Waarom menstruatie nog altijd een taboe is voor miljoenen meisjes wereldwijd

In Nederland leren veel meisjes al op jonge leeftijd wat menstruatie is. Maar dat is lang niet overal vanzelfsprekend. Voor Sabina Lakara (22) uit Kenia betekende haar eerste menstruatie veel meer dan alleen een nieuwe fase in haar leven. In sommige gemeenschappen wordt een meisje vanaf dat moment gezien als volwassen, met alle gevolgen van dien. 

Nu zet Sabina zich in om het taboe rondom menstruatie te verbreken en om in Afrika menstruatieproducten meer beschikbaar te maken. ‘Open gesprekken over menstruatie blijven belangrijk.’

Menstruatie is niet overal bespreekbaar

Volgens Sabina is het verschil tussen Nederland en haar thuisgemeenschap groot. Nederlandse meisjes krijgen vaak al voor hun eerste menstruatie uitleg over wat er in hun lichaam gebeurt. In haar gemeenschap is dat lang niet altijd het geval. 

Het taboe dat heerst

'Reproductieve gezondheid wordt gezien als iets heel privés. Mensen praten er niet makkelijk over. Daardoor weten veel meisjes weinig over menstruatie voordat ze het zelf meemaken,' vertelt Sabina. Dat gebrek aan kennis zorgt ervoor dat menstruatie voor veel meisjes niet alleen verwarrend, maar soms ook beangstigend kan zijn.

‘Een menstruatie betekende dat je volwassen was’

Voor Sabina laat menstruatie zien hoe nauw lichamelijke ontwikkeling en genderongelijkheid met elkaar verweven kunnen zijn. 'In mijn gemeenschap wordt een meisje dat ongesteld wordt gezien als volwassen vrouw', vertelt ze.

Eerste keer ongesteld en gelijk een ‘vrouw’

'Sommige mensen vinden dan dat ze klaar is om te trouwen.' Volgens haar kan die manier van denken grote gevolgen hebben voor jonge meisjes. 'Daardoor verlaten sommige meisjes vroegtijdig school of worden ze op jonge leeftijd uitgehuwelijkt.'

Menstruatie armoede kent geen landsgrenzen

Toch ziet Sabina niet alleen verschillen tussen Nederland en Kenia. Ook hier merkt ze dat menstruatie nog geregeld met schaamte gepaard gaat. 'Er rust nog steeds een stigma op. Veel vrouwen vinden het lastig om open te praten over de impact die menstruatie op hun dagelijks leven heeft.' Dat sluit aan bij eerdere cijfers waaruit blijkt dat menstruatiearmoede ook in Nederland voorkomt. 

Voor een deel van de vrouwen zijn menstruatieproducten niet altijd vanzelfsprekend betaalbaar, terwijl de behoefte er natuurlijk iedere maand opnieuw is. Volgens Sabina laat dat zien dat menstruatiestigma een wereldwijd probleem is. 'Het is niet alleen iets wat je in Afrika ziet. Het bestaat overal.'

‘Nederlandse vrouwen mogen zich bewust zijn van hun positie’

Wat ze Nederlandse vrouwen vooral wil meegeven, is dat toegang tot informatie en menstruatieproducten niet overal vanzelfsprekend is. 'In Nederland zijn menstruatieproducten bijna overal verkrijgbaar. Veel meisjes krijgen bovendien al op jonge leeftijd uitleg over menstruatie. Dat is een voorrecht.' 

In sommige gemeenschappen is die situatie heel anders. 'Er zijn meisjes die geen maandverband hebben en noodgedwongen stukken stof gebruiken. Niet omdat ze dat willen, maar omdat er geen alternatief is.' 

Niet iedereen begint met dezelfde voorlichting

Meer bewustwording, betere voorlichting en toegang tot menstruatieproducten zijn volgens Sabina daarom essentieel. Niet alleen in Kenia, maar overal waar menstruatie nog wordt omgeven door schaamte, stigma of financiële drempels. 

Gesprekken over menstruatie zijn nog altijd nodig. Want hoewel de omstandigheden verschillen, blijkt uit Sabina's verhaal dat openheid, kennis en toegang tot producten voor miljoenen meisjes en vrouwen wereldwijd nog steeds niet vanzelfsprekend zijn.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.