Petra (41) kreeg jong Parkinson: ‘Ik weiger stil te staan, sport brengt energie’

Veel mensen denken dat Parkinson een ziekte is die pas later in het leven opduikt; trillende handen, tragere bewegingen en een lichaam dat niet meer vanzelf meewerkt. Maar wat als je 41 bent, drie jonge kinderen hebt en midden in het leven staat? Dan ziet het verhaal er heel anders uit.

Voor Petra van der Putten Clauwens (41) kwam de diagnose young-onset Parkinson niet alleen met verdriet en onzekerheid, maar ook met een onverwachte drive om te gaan sporten. Waar haar wereld kleiner had kunnen worden, besloot zij juist in beweging te komen. Letterlijk.

Inmiddels staat ze in de top 10 van de wereld in Adaptive CrossFit en gebruikt ze sport als haar krachtigste medicijn. 'Je hoeft maar één keer tegen mij te zeggen dat sporten helpt. Dan ga ik sporten.'

Onzekere tijd

De diagnose Parkinson kwam bij haar niet uit het niets, Petra voelde al langer dat er iets niet klopte. Haar lichaam werkte anders, bewegen ging moeizamer en sporten werd steeds lastiger. Toch duurde het lang voordat duidelijk werd wat de oorzaak was. 'De periode van niet weten wat je hebt, vond ik eigenlijk het moeilijkst,' vertelt ze. 'Die onwetendheid. Dan kun je beter weten wat het is en denken, oké, wat kan ik nu doen?'

Toen uiteindelijk bleek dat ze young-onset Parkinson had, voelde dat daarom ook als een opluchting. 'Het had een naam. Ik kreeg medicijnen waardoor ik me beter voelde. En ik wist dat ik dus kon sporten om de ziekte af te remmen.'

Met haar veel anderen...

Dat Petra niet meteen wist wat er aan de hand was, is helaas herkenbaar voor veel vrouwen. Zelf dacht ze eerst dat haar klachten hoorden bij de nasleep van haar zwangerschap - niet gek, want ze kreeg drie kinderen in één jaar tijd. En met zoveel zwangerschappen, heeft je lichaam het ook best wel even zwaar. Een diagnose van Parkinson kan bovendien sowieso lang duren, gemiddeld wel vier tot tien jaar(!). 

Bij jonge vrouwen wordt de ziekte nog altijd minder snel herkend. Zit er geen oudere patiënt met trillende handen tegenover een arts, maar een jonge vrouw zonder dat klassieke symptoom, dan wordt er minder snel aan Parkinson gedacht. Klachten verdwijnen al gauw onder labels als stress, hormonen of uitputting. En dat terwijl onderzoek naar vrouwengezondheid nog steeds achterloopt. Het gevolg? Twijfel, vertraging en vrouwen die veel te lang zonder antwoord rondlopen. Toen er eindelijk een naam was voor haar klachten, kon Petra stoppen met twijfelen en beginnen met bouwen aan haar herstel. Haar krachtigste tool? Sport.

In beweging

Medicatie helpt vooral om symptomen te verminderen, legt Petra uit. Maar bewegen heeft voor haar een andere rol. 'Het enige wat nu bewezen is dat echt helpt, is sporten.' Ze hoefde daar niet lang over na te denken. Waar het advies was om drie keer per week een half uur te bewegen, maakte Petra daar haar eigen versie van. 'Dat werd bij mij minstens vier keer per week, en meestal anderhalf uur.'

Sport is inmiddels net zo vanzelfsprekend als het werken ooit was. 'Ik ben mijn baan verloren door mijn ziekte. Dus als iemand anders naar zijn werk gaat, ga ik naar de sportschool.'

De tekst gaat na de afbeelding verder.

© Petra van der Putten Clauwens

Van fitness naar top tien van de wereld

Na haar diagnose begon Petra met zwemmen, maar dat bleek geen succes. Daarna stapte ze een sportschool binnen en zag ze mensen CrossFit doen. 'Toen dacht ik, dat wil ik ook.' Wat begon uit nieuwsgierigheid, groeide uit tot een passie. Via Adaptive CrossFit, een competitievorm voor sporters met een beperking of aandoening, ontdekte ze een compleet nieuwe wereld. Een wereld waar ze uitzonderlijk goed in bleek te zijn.

‘Een jaar geleden kende ik het niet eens’

'Ik wist pas sinds december dat de competitie bestond,' zegt ze. 'Toen deed ik mee aan mijn eerste wedstrijd ooit. In die wedstrijd kwam ik naar boven in de top 10 van de wereld.' Zelf lijkt ze er nog steeds verbaasd over. 'Dat had ik echt niet verwacht.'

Drukte thuis

Toch zit de grootste impact van Parkinson niet in de sportschool, maar thuis. Petra spreekt open over het moederschap dat er anders uitziet dan ze ooit voor zich zag. 'Ik ben niet de moeder die ik dacht dat ik zou zijn,' zegt ze. 'Ik dacht altijd dat ik met mijn kinderen zou stoeien, sporten en van alles zou doen. Maar mijn energie is daar niet altijd genoeg voor.'

Dat betekent vaak nee zeggen, rust nemen, hulp vragen en accepteren dat niet alles lukt. 'Een hele dag met de kinderen zijn is echt loodzwaar voor mij. Dat red ik niet alleen.' Tegelijkertijd helpt haar training ook daarbij. 'Met mijn kracht kan ik veel goedmaken wat mijn Parkinson soms niet meer doet.'

De tekst gaat na de afbeelding verder.

© Petra van der Putten Clauwens

'Mama is een kogelvisje'

Ook haar kinderen leren omgaan met de ziekte. Petra zocht daarvoor een taal die past bij jonge kinderen en bedacht een beeld dat alles duidelijk maakt: de kogelvis. Een kogelvis blaast zichzelf op als er te veel prikkels zijn of gevaar dreigt. Precies zo voelt het voor Petra soms ook. ‘Ik wil niet altijd nee zeggen’

Het idee groeide zelfs uit tot een kinderboek waar ze nu aan werkt, zodat ook andere gezinnen woorden kunnen vinden voor wat er thuis gebeurt. 'Bij te veel geluid of aanraking raakt mama overprikkeld,' legt ze uit. 'Dan zeg ik nu: mama is even een kogelvisje.' Dat werkt beter dan steeds ‘nee’ moeten zeggen. 'Dan snappen ze dat het niet aan hen ligt. Het ligt aan mama. Mama is even kogelvisje.'

Haar belangrijkste les? Er is altijd een weg

Petra weet dat Parkinson haar grenzen geeft. Maar ze weigert zich er volledig door te laten definiëren. Haar mindset speelt daarin een grote rol. 'Ik wil nooit in een neerwaartse spiraal komen,' zegt ze. 'Als je leuke dingen doet, krijg je energie. Dan kun je weer beter bewegen. Dan kun je weer meer.'

En precies daarin zit haar boodschap aan andere vrouwen, met of zonder diagnose. 'Er zijn dingen die ik niet kan,' zegt ze. 'Maar er zijn altijd weer andere wegen die ik wél kan bewandelen.'

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief. Het nieuwste magazine in de brievenbus ontvangen?