Je bent niet de enige: waarom 64% in de spiegel vooral haar imperfecties ziet

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand: wat je ziet als je in de spiegel kijkt kan jouw dag maken of breken. Nieuw onderzoek toont namelijk aan dat we vooral imperfecties in de spiegel zien, en dat heeft nogal impact op je dagelijkse stemming. 

Hoewel we in een tijd leven waarin zelfliefde steeds belangrijker wordt, zijn Nederlanders (en met name vrouwen) alsnog heel streng voor zichzelf. Maar liefst 64% ziet bij het kijken in de spiegel vooral dingen die zij niet mooi vinden. Ook geeft 60% aan dat hun uiterlijk invloed heeft op hun stemming. 

Deze feiten hangen samen met sociale vergelijking en verschillen sterk per leeftijdsgroep, blijkt uit onderzoek van badkamerspecialist X²O Badkamers door Panelwizard onder 1036 Nederlanders. En waar we best snel imperfecties zien, vinden we juist wél dat we er goed uitzien voor onze leeftijd. 

Spiegelbeeld beïnvloedt stemming

Over het algemeen hebben mensen vaak een redelijk of positief algemeen zelfbeeld, legt klinisch ontwikkelingspsycholoog Lore Vankerckhoven uit. Toch gaat de aandacht in de spiegel al snel naar vermeende imperfecties - bijvoorbeeld tijdens je ochtendroutine. 

‘Zo’n spiegelmoment kan tijdelijk invloed hebben op stemming en zelfwaardering. Hoe we ons verhouden ten opzichte van ons lichaam is namelijk fundamenteel voor ons welzijn. Bij sommige mensen blijft dit gevoel zelfs langer hangen, zeker wanneer iemand al gevoelig is voor onzekerheid of stress’, aldus Vankerckhoven.

Vooral jongvolwassenen krijgen slecht humeur

Vooral de jongvolwassenen geven vaker aan dat hun uiterlijk invloed heeft op hun stemming. Onder 30-minners is dat maar liefst 77%, tegenover 46% bij 60-plussers. Dat hangt samen met de levensfase, legt Vankerckhoven uit: ‘Zij zitten midden in een periode van zogenoemde biopsychosociale veranderingen. Ze krijgen doorgaans te maken met identiteitsvorming, lichamelijke veranderingen en sociale feedback vanuit hun omgeving. Daardoor ligt de focus bij jongere groepen vaker op uiterlijk.’

Meer dan de helft vergelijkt uiterlijk met anderen

Als je jezelf bekritiseert in de spiegel, vergelijk je jezelf misschien al snel (of zelfs onbewust) met anderen - en je bent niet de enige. Maar liefst 54% vergelijkt het eigen uiterlijk met dat van anderen, zoals vrienden of familie.

Deze sociale vergelijking is volgens Vankerckhoven een natuurlijk proces. ‘Mensen bekijken zichzelf zelden in een vacuüm: sociale vergelijking zit ingebakken in menselijk gedrag. We spiegelen ons bewust en onbewust aan anderen om onze eigenwaarde te bepalen en onze identiteit te vormen. De ander is daarbij nodig om een ‘ik’ te kunnen ontwikkelen.’

Vooral jongeren en vrouwen vergelijken

Bij het vergelijken van je uiterlijk met een ander, zijn de verschillen tussen groepen groot. Vrouwen vergelijken hun uiterlijk vaker met anderen dan mannen (62% tegenover 45%). Jongvolwassenen onder de 30 vergelijken het meest: 73% zegt hun uiterlijk regelmatig te vergelijken met dat van anderen. 

‘Nog best een lekker ding voor mijn leeftijd’

Hoewel Nederlanders dus flink kritisch zijn op hun uiterlijk in de spiegel, zijn zij juist mild wanneer het gaat om hoe ze eruit zien voor hun leeftijd. Maar liefst 91% vindt dat zij er goed uitzien voor hun leeftijd. Zo geeft een respondent aan: ‘Als ik in de spiegel kijk, vind ik dat ik er nog goed uitzie als 81-jarige. Ook andere mensen schatten me jonger.’

Volgens Vankerckhoven laat dit zien dat het beeld van het uiterlijk uit meerdere lagen bestaat. ‘Spiegelmomenten zijn vaak emotionele micro-momenten waarin het algemene zelfbeeld tijdelijk onder druk kan komen te staan. Sociale vergelijking bepaalt mee hoe kritisch of mild mensen zichzelf op dat moment beoordelen. Het gaat dus niet alleen om hoe iemand eruitziet, maar vooral om hoe die persoon zichzelf interpreteert binnen een bredere sociale context.’

Bron: x2o

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.