Aantal legionella-infecties stijgen door vakanties: dit zijn de risico's op reis, en hoe jij besmetting voorkomt

Of je nou van een strandvakantie, stedentrips of actieve reis houdt: niemand zit erop te wachten om op vakantie ziek te worden. Toch is de kans aanwezig dat je op vakantie een virus of bacterie oppikt. Legionella is een van die bacteriën die voor risico's zorgt op reis.

Volgens het RIVM is reizen een risicofactor voor het oplopen van de legionella-bacterie. Ook in de jaarlijkse Duitse 'Protection against Infection Act' werd gewaarschuwd voor het groeiende aantal besmettingen met legionella, en het risico van reizen. 'Gezien deze stijgende cijfers wordt het voor vakantiegangers steeds belangrijker om tijdens het reizen veiligheidsmaatregelen te nemen,' zegt waterbehandelingexpert Thomas Beutel. 'Het goede nieuws is dat het risico om tijdens de vakantie legionella op te lopen bij het nemen van maatregelen uiterst klein is.'

Hoe verspreidt deze bacterie zich? Wat zijn de risico’s op reis? En hoe kun je je hiertegen wapenen? We zetten alles voor je op een rij. 

Wat is legionella en hoe krijg je het?

De bacterie legionella verspreidt zich via het water in de aarde. Als je deze waterdruppeltjes inademt kun je daar ziek van worden en Legionellose krijgen. Inademen kan bijvoorbeeld tijdens het sproeien van water met een tuinslang of douche, in een bubbelbad met luchtbellen, door bepaalde afvalwaterzuiveringsinstallaties of andere luchtbevochtiging door apparaten die water vernevelen. 

Het gaat dus echt om manieren waarop kleine waterdruppels zich verspreiden en bijvoorbeeld niet doordat je water drinkt dat legionella bevat.\

Let op deze symptomen

Volgens het RIVM worden de meeste mensen niet ziek van de bacterie. Word je dit wel? Dan kun je last krijgen van griepklachten zoals hoofdpijn, spierpijn, misselijkheid of diarree. Heel soms kan dit leiden tot een ernstige longontsteking - ook wel de veteranenziekte genoemd - met kortademigheid, benauwdheid, hoge koorts en koude rillingen. 

Dit risico is vooral groter voor mensen met een kwetsbaardere gezondheid zoals ouderen, mensen met een verminderde afweer (bijvoorbeeld door een chronische ziekte of medicijngebruik) en rokers. 

Risico is niet groot, maar wordt groter op reis

Alvast een geruststelling: in Nederland ligt het aantal gemelde besmettingen relatief laag als je bedenkt hoeveel inwoners Nederland telt. Jaarlijks zijn er tussen de 400 en 650 meldingen van besmette personen. Dit neemt in de zomermaanden toe, omdat dan meer mensen reizen - wat een extra risicofactor is voor het oplopen van legionella. 

Ieder jaar zijn er tussen de 100 en 150 meldingen van een besmetting met legionella na een reis in het buitenland. Waarschijnlijk ligt dit getal wel hoger, omdat niet alle besmette personen goed worden onderzocht. 

Hoe voorkom je besmetting?

'Gezien de stijgende cijfers wordt het voor vakantiegangers steeds belangrijker om tijdens het reizen veiligheidsmaatregelen te nemen,' zegt Beutel. Daarom is het goed om te weten hoe je je hier op kunt voorbereiden. Je wil niet net de persoon zijn die besmet terugkomt van zijn reis of - vervelender nog - ziek wordt op vakantie.

Dit is wat je kunt doen om het risico op besmetting met legionella te verminderen:

1. Laat het water van een douche eerst even lopen. 

Of je nou op de camping bent of in een hotel: het water van de douche eerst twee minuten laten doorstromen kan geen kwaad. Stilstaand water is namelijk een ideale bron voor bacteriën, vooral als het ook nog warm is. De GGD adviseert om de douchekop hierbij in een emmer water te leggen, om verneveling te verminderen. Daarnaast is het goed je raam of deur open te zetten en de ruimte te verlaten. Zo voorkom je dat je alsnog besmet raakt bij het doorspoelen. 

2. Laat waterzakken leeglopen en vul het voor gebruik

Gebruik je een waterzak aan een boom of camper als zelfgemaakte douche? Laat deze dan leeglopen na gebruik en vul hem voordat je ermee gaat douchen met vers, koud water. Ook hier geldt namelijk dat bacteriën vrij spel hebben als je warm water langere tijd in de zak laat zitten. 

3. Let op met jacuzzi’s en bubbelbaden

Zoals net al gezegd kunnen de luchtbellen in bubbelbaden de bacterie legionella bij zich dragen, vooral als een jacuzzi of bubbelbad niet goed schoon is gehouden. Neem je dus een relaxt bubbelbad op vakantie? Dan is het goed om te letten op de kwaliteit van het water en de staat van het bubbelbad. Als het erg vies is, vreemd ruikt of het water niet helemaal helder lijkt, blijf je hier liever van weg.

4. Spoel thuis de leidingen door

Ook bij thuiskomst is het goed even alle leidingen door te spoelen met heet water. Wie weet wat er zich daar in de tussentijd allemaal aan bacteriën heeft verzameld. 

Al is het aantal besmettingen met legionella jaarlijks niet zo hoog, met deze tips weet je zéker dat je veilig zit. Zo kun je optimaal van je vakantie genieten!

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.