Pijn bij het zetten van een spiraal? Je kunt je lokaal laten verdoven
Getty Images
Wil je een zwangerschap voorkomen en geen pil slikken of condooms gebruiken, dan is het spiraaltje een optie. Het voordeel: je hebt er vaak een paar jaar geen omkijken naar. Maar het plaatsen van zo’n spiraal kan wel gepaard gaan met behoorlijk wat pijn.
Dat die pijn behoorlijk wat vrouwen afschrikt om zo’n spiraal te laten zetten, is dan ook niet heel gek. Ben je bang voor de pijn, dan kun je een plaatselijke verdoving overwegen. Wat weten we hierover?
Waarom verdoven?
Zou het plaatsen van een spiraal een stuk minder pijn doen, dan zouden vrouwen er volgens zorgexpert bij Independer Youri van der Avoird er eerder voor kiezen. ‘Daarom is het zo belangrijk dat vrouwen weten dat verdoven bij veel praktijken wel tot de mogelijkheden behoort. Een verdoving zal niet in alle gevallen de volledige pijn wegnemen, maar het kan veel vrouwen een vervelende ervaring besparen.’
Ondraaglijke pijn, allesbehalve fijn
De pijn bij het zetten van een spiraal zorgt er bij best wat vrouwen - drie op de tien om precies te zijn - voor dat vrouwen er vanaf zien, zo blijkt uit de cijfers van Ipsos I&O in opdracht van Stichting AVA. Maar liefst de helft van de vrouwen die er het afgelopen jaar één liet zetten, beschrijft de pijn als ernstig tot ondraaglijk. Daarnaast hadden ook vier op de tien vrouwen last van misselijkheid, duizeligheid en hoofdpijn, en één op de tien viel flauw.
Het plaatsen van zo’n spiraaltje kan dus behoorlijk veel pijn doen. En die pijn wordt vandaag de dag niet volop tegengegaan. Laat je nu een spiraal zetten, dan word je vanuit het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) geadviseerd om een uur voor het plaatsen naproxen of paracetamol in te nemen. Over een verdoving wordt binnen de richtlijn nog geen nadrukkelijk advies gegeven, omdat er in 2023 (toen hiernaar werd gekeken) nog te weinig onderzoek beschikbaar was. Nu wordt deze richtlijn opnieuw bekeken, maar het is niet zeker of die verandert.
Meer mogelijk dan je denkt
Dat je je kunt verdoven tijdens het zetten van een spiraal, wordt nog niet volop van de daken geschreeuwd, maar hij is er wel degelijk. ‘Veel vrouwen weten niet dat ze in veel gevallen een plaatselijke verdoving kunnen krijgen als ze erom vragen’, zegt Van der Avoird. ‘Je hebt hier geen verwijzing van je huisarts voor nodig en meestal hoef je er ook niet voor te betalen.’
Een belangrijke kanttekening
Maar, daar voegt voorzitter van Stichting Ava Alina Chakh ook meteen een belangrijke nuance aan toe: 'Uit het onderzoek blijkt dat slechts twee procent van de vrouwen met een spiraaltje daadwerkelijk lokale verdoving krijgt', zegt voorzitter Alina Chakh. 'De verdoving is nog niet opgenomen in de NHG- Anticonceptiestandaard, de richtlijn die door huisartsen wordt gebruikt.' Dat betekent volgens haar dat je bij een huisartsenbezoek wellicht te horen krijgt dat de lokale verdoving niet beschikbaar is, niet wordt toegepast of (nog) niet wordt aangeboden.'
De rol van de arts
De verdoving bestaat dus zeker, maar is niet altijd even beschikbaar. Wat je in ieder geval kunt doen, is het navragen bij je arts. ‘Artsen mogen van de NHG afwijken als ze daar een goede reden voor hebben’, aldus Van der Avoird. ‘Dat is aan elke arts om naar eigen inzicht te doen. Je kunt een spiraal laten plaatsen door de huisarts of verloskundige, maar de mogelijkheid om plaatselijk te verdoven verschilt per praktijk. Daarom is het slim om er vooraf naar te vragen.’
Chakh benadrukt ook de rol van artsen in dit verhaal. 'We willen artsen nadrukkelijk oproepen om wél aan de slag te gaan met de lokale verdoving bij het zetten van een spiraal. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat lokale verdoving effectief is bij het verminderen van pijn bij spiraalplaatsing. Dat iets (nog) niet in de richtlijn staat, betekent niet dat het niet toegepast kan of zou moeten worden. Juist voorlopers in de zorg kunnen hier het verschil maken.
Vraag het na!
Mocht je graag een spiraaltje willen, maar erg bang zijn voor de pijn, dan is er misschien dus meer mogelijk dan je denkt. Ieders ervaring is natuurlijk verschillend; de één heeft een stuk meer last van het plaatsen dan de ander. Je kunt in ieder geval navragen wat er kan!