algemeen naarmate je ouder wordt’, adviseert diëtist Keri Gans. ‘Het huidige onderzoek laat vooral zien dat kleine, consistente voedingsgewoonten meer impact hebben dan één bepaald magisch voedingsmiddelen voor je brein.’

Dat is in ieder geval goed om in je achterhoofd te houden.

Dit is een syndication van Women's Health US.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.