Machteloos als consument? Wat pesticiden in supermarktproducten betekent voor jou

Als consument lijken wij vrij machteloos in de productie van voedingsmiddelen. Foodwatch kwam onlangs met hun onderzoek over pesticiden naar buiten. In 14 van de 64 onderzochte producten zaten meer pesticiden dan wettelijk is toegestaan. Het gaat met name om rijst, kruiden en thee.

Maar wat kunnen wij als consumenten met dit nieuws? Hoe neem je het heft in eigen handen?

In de keukenkast

Waarschijnlijk heb jij ook theesoorten met pesticiden in de kast staan. In merken zoals Lipton, Tetley, Red Rose, Uncle Lee’s Legends of China, Twinings, King Cole en Signal zijn pesticiden gevonden. Het stapelen van verschillende pesticiden, ook wel ‘het cocktaileffect’, kan mogelijk schadelijk zijn voor je gezondheid. Het hangt er vanaf hoe vaak je er aan blootgesteld wordt en welke middelen het zijn. Het combineren daarvan zou het eventueel nog schadelijker maken.

In de volgende afbeelding van Foodwatch zie je welke producten meer pesticiden bevatten dan toegestaan, en welke producten (met een groen vinkje) wél goed uit de test kwamen. Het hele verslag van het onderzoek van Foodwatch lees je hier.

De tekst gaat na de afbeelding weer verder.

© Beeld: Foodwatch

Deze producten uit het onderzoek zijn in Nederland te koop

Wat zijn pesticiden eigenlijk?

Mocht je nu denken: allemaal leuk en aardig, maar ik weet eigenlijk helemaal niet wat pesticiden zijn - we leggen het kort uit. Pesticiden zijn stoffen die worden gebruikt om insecten, onkruid en schimmels te doden of af te weren. Daarom worden ze vooral gebruikt in de landbouw om gewassen te beschermen - zo wordt jouw rijst of bloemkool niet op het land al opgegeten, en wordt voorkomen dat schimmels en onkruid een oogst verpest.

Oplossingen: bestaan ze?

Zoals je je kunt voorstellen bij een middel dat bestrijdt, moet men ook erg voorzichtig zijn dat de hoeveelheden niet schadelijk worden voor de mens. En dát blijkt uit het onderzoek van Foodwatch dus tóch mis te zijn gegaan.

De Europese Unie heeft wettelijk vastgesteld hoeveel pesticiden een product mag bevatten. Alles onder die grens is niet schadelijk voor de mens. Naar aanleiding van het onderzoek, roept Foodwatch dan ook op dat supermarkten hun verantwoordelijkheid nemen en alle producten, die boven de grens komen, uit de schappen halen.

Helaas is er vooralsnog niet helemaal duidelijk hóé schadelijk het binnenkrijgen van deze pesticiden is. Maar wat kun jij nu met dit nieuws? We overwegen een aantal opties:

Afwassen is nog niet zo makkelijk

Waar je met snoepgroente het product nog kon afwassen, is dat bij theezakjes een stuk lastiger. De eerste keer dat de theeblaadjes gewassen worden, is waarschijnlijk het moment dat jij je zakje in het hete water dompelt.

Biologisch

Wel kun je ervoor kiezen om biologische thee te nemen, het enige biologische product kwam namelijk wél schoon uit de test. Bij biologische producten worden geen bestrijdingsmiddelen (pesticiden) gebruikt. Ook is het een optie om biologische kruiden te gebruiken zoals munt, gember of kamille. 

Delen met baby's

Voor de allerkleinsten hebben we in Europa extra strenge regels als het gaat om pesticidengebruik van producten. Daarom bevatte een gewone kruidenthee die speciaal voor baby's is gemaakt volgens de test ook geen residuen.

Spreek je uit!

Hoewel het misschien voelt alsof jij als enkel persoon niet boven de menigte uit zal komen, en dat je klacht al helemaal niet over de grens zal komen, is het het zeker wél waard om jouw klacht een stem (of pen) te geven. De reden dat Foodwatch de supermarkten oproept om actie te ondernemen, is omdat zij verantwoordelijk zijn voor de veiligheid en controle van producten die ze verkopen. Om aan te geven dat consumenten zich zorgen maken, kun je een supermarktketen dan ook via de klantenservice vragen om veiligheidsgarantie of om reactie op het nieuws.

Zie alternatieven

Nieuws zoals dit kan flink schrikken zijn, maar het brengt ons toch weer een stap dichterbij gezond en veilig voedsel. Probeer daarom ook naast alle uitroeptekens bij de producten die niet door de test zijn gekomen, ook de producten met het groene vinkje te zien. Deze producten zijn veilig om te gebruiken, en dus geschikte vervangers voor de producten die je voortaan liever laat liggen.

Keerzijde

De keerzijde is dat biologisch voedsel of alternatieven aardig aan kunnen toeslaan in de portemonnee. Maar zoals bij elk product geldt: hoe meer mensen het willen kopen, hoe goedkoper de prijs uiteindelijk zal worden. Tot die tijd zullen we het moeten hebben van slimme alternatieven.

Bronnen: Leef Bewust, NU, Foodwatch, Radar

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!