Gezondheid

Slik je antibiotica? Dit is wat het écht met je darmen doet volgens een gastro-enteroloog

Redactiestagiair

Dupe

Dupe

Je krijgt antibiotica voorgeschreven voor bijvoorbeeld een blaasontsteking, keelontsteking of ontstoken kies, en ineens hoor je overal dat je darmen daar flink onder kunnen lijden. Neem probiotica, eet yoghurt, herstel je microbioom: de adviezen vliegen je om de oren. Maar hoe groot is die impact eigenlijk echt?

Volgens gastro-enteroloog Trisha Pasricha hoeven de meeste mensen niet bang te zijn dat een antibioticakuur hun darmflora volledig verpest. Ja, antibiotica kunnen tijdelijk invloed hebben op je darmen en buikklachten veroorzaken, maar sommige populaire ‘oplossingen’ blijken volgens onderzoek juist minder effectief dan gedacht.

Waarom antibiotica vaak buikklachten kan geven

Antibiotica bestrijden bacteriën die je ziek maken, maar nemen onderweg soms ook een deel van de goede darmbacteriën mee. Daardoor krijgen veel mensen tijdens een kuur last van hun buik, alsof ziek zijn op zichzelf nog niet vervelend genoeg was. Denk aan klachten zoals:

Sommige antibiotica beïnvloeden daarnaast direct de bewegingen van je darmen. Dat kan zorgen voor extra krampen of een onrustig gevoel in je buik.

Raakt je microbioom hierdoor beschadigd?

Volgens Pasricha herstelt het microbioom van de meeste gezonde volwassenen zich verrassend goed. Onderzoekers weten inmiddels al jaren dat antibiotica tijdelijke veranderingen veroorzaken in de darmflora. Vaak veert het systeem binnen een paar weken weer grotendeels terug naar het oude niveau. 

Wel reageert iedereen anders. Factoren zoals stress, medicijngebruik, weerstand en je bestaande darmgezondheid spelen daarin mee.

Sommige antibiotica hebben meer impact dan andere

Nieuw onderzoek laat wel zien dat niet iedere antibioticakuur hetzelfde effect heeft op je darmen. Een grote Zweedse studie, gepubliceerd in Nature Medicine, onderzocht bijna 15.000 microbiome. Daaruit bleek dat sommige breedspectrumantibiotica, een type antibioticum dat effectief is tegen een zeer brede en diverse groep bacteriën, langdurige veranderingen kunnen veroorzaken.

Vooral clindamycine, flucloxacilline en fluoroquinolonen, deze werden gelinkt aan grotere veranderingen. Veelgebruikte antibiotica zoals amoxicilline en azitromycine hadden volgens de onderzoekers juist een mildere impact op het microbioom.

Helpt probiotica tijdens antibiotica?

Veel mensen slikken automatisch een probioticum zodra ze aan antibiotica beginnen. Veel mensen slikken automatisch een probioticum zodra ze aan antibiotica beginnen. Begrijpelijk ook; als je TikTok en de gemiddelde drogisterij moet geloven, ligt je darmflora anders binnen drie dagen huilend op de grond. Toch blijkt het wetenschappelijke bewijs daarvoor beperkt. Een grote meta-analyse uit 2023 concludeerde dat probiotica supplementen tijdens antibiotica weinig effect lijken te hebben. 

En opvallend genoeg liet een kleinere studie uit het tijdschrift Cell zelfs zien dat het microbioom van sommige mensen zelfs langzamer herstelde wanneer ze probiotica gebruikten.

Wanneer probiotica wel kan helpen

Volgens Pasricha kunnen probiotica soms zinvol zijn voor mensen met een verhoogd risico op een infectie met de bacterie C. difficile. Dat geldt bijvoorbeeld voor:

Voor gezonde mensen lijkt het voordeel volgens onderzoekers een stuk kleiner

Waarom je niet bang hoeft te zijn voor een antibioticakuur

Antibiotica blijven ontzettend belangrijk bij bacteriële infecties en artsen raden ze niet voor niets aan. Wel benadrukt Pasricha dat antibiotica alleen gebruikt moeten worden wanneer dat echt nodig is. 

Heb je een antibioticakuur nodig? Maak de kuur dan ook altijd af. Laat je ondertussen niet gek maken door alle angst rondom ‘beschadigde darmen’ op social media. Voor de meeste mensen herstelt het microbioom zich namelijk gewoon weer vanzelf.

Bron: Washington Post

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.