O’neill verloor haar vader aan suïcide: ‘Vind het lastig dat hij mijlpalen mist’

In januari dit jaar verscheen er op NOS een artikel met een zorgwekkende kop: ‘Toename zelfdoding jongeren, steeds meer onder jonge vrouwen’. In het teken van de Werelddag Suïcidepreventie schijnen we in dit artikel licht op bewustzijn rondom zelfdoding.

WH's redactiestagiaire O’neill van Eekelen (28) heeft zelf meegemaakt hoe haar vader tien jaar geleden een einde aan zijn leven maakte. ‘Het is iets wat (te) vaak voorkomt, en waar we nog steeds als een soort taboe naar kijken.'

Triggerwarning: In dit artikel wordt gesproken over zelfdoding en suïcidale gedachten. Voor sommige lezers kan dit confronterend of triggerend zijn. 

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Het besef kwam later

Het is nu tien jaar geleden dat O’neills vader een einde aan zijn leven maakte. ‘Ik was natuurlijk heel verdrietig. Maar, als ik eerlijk ben, duurde het best lang voordat ik besefte dat hij niet meer terug zou komen.’ Een aantal jaren verder voelde ze de pijn vooral als anderen het over hun ouders vertellen. ‘Hoe ouder ik word, hoe lastiger ik het soms vind dat hij bij grote mijlpalen in mijn leven niet aanwezig zal zijn.’ 

Uitvlucht

Daar zocht ze toentertijd geen hulp voor. ‘Ik ben destijds niet in rouwtherapie gegaan, of überhaupt in therapie. Ik was jong (18) en dacht dat ik dit zelf wel kon verwerken.’ Ze vertrok voor een tijdje naar het buitenland en voerde een aantal jaren terug een kort gesprek met haar praktijkondersteuner. ‘Zelf keek ik positief terug op mijn tijd in het buitenland, maar zij noemde het vluchtgedrag. Blijkbaar niet heel goed, dus.’

Ook praten met anderen hield ze op afstand. ‘Ik deed eigenlijk of het niet gebeurd was. Vroeg iemand ernaar, dan moest ik heel hard huilen.’ Inmiddels kan ze er regelmatig over praten. ‘Ik kan het met mijn vriend bespreken, en dat voelt fijn. De gesprekken worden luchtiger en gaan vaker over herinneringen.’

Het belang van wél praten

Nu ziet O'neill hoe belangrijk erover praten is. ‘Ik heb zelf veel spijt dat ik geen rouwtherapie, of iets in die zin, heb gehad. Het heeft jaren geduurd voordat ik er over kon praten, en het heeft veel littekens achtergelaten.’ Andere nabestaanden zou ze dan ook erg aanraden om het gesprek wél aan te gaan. ‘Maak je dit in je omgeving mee, dan denk ik echt dat je er baat bij hebt om er met iemand over te praten.’

Taboe

Maar het gesprek stopt niet bij de nabestaanden; het is voor de gehele maatschappij belangrijk om te praten en vragen. ‘Het blijft voor veel mensen een ver-van-hun-bed-show of iets heel ongemakkelijks om over te praten’, zegt ze. ‘Ik, en ik gok veel andere mensen in deze situatie, zoeken geen medelijden. Maar het is nou eenmaal iets wat (te) vaak voorkomt, en waar we nog steeds als een soort taboe naar kijken.’

Een open gesprek

O’neill hoopt dat open gesprekken de juiste steun kunnen bieden voor mensen die het zwaar hebben. ‘Het is vreselijk als iemand geen uitweg meer ziet en dit als enige optie zien. Helaas hebben veel mensen deze gedachten. Ik hoop dat door het gesprek erover te ‘normaliseren’, mensen het ook eerder durven aangeven als zo’n gedachte in hun hoofd omgaat. En dat ze weten dat ze niet alleen zijn.’

‘Je kunt zelfmoord niet zomaar voorkomen, maar open gesprekken aangaan kan wel helpen’, vervolgt ze. ‘Als ik had geweten hoe mijn vader eraan toe was, had ik er misschien meer voor hem kunnen zijn. Daarmee had ik het niet per se kunnen voorkomen, maar ik had wel support kunnen bieden.’ 

Zo zetten organisaties zich in

113 begon dit jaar met de vierde Landelijke Agenda Suïcidepreventie, met als doel om dit bewustzijn en de verantwoordelijkheid in de gehele samenleving voelbaar te maken. De organisatie startte dit jaar met de campagne 'Lessen voor het leven' - een actie voor het verminderen van zelfdoding onder jongeren en boosten van gesprekken over mentale gezondheid. ‘Praat niet over mij, sta naast en praat mét mij’, luidt één van de lessen op de website van 113. 

Daarnaast worden gemeenten nauw betrokken en wordt er vanuit de overheid meer gedaan om aandacht aan dit onderwerp te schenken. Het doel van de organisaties is om het bespreekbaar te maken en verschillende specifieke doelgroepen op hun eigen manier aan te spreken. Weten we als samenleving beter wanneer bepaalde signalen zorgwekkend zijn, dan kan er wellicht eerder hulp worden geboden. 

Dit kun jij doen

Ook jij kunt je voor zelfmoordpreventie inzetten. Via 113 kun je tips vinden om het gesprek aan te gaan, en vind je ook de suïcidepreventiewijzer. Met een donatie draag je bij aan het 113 Fonds. 

Denk je zelf aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand? Via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113 kun je erover praten. Ben je in levensgevaar? Bel dan altijd 112. 

Is er geen spraken van direct gevaar? Dan kun je ook hier terecht:

• Anoniem advies: Bel de MIND Hulplijn via 0900 - 1450 of bel De Luisterlijn via 088 - 0767 000 voor een luisterend oor, of ga naar hun website voor informatie over mentale gezondheid en hulp.
• Je wilt graag dat iemand naar je luistert: Neem (anoniem) contact op met de Luisterlijn: chat of bel 088 0767 000.

Bronnen: NOS, 113, Rijksoverheid.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.