Sophie-Anne (34) ontdekte dat ze met een prothese wél kon sporten - maar dat kost ook wat

Ooit zeiden de artsen tegen haar ouders dat ze geen actief leven zou kunnen leiden. En ook zelf dacht Sophie-Anne Onland (34) bijna 28 jaar lang dat sporten vanwege haar beenprothese niet voor haar was weggelegd. Nu bewijst ze die artsen én zichzelf het tegendeel en doet ze meerdere keren per week aan CrossFit, HYROX en zwemmen. Sporten werd haar uitlaatklep.

Hoe is Sophie-Anne hier gekomen? In een interview met WH deelt ze haar verhaal en doet ze een belangrijke oproep. Want sporten met een prothese komt ook met een hoge prijs. 

Grootste onzekerheid

Wie Sophie-Anne nu met haar glitterprothese ziet lopen, gelooft misschien niet dat het ooit haar grootste onzekerheid was. Door een aangeboren beenafwijking is haar linkerbeen 25 centimeter korter dan haar rechterbeen. Als kind lag ze regelmatig voor operaties in het ziekenhuis en werd haar verteld dat ze uiteindelijk een kunstheup nodig zou hebben.

De prothese die haar vanaf jonge leeftijd hielp met lopen, verborg ze het liefst. Ze wilde ‘inblenden’ en het kunstbeen moest zoveel mogelijk op een echt been lijken. Het gevolg was dat Sophie-Anne niet alleen haar prothese verstopte, maar ook een stukje van zichzelf: ‘Uiteindelijk heb ik 28 jaar lang mijn beperking verborgen’, vertelt ze. 

In die tijd sportte Sophie-Anne ook niet. ‘Ik wist niet dat het kon, want ik kende geen mensen met een prothese die sportten’, vertelt ze. Bovendien zag ze niet vaak mensen met een prothese sporten op tv, behalve de paralympiërs. ‘Maar dat is gelijk topsport. Ik miste de beelden van mensen die sportief zijn met een prothese, zonder dat het gelijk topsport is. En wat je niet ziet, bestaat niet.’

© Sophie-Anne Onland

Sophie-Anne, in de tijd dat ze haar beperking nog verborg

Het begin van een actief leven

Pas als Sophie-Anne op 28-jarige leeftijd in contact komt met prothesemaker Frank Jol en de Bibian Mentel Foundation, ontdekt ze dat er meer mogelijk is. Jol ziet dat ze haar beperking aan het verbergen is en vertelt haar dat ze beter kan lopen dan ze denkt. Met de juiste prothese kan ze volgens hem met minder pijn meer uit het leven halen. 

Met steun vanuit de Bibian Mentel Foundation komt ze uiteindelijk aan de prothese die haar die vrijheid geeft. Het is het begin van haar ‘coming-out’, zoals ze het zelf noemt. Het begin van een actief leven, waarin ze haar beperking niet langer verbergt. 

‘Er ging een wereld voor me open’

Ze begint met sporten met een groep andere prothesedragers. Onder andere met CrossFit bouwt ze kracht op en leert ze vertrouwen krijgen in haar lichaam. ‘Er ging een wereld voor me open’, vertelt Sophie-Anne. ‘Het sporten werd steeds makkelijker en ik voelde dat ik sterker werd. Ik ging van één keer sporten in de week naar drie of vier keer. Dat gaf vertrouwen: ik kon veel meer dan ik dacht.’

Die ontdekking verandert voor Sophie-Anne alles. Sindsdien deelt ze haar verhaal als spreker en richtte ze samen met Friso Nilting NinetyNine Agency op, waarmee ze strijdt voor de zichtbaarheid van mensen met een beperking in de media. 

Ook op social media deelt Sophie-Anne video’s over het actieve leven met een prothese. Al benadrukt ze dat ze absoluut geen fitfluencer is. ‘Voor mij is sport een manier om lekker in mijn vel te zitten. En het bewijs dat je geest en lichaam zoveel meer kunnen dan je denkt. In alles wat ik doe probeer ik daarom ook terug te geven wat ik zelf zo erg gemist heb: een rolmodel die laat zien hoe het óók kan.’

Hoe protheses vrijheid gaven

In die actieve lifestyle maken de verschillende protheses voor Sophie-Anne het verschil: haar dagelijkse glitterprothese, haar sportprothese die ze bij CrossFit en HYROX gebruikt en een waterprothese waarmee ze bijvoorbeeld de zee in kan. 

‘Vroeger moesten vriendinnen me op hun rug naar de zee dragen omdat er geen water en zand in mijn prothese mocht komen, terwijl je juist gewoon mee wil kunnen doen’, vertelt Sophie-Anne. ‘Met mijn waterprothese kan ik nu gelukkig zelf de zee in lopen.’ Maar die vrijheid komt met een flink prijskaartje.

Het prijskaartje

Eén prothese kost namelijk tussen de tienduizend en veertigduizend euro. Een bedrag dat niet iedereen zomaar op de plank heeft liggen. En de verzekering? Die vergoedt maar één keer in de drie jaar een nieuwe prothese. Maar met je dagelijkse prothese kun je niet sporten of de zee in. Zelf had ze het geluk dat de Bibian Mentel Foundation een bijdrage leverde. ‘Maar niemand zou hiervoor afhankelijk moeten zijn van een stichting’, vindt ze.

Volgens Sophie-Anne heeft hierdoor niet iedereen dezelfde kans om te zwemmen, sporten en een actief leven te leiden. ‘Eigenlijk is het heel gek dat je zelf moet betalen voor de protheses die je hiervoor nodig hebt’, zegt ze. ‘Alsof wij ervoor hebben gekozen een prothese nodig te hebben.’

Petitie

Daarom is er vanuit de Bibian Mentel Foundation een petitie gestart, waarvan Sophie-Anne met twee andere vrouwen met een prothese (samen de Mentelity Angels) het gezicht is. Het doel? Ervoor zorgen dat er drie protheses vergoed worden vanuit de basisverzekering. 

Daarnaast is er volgens Sophie-Anne een hoger doel, namelijk het aandringen op de naleving van het VN-verdrag Handicap. In 2016 ondertekende Nederland dit verdrag. ‘Daarin zeggen we: we willen gelijke kansen creëren voor iedereen, ongeacht beperking. De zorgverzekeraars lappen die regels nu eigenlijk aan hun laars en zijn in strijd met het verdrag’, vertelt Sophie-Anne.

© Sophie-Anne

Sophie-Anne en de twee andere Mentelity Angels

Belangrijk agendapunt

Om hier aandacht voor te vragen loopt een groep prothesedragers en supporters op woensdag 7 oktober met Walking for Change van het Malieveld naar de Tweede Kamer. Daar bieden ze vanuit de Bibian Mentel-foundation de petitie met inmiddels ruim 10.000 handtekeningen aan bij minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport). 

Sophie-Anne: ‘We hopen dat het onderwerp hiermee hoger op de agenda komt te staan. Dat het VN-verdrag nageleefd wordt en erop gehandhaafd wordt. Zodat ook de zorgverzekeraars zien dat dit niet kan. En daar heeft de politiek een belangrijke rol in. Want leuk dat ze getekend hebben, maar wat gaan ze nu echt doen?’ 

Of je nou elke dag in de gym wil staan of gewoon af en toe wilt kunnen sporten, voor Sophie-Anne is het belangrijk dat iedereen die kans heeft. ‘Om op die manier het beste uit jezelf te kunnen halen. Niet voor het perfecte plaatje, maar om er plezier uit te halen en fit te zijn.’

Wil je de petitie ondertekenen? Dat kan via deze link.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.