Nieuw onderzoek: hormoontherapie (HRT) zorgt voor sterkere botten na de menopauze

In de menopauze gaan je hormonen álle kanten op, en hormoontherapie kan voor velen dan dé oplossing zijn. Onderzoeken bevestigen ook steeds vaker de positieve effecten van deze therapie op je gezondheid op lange termijn, waaronder het versterken van je botten. 

Een onderzoek uit 2023 in Cureus toonde namelijk aan dat vrouwen van nature botmassa verliezen naarmate ze ouder worden, vaak als gevolg van de menopauze. Dat kan leiden tot flink wat gezondheidsproblemen, zoals osteoporose en botbreuken - wat zelfs levensbedreigend kan zijn (maar daarover zometeen meer).

‘Hormoontherapie voor de menopauze blijft een van de meest effectieve interventies om de botgezondheid na de menopauze te behouden, maar toch kiezen veel vrouwen die ervoor in aanmerking komen ervoor om de behandeling te vermijden’, vertelt dr. Diego Espinoza, onderzoeker bij Investigación Médica Sonora en hoofdauteur van een recente studie over het verband tussen HRT en botdichtheid. De resultaten presenteerden hij en zijn team tijdens de menopauze op de jaarlijkse bijeenkomst van de Endocrine Society. 

Wat hun onderzoek aantoonde en waarom artsen hormoontherapie steeds vaker voorschrijven voor een betere botgezondheid tijdens de menopauze, leggen we uit.

Wat waren de bevindingen van het onderzoek?

Voor het onderzoek analyseerden de onderzoekers gegevens van 387 postmenopauzale vrouwen (dat is de periode na de fase waarin je je laatste menstruatie hebt gehad) die werden verdeeld in twee groepen: vrouwen die hormoontherapie (HRT) gebruikten (33% van de deelnemers) en vrouwen die dat niet deden (67% van de deelnemers). Deze vrouwen ondergingen tussen 2021 en 2025 een DEXA-botscan - dat is een snelle, pijnloze röntgenmeting om botdichtheid te meten, wat botontkalking (osteoporose) opspoort of het risico op botbreuken in kan schatten. 

De resultaten

De onderzoekers ontdekten dat vrouwen die hormoontherapie gebruikten ongeveer 69% minder risico liepen op een lage botdichtheid in hun wervelkolom en heupen in vergelijking met vrouwen die de behandeling niet gebruikten. (Een lage botdichtheid is doorgaans een symptoom van osteopenie of osteoporose.) 

Zelfs nadat de onderzoekers rekening hadden gehouden met de leeftijd van de deelnemers, de verstreken tijd sinds de menopauze, hun vitamine D-spiegel, of ze roken en eventuele aanwezigheid van andere gezondheidsproblemen, bleven de bevindingen hetzelfde.

Waarom kan hormoontherapie de botgezondheid ondersteunen?

HRT houdt in dat de afnemende oestrogeen- en progesteronspiegels tijdens de menopauze worden aangevuld – en deze hormonen zijn juist cruciaal voor de botgezondheid. In de menopauze nemen de hormoonspiegels van oestrogeen en progesteron af. Deze hormonen zijn belangrijk voor je voortplanting, maar ze zijn ook cruciaal voor de botgezondheid. 

‘Met name oestrogeen speelt een fundamentele rol bij het behoud van een gezond skelet’, zegt dr. Espinoza. Sterker nog, naarmate de oestrogeenspiegel daalt versnelt een proces dat botombouw wordt genoemd: gespecialiseerde cellen in je botten breken dan botweefsel af, wat leidt tot progressief botverlies, legt dr. Espinoza uit. 

Waar HRT aan kan bijdragen

Hormoontherapie (HRT, ook wel HST) in de menopauze vult de afname van de hormonen die zo belangrijk zijn voor sterke botten in je lichaam weer aan. Zo wordt de botombouw verminderd en de botmineraaldichtheid behouden. 

‘Onze bevindingen komen overeen met dit reeds lang bestaande biologische inzicht en suggereren dat vrouwen die hormoontherapie krijgen tijdens de menopauze over het algemeen betere resultaten behalen op het gebied van botgezondheid in de dagelijkse klinische praktijk’, aldus Dr. Espinoza.

Zo gevaarlijk is een slechte botgezondheid dus

Botbreuken op oudere leeftijd zijn dodelijk; zo blijkt al jaren uit onderzoek. Maar liefst 20% tot 30% van de senioren (80+) sterft binnen een jaar na een botbreuk ten gevolge van de botbreuk en/of botgezondheid, bij 65+ ligt dat percentage rond de 6%. In Nederland overlijdt zelfs meer van de helft van de kwetsbare binnen een jaar na een botbreuk. Naarmate je ouder wordt, neemt het risico op vallen enorm toe; o.a. door verminderde balans en afname van spierkracht. 

Dat komt door een aantal oorzaken:

• Verhoogd risico op trombose na operaties en tijdens herstel van botbreuk
• Breuken verhogen het risico op infecties
• Botbreuk en operatie verhogen de druk op het hart, wat risico’s op hartaanvallen en beroertes verhoogt
• Je wordt minder zelfstandig en verliest mobiliteit; en daarmee ook activiteit
• De stress kan ook onderliggende aandoeningen naar boven halen, zoals dementie, diabetes of nierziekte

Mannen lopen meer risico om te overlijden door botbreuken die aan osteoporose (botontkalking) gerelateerd zijn, maar toch komt deze aandoening echter vaker voor bij vrouwen - en dat is dus deels te verklaren door de menopauze. Wat je in deze periode doet voor je botgezondheid, heeft jaren later effect op je algehele gezondheid en dus ook op je levensverwachting. 

Kun je hormoontherapie voorgeschreven krijgen voor je botgezondheid?

Zeker. ‘Het is al jaren bekend dat hormoontherapie tijdens de menopauze het risico op een lage botmassa verlaagt, en wordt dan ook gebruikt voor het voorkomen van botverlies en het verlagen van het risico op osteoporose’, zegt gynaecoloog Lauren Streicher, MD, auteur van het boek Hot Flash Hell. 

Goed om te weten: HRT lijkt het meest effectief te zijn in het voorkomen van botverlies als het binnen vier jaar na de laatste menstruatie wordt gegeven, zegt Mary Jane Minkin, klinisch hoogleraar verloskunde en gynaecologie en reproductieve wetenschappen aan de Yale School of Medicine. ‘Wat ook interessant is aan botverlies, is dat je geen hoge dosis oestrogeen nodig hebt om het te voorkomen,’ voegt ze eraan toe.

Maar naast HRT blijven deze dingen ook belangrijk 

Hoewel HRT dus een goede optie kan zijn, is er meer nodig voor het behoud van gezonde botten. ‘Leefstijlfactoren blijven essentieel voor de botgezondheid’, zegt gynaecoloog Ruthann Devera. Daarmee doelt ze op: 

• regelmatige lichaamsbeweging > lees hier waarom sprongtraining zo goed is; 
• evenwichtige voeding; 
• voldoende vitamine D; 
• en stoppen met roken.

Waarom mensen huiverig zijn, maar wat onderzoek juist bewijst

Hormoonvervangende therapie (HRT) is jarenlang vermeden vanwege misinformatie. Toch wint het door onderzoeken steeds meer in populariteit en wordt misinformatie ontkracht, en bevestigt onderzoek juist dat het voor veel vrouwen voordelen biedt tijdens de menopauze. Niet alleen tegen klachten zoals opvliegers, terugkerende urineweginfecties en pijnlijke seks, maar ook voor je lichamelijke én mentale gezondheid op lange termijn; het wordt zelfs in verband gebracht met een lager risico op de ziekte van Alzheimer. Dat nu ook de positieve effecten op botgezondheid worden gezien met deze studies, bevestigt weer dat HRT een belangrijke optie kan zijn om te overwegen in de overgang. 

‘Voor vrouwen die al hormoontherapie overwegen voor verlichting van menopauzale symptomen, kan botbescherming een extra en belangrijk voordeel zijn', zegt Devera.

Dit is een syndication van Women's Health US.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!

Volg je Women's Health al op Google Discover? 

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.