Deze mensen hebben genoeg aan 5 uur slaap per nacht: 3 tips van korte slapers
Dupe

Terwijl de meesten van ons proberen zeven tot negen uur slaap te pakken, zijn er mensen die met vier tot zes uur de dag doorkomen én goed presteren. Hoe werkt dat? WH duikt in de wereld van de natuurlijke korte slapers.
Want hebben we wel echt 8 uur slaap nodig, als sommige mensen met 5 uur slaap prima lijken te functioneren? Of functioneren korte slapers stiekem minder goed dan ze zelf denken?
Lindsey sliep maar 5 uur per nacht, maar voelde zich ‘prima’
Lindsey ontdekte tijdens haar eerste jaar op de universiteit dat haar slaapritme misschien niet helemaal ‘normaal’ was. Als actieve tiener waren haar dagen gevuld met sport en huiswerk. Toch ging ze vaak pas om twee uur ’s nachts naar bed en werd ze om half zeven alweer fris en uitgerust wakker.
Haar moeder, verpleegkundige, had hetzelfde korte slaappatroon. ‘Ze sliep eigenlijk nooit langer dan vier tot vijf uur per nacht’, vertelt Lindsey. ‘Als ze een keer langer sliep, wist je dat er iets mis was.’ Toen Lindsey uit huis ging en op kamers woonde, viel het haar op dat haar huisgenoot in het weekend rustig tot twaalf uur kon slapen of bijna dagelijks een dutje deed. Terwijl andere studenten tijdens hun opleiding verpleegkunde om zes uur ’s ochtends nog op gang moesten komen, voelde Lindsey zich juist energiek en scherp.
Ook toen ze haar man Brian ontmoette, werd al snel duidelijk dat ze een totaal ander slaapritme hadden. Hij kroop het liefst om negen uur onder de wol, terwijl Lindsey liever geen voet in de slaapkamer zette vóór middernacht. Af en toe probeerde ze langer uit te slapen, maar daar voelde ze zich juist slechter door.
Een natuurlijke korte slaper
Lindsey is wat wetenschappers een natuurlijke korte slaper noemen: iemand die goed functioneert op ongeveer vier tot zes uur slaap per nacht. Hoeveel natuurlijke korte slapers er precies zijn, is niet duidelijk. Maar waarschijnlijk gaat het om minder dan 1 procent van de bevolking.
Hun bestaan zet vraagtekens bij ons beeld van slaap. Als sommige mensen gezond en energiek kunnen functioneren met veel minder slaap, wat zegt dat dan over wat we denken nodig te hebben? En zou hun DNA ons kunnen helpen beter te begrijpen wat een goede nachtrust écht inhoudt?
>> Eén nacht kort geslapen? Volgens onderzoek moet je daar 3 nachten van herstellen
© DupeHet belang van slaap
Zoek op Google naar ‘Hoeveel slaap heb ik elke nacht nodig?’ en je krijgt vrijwel overal hetzelfde advies: mik op zo’n zeven tot acht uur per nacht. Toch verschilt de slaapbehoefte per persoon. Sommige mensen zijn pas na negen uur weer helemaal fit, terwijl anderen zich na zes uur uitgerust voelen.
Minder slapen is alleen niet voor iedereen zonder gevolgen. Het Trimbosinstituut benadrukt dat voldoende én goede slaap belangrijk is voor onze gezondheid. Wie structureel te weinig slaapt, heeft meer kans op lichamelijke en mentale problemen. ‘De meeste volwassenen hebben écht ergens tussen de zeven en negen uur slaap per nacht nodig’, zegt slaapwetenschapper Rebecca Robbins. ‘We hanteren deze ruime richtlijn omdat slaapbehoefte per persoon verschilt. Die verschillen worden deels bepaald door onze genen.’
Vrouwen hebben meer slaap nodig
Ook tussen mannen en vrouwen lijkt een verschil te bestaan in slaapbehoefte. Vrouwen slapen gemiddeld zo’n elf minuten langer per nacht dan mannen*. Waarom dat zo is, weten onderzoekers nog niet. Wel is bekend dat vrouwen vaker met slaap problemen kampen, onder andere door hormonale veranderingen tijdens de menstruatie, zwangerschap, de perimenopauze en de overgang. Ook stress, angst en depressieve klachten kunnen invloed hebben. Mogelijk hebben vrouwen daardoor meer tijd in bed nodig om dezelfde hoeveelheid kwalitatieve slaap te krijgen als mannen.
Slaapkwaliteit als belangrijk begrip
En juist dát woord is belangrijk: slaapkwaliteit. Niet alleen de hoeveelheid slaap telt, maar ook hoe goed je slaapt. ‘Herstellende slaap betekent dat je wakker wordt en je uitgerust voelt’, legt Robbins uit.
Tijdens de verschillende slaapfasen gebeurt er van alles. In de non-REM-slaap dalen je hartslag en bloeddruk, waardoor je hart- en vaatstelsel kan herstellen. REM-slaap helpt onder meer bij leren, emoties verwerken en het opslaan van herinneringen. Voldoende slaap ondersteunt bovendien je afweersysteem en geeft je hersenen de kans om afvalstoffen op te ruimen.
Gevolgen van slaaptekort
Wie structureel slecht slaapt, kan daar op korte én lange termijn de gevolgen van merken. Een slaaptekort kan zorgen voor een wazig hoofd en slaperigheid en wordt in verband gebracht met gezondheidsproblemen als hartziekten, een beroerte en de ziekte van Alzheimer. Bij natuurlijke korte slapers lijkt dat verband opvallend genoeg niet op te gaan.
Toch weten onderzoekers nog lang niet alles over slaap. Ons moderne leven helpt in elk geval niet mee: kunstlicht, cafeïne en stress kunnen de nachtrust flink verstoren. Misschien luisteren natuurlijke korte slapers juist beter naar wat hun lichaam nodig heeft – al krijgen zij vaak te horen dat ze ‘te weinig’ slapen.
Ben je écht een natuurlijk korte slaper?
Natuurlijke korte slapers hebben genoeg aan vier tot zes uur slaap per nacht. Ook als ze de kans krijgen langer in bed te blijven, doen ze dat niet. Door de geschiedenis heen zijn er genoeg bekende mensen die beweerden weinig slaap nodig te hebben, zoals Martha Stewart en Margaret Thatcher. Ook Thomas Edison zei dat hij maar drie tot vier uur per nacht sliep. Toch blijkt dat verhaal iets genuanceerder te liggen. ‘Wat veel mensen niet weten, is dat Edison een bed op zijn kantoor had en regelmatig lange dutjes deed van twee tot vier uur’, vertelt Robbins. En juist dát maakt het verschil.
Onderzoekers noemen mensen die bewust minder slapen vanwege hun werk, ambities of levensstijl ‘aangeleerde korte slapers’. Zij compenseren hun korte nachten vaak met dutjes of extra slaap in het weekend. Natuurlijke korte slapers doen dat niet. Vier tot zes uur is voor hen simpelweg genoeg om de hele dag wakker en scherp te blijven. Sorry, meneer Edison.
Hoe je genen een rol kunnen spelen
Een andere belangrijke factor – maar ook een van de lastigste om te onderzoeken – is genetica. In 2009 ontdekten onderzoekers het eerste gen dat mogelijk verklaart waarom sommige mensen met veel minder slaap kunnen functioneren. Onder leiding van neurologieprofessor Ying-Hui Fu ontdekten zij dat mensen met een mutatie in het zogenoemde DEC2-gen gemiddeld 6,25 uur per nacht sliepen. Mensen zonder deze mutatie kwamen gemiddeld uit op 8,06 uur.
Of Lindsey dit specifieke korte-slaapgen draagt, is nooit onderzocht. Toch lijkt het geen toeval dat haar moeder en vader ook korte slapers waren en haar zoon mogelijk dezelfde eigenschap heeft. Ruim tien jaar later ontdekten Fu en haar collega Louis Ptáček nog meer genetische varianten die mogelijk een rol spelen bij kort slapen.
Inmiddels zijn er vier genen geïdentificeerd die hiermee verband lijken te houden, al is nog lang niet alles duidelijk. Onderzoekers weten bijvoorbeeld nog niet precies hoe deze genen de slaap beïnvloeden.
Eigenschappen van natuurlijke korte slapers
Wat ze inmiddels wél weten, is dat natuurlijke korte slapers een aantal bijzondere eigenschappen gemeen hebben. Waar te weinig slaap bij de meeste mensen kan leiden tot gezondheidsproblemen, lijken zij daar opvallend weinig last van te hebben. Ze hebben mogelijk ook minder last van een jetlag, lijken beter tegen pijn te kunnen en er zijn zelfs aanwijzingen dat ze langer leven.
Ptáček vertelt dat veel natuurlijke korte slapers die hij kent de negentig hebben gehaald en op hoge leeftijd nog gezond zijn. Volgens Fu komt dat waarschijnlijk doordat zij simpelweg efficiënter slapen: ze krijgen precies de rust die hun lichaam nodig heeft, in minder tijd. Toch is niet iedereen overtuigd. Fu en Ptáček erkennen dat hun bevindingen binnen de slaapwetenschap nog altijd onderwerp van discussie zijn. Veel medische professionals blijven sceptisch over het fenomeen.
Lindsey merkt dat zelf ook. Als ze als verpleegkundig specialist vertelt dat ze genoeg heeft aan vier of vijf uur slaap per nacht, geloven zorgverleners haar vaak niet. Ze wijzen haar op de algemene richtlijn: zeven tot acht uur slaap per nacht.
Wake-upcall
Net als Lindsey ontdekte Joanne pas tijdens haar studententijd dat haar slaapritme allesbehalve gemiddeld was. De 78-jarige is een van de tientallen deelnemers aan de onderzoeken van Fu en Ptáček en blijkt een natuurlijke korte slaper te zijn. Een eigenschap die ze deelt met haar vader en broers en zussen. Haar moeder was juist degene die uit de toon viel: zij had wél een volledige nacht slaap nodig.
Om ervoor te zorgen dat ze niemand wakker maakten, bleven Joanne en haar broers en zussen op hun kamers tot een ‘geschikt’ tijdstip om op te staan. De uren vóór zonsopgang brachten ze lezend door. Ook toen Joanne ouder werd, bleef lezen haar vaste nachtelijke hobby. En naarmate de jaren verstreken, vulde ze die extra uren steeds verder. Ze keek essays van haar studenten na, hielp leerlingen in andere tijdzones en werkte samen met andere korte slapers aan verschillende projecten.
Die verbondenheid is volgens haar heel belangrijk geweest. ‘Een korte slaper zijn kan eenzaam voelen. Ook al waren er mensen om me heen, zoals mijn man en kinderen, ik kon ze niet wakker maken als ik wilde praten.’ Voor Lindsey zijn er juist weinig nadelen aan haar korte nachten. Ze werkt twaalfurige diensten voor een zorgorganisatie die medische hulp op afstand biedt en gebruikt de extra wakkere uren ’s avonds om op te laden. Ze leest romantische boeken of kijkt series waar haar man niet in geïnteresseerd is. Op de vraag wat ze aan haar slaap zou willen veranderen, heeft ze eigenlijk geen antwoord. ‘Ik val makkelijk in slaap en ik slaap gewoon de hele ‘nacht’ door. Daarna word ik uitgerust wakker’, zegt ze. Was iedereen maar zo content.
Korte slaper of slapeloosheid?
Volgens Trimbos heeft ruim één op de vier Nederlanders slaapproblemen, zoals moeilijk in slaap vallen of ’s nachts wakker worden en daarna niet meer goed kunnen inslapen. Ongeveer één op de tien volwassenen kampt met chronische slapeloosheid. En juist dát probleem hopen Fu en Ptáček met hun onderzoek te kunnen aanpakken.
‘Er is hoop dat we een medicijn kunnen ontwikkelen dat geen vervelende bijwerkingen heeft, maar de kwaliteit en effciëntie van slaap verbetert’, legt Ptáček uit. ‘Het doel is om iedereen te helpen de best mogelijke slaap te krijgen’, voegt Fu toe. Of dat nu vier uur is of acht uur.
3 nachtrusttips van korte slapers
1. Luister naar je lichaam
Natuurlijke korte slapers luisteren goed naar wat hun lichaam nodig heeft. De ideale hoeveelheid slaap verschilt namelijk per persoon. Ontdek hoeveel slaap jij écht nodig hebt en stem daar je nachtrust op af.
2. Maak van slaap een prioriteit
Natuurlijke korte slapers maken ruimte voor hun slaapbehoefte, in plaats van hun slaap aan te passen aan een druk leven. Volgens dr. Fu hebben we allemaal tot op zekere hoogte invloed op onze nachtrust. ‘Net zoals veel mensen bewust tijd maken voor sporten, kun je er ook voor kiezen om voldoende slaap belangrijk te maken.’
3. Wees voorzichtig met cafeïne
Joanne, de natuurlijke korte slaper uit het verhaal, drinkt geen koffie. Cafeïne kan je slaapkwaliteit beïnvloeden en zo bijdragen aan een vicieuze cirkel van slechter slapen.
Lees verder
Dit artikel komt uit Women's Health Magazine. Het allernieuwste nummer met nog veel meer mooie verhalen vind je nú in de winkel. Krijg je hem liever thuis bezorgd? Hier bestel je 'm alvast online! Wees er snel bij, want op = op! Het nieuwe blad liever standaard in de brievenbus ontvangen? Word abonnee en ontvang altijd als eerste de nieuwste editie.
Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.
Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!
Volg je Women's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.




















