De pil ter discussie: hoe staat het ervoor met deze vorm van anticonceptie?

De pil was jarenlang dé standaard, maar er vindt een verschuiving plaats. Steeds meer vrouwen stoppen met hormonale anticonceptie of kiezen bewust voor een alternatief. In Focus: de pil onderzoekt NTR-presentatrice Petra Grijzen waarom dat zo is, en wat dit zegt over hoe vrouwen vandaag naar anticonceptie kijken.

Eén ding wordt duidelijk: het draait allang niet meer alleen om het voorkomen van een zwangerschap.

Een flinke daling

De cijfers zijn opvallend: in 2017 gebruikte nog ruim 65% van de vrouwen de pil, in 2024 is dat gedaald naar 38,5%. Gynaecoloog Angelique Goverde merkt die verschuiving ook in haar spreekkamer. Veel vrouwen maken zich zorgen over hormonen en mogelijke bijwerkingen, vooral mentaal.

Neurowetenschapper Lotte Gerritsen wijst erop dat daar juist nog relatief weinig onderzoek naar is gedaan. In de uitzending wordt daarom gekeken hoe pilgebruikers en niet-gebruikers reageren op stress: een onderwerp dat steeds meer leeft.

Van taboe naar discussie

Toen de pil in 1963 in Nederland verscheen, was anticonceptie een gevoelig onderwerp; behoorlijk wat vrouwen vroegen zich af wat een huisarts van hen zou denken. Inmiddels is dat taboe verdwenen, maar een nieuw gesprek is ervoor in de plaats gekomen: hoe voel je je bij het gebruik van hormonen, en wat doet dat met je lijf?

Econoom Esmee Zwier benadrukt dat de pil vrouwen economisch veel heeft opgeleverd: meer regie over studie, werk en financiële onafhankelijkheid. Tegelijk groeit de behoefte aan alternatieven die beter aansluiten bij hoe vrouwen zich willen voelen.

De rol van social media

Op social media delen steeds meer vrouwen verhalen over sombere gevoelens of depressieve klachten die ze linken aan de anticonceptiepil. Die signalen worden inmiddels ook wetenschappelijk onderzocht: onderzoekers kijken serieuzer naar de invloed van hormonale anticonceptie op de mentale gezondheid.

Gynaecoloog Goverde benadrukt dat persoonlijke ervaringen belangrijk zijn, maar niet voor iedereen hetzelfde gelden. Wat voor de één een probleem is, hoeft dat voor een ander niet te zijn. Ze ziet ook dat er misinformatie rondgaat. Zo noemt ze het voorbeeld van de bewering dat je na tien jaar pilgebruik minder kans zou hebben om zwanger te worden. Volgens Goverde klopt dat niet: het verschil zit in leeftijd (je bent tien jaar ouder) niet in het gebruik van de pil zelf. Goede uitleg en degelijk onderzoek blijven daarom essentieel in deze discussie.

Nieuwe opties op komst?

Opvallend is dat anticonceptie al zestig jaar grotendeels op dezelfde hormonen draait. Dat roept de vraag op of er andere opties mogelijk zijn. Abortusarts en activist Rebecca Gomperts onderzoekt of de abortuspil in lage dosering ook als anticonceptiemiddel kan dienen. Zij hoopt dat zo’n optie in de toekomst zelfs zonder recept verkrijgbaar zal worden. 

Haar woorden raken de kern van de discussie: ’Er is heel lang niet goed naar vrouwen geluisterd. Het verhaal was: het enige dat telt is dat je niet zwanger wordt, en alle bijwerkingen en complicaties moet je als vrouw dragen. Dat vind ik heel kwalijk.’

Wat dit laat zien

De anticonceptiepil is dus nu weer onderwerp van gesprek, maar dan nu met een andere invalshoek. Wat betekent dit? De pil verdwijnt niet, maar haar vanzelfsprekendheid wel. Vrouwen willen beter geïnformeerde keuzes maken en kijken kritischer naar hoe anticonceptie hun lichaam en mentale welzijn beïnvloedt. De wetenschap probeert dat tempo nu bij te benen met meer onderzoek naar langetermijneffecten en alternatieven.

Wat ooit draaide om één doel, zwangerschap voorkomen, is nu een breder gesprek geworden over gezondheid, autonomie en gehoord worden.

En dat gesprek is duidelijk nog lang niet klaar.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok?

Bron: metronieuws.nl