Hoe omkeerbaar is prediabetes echt?
Getty Images
Het moment dat je te horen krijgt dat je prediabetes hebt, voelt vaak als een klap. Je denkt misschien meteen aan diabetes type 2, prikken, medicatie of een leven vol beperkingen. Maar prediabetes is geen eindpunt. Je lichaam geeft aan dat er iets niet helemaal soepel draait, maar je bent nog op tijd om bij te sturen.
Je kunt het vergelijken met een controlelampje dat plots op je dashboard verschijnt. Je auto draait nog, je kunt nog gewoon verder rijden, maar het is een duidelijk signaal dat er onderhoud nodig is. Nu ingrijpen voorkomt grotere problemen later.
Wat gebeurt er eigenlijk bij prediabetes?
Prediabetes betekent dat je bloedsuiker te hoog is, maar nog niet in het gebied van diabetes. Het opvallende is dat je hier meestal niets van merkt. Veel mensen ontdekken het dan ook per toeval, bijvoorbeeld tijdens een controle voor iets anders zoals een hoge bloeddruk.
Dat maakt het extra belangrijk om het serieus te nemen. Uit grote onderzoeken blijkt namelijk dat schade aan bloedvaten en andere organen al kan ontstaan voordat er sprake is van echte diabetes. In een langlopende studie onder duizenden mensen kreeg ongeveer één op de zes mensen met prediabetes binnen acht jaar een hart- of herseninfarct. Je systeem draait dus wel, maar niet meer optimaal.
Erfelijke aanleg speelt mee, maar leefstijl heeft ook veel invloed. En omdat inmiddels de helft van de Nederlanders te zwaar is, loopt een grote groep ongemerkt risico.
Kun je prediabetes omkeren?
In veel gevallen wel. Veel mensen zien hun waarden verbeteren als ze gezonder gaan leven, en sommigen keren zelfs helemaal terug naar normale bloedsuikerwaarden. Dat geldt soms ook nog als diabetes type 2 net is begonnen.
Nog geen diagnose gehad, maar twijfel je of je prediabetes hebt? In het uitgebreide artikel over prediabetes vind je alle signalen en uitleg op een rij.
Wat kun je doen om de schade te beperken?
Het beste advies is om altijd een huisarts te raadplegen.
1. Blijf in beweging
Beweging maakt je cellen gevoeliger voor insuline. Dagelijks wandelen is al een goede start. Je hoeft geen ingewikkelde schema’s te volgen, zolang je lichaam maar regelmatig in actie komt. Denk aan een motor die soepel blijft als je hem af en toe lekker laat draaien.
2. Let op wat je eet
Het draait niet alleen om suiker beperken, maar vooral om je totale calorie-inname. Volkoren producten, groenten, fruit, yoghurt, bonen en noten helpen je suikerspiegel stabiel te houden. Snacks en sterk bewerkte producten zorgen sneller voor pieken. Zie het als het verschil tussen kwaliteitsbrandstof en een tankbeurt die je motor laat sputteren.
3. (Een beetje) afvallen kan al veel doen
Je hoeft echt geen enorme gewichtsdoelen te halen. Veel mensen zien verbetering als ze ongeveer vijf tot zeven procent van hun lichaamsgewicht kwijtraken.
4. Stress en slaap serieus nemen
Onrust, spanning en te weinig slaap verstoren je bloedsuiker. Het is alsof je te lang doorrijdt zonder olie bij te vullen: het werkt nog, maar het systeem raakt sneller overbelast.
Wanneer moet je (weer) naar de huisarts?
Krijg je wél klachten zoals dorst, veel plassen of extreme moeheid? Dan zit je waarschijnlijk al voorbij het stadium van prediabetes. Laat je dan onderzoeken. Je kunt ook zelf inschatten hoe groot jouw risico is met de online risicotest van het Diabetes Fonds. Bij een verhoogde score is het slim om je waarden te laten checken.
Prediabetes is een waarschuwing die je de kans geeft om in te grijpen voordat de schade groter wordt. Met haalbare stappen kun je je bloedsuiker vaak verbeteren en soms zelfs weer normaal krijgen. Je bent dus meestal niet te laat, zolang je nu bereid bent om je leefstijl positief te veranderen.
Bronnen: Healthline, Diabetes.nl, Maastricht UMC+