Baanbrekend: aantal sterfgevallen door baarmoederhalskanker met 100% gedaald dankzij HPV-vaccin
Getty Images
Jaarlijks sterven er gemiddeld 200 vrouwen in Nederland aan baarmoederhalskanker. Dit getal daalt de afgelopen drie decennia al, maar dit Britse onderzoek laat wel iets heel unieks zien: vrouwen onder de 30 jaar die gevaccineerd zijn tegen HPV, hebben bijna honderd procent overlevingskans bij baarmoederhalskanker.
‘Dat is fantastisch nieuws’, reageert kanker-epidimoloog Anna R. Giuliano. Ook Nederlands onderzoek laat een positief effect zien van het HPV-vaccin: onder vrouwen die voor hun zestiende tegen HPV (humaan papillomavirus) gevaccineerd zijn, komt baarmoederhalskanker 90 procent minder vaak voor dan bij vrouwen die niet gevaccineerd zijn. Daarnaast komen ernstige voorstadia van baarmoederhalskanker 80 procent minder vaak voor bij gevaccineerde vrouwen.
Hoe het kan dat dit vaccin zo’n positief effect heeft? We nemen je mee in de uitkomsten van het Britse - veelbelovende - onderzoek én wat dit betekent.
Wat bleek uit het onderzoek?
De onderzoekers analyseerden gegevens over sterfte in Engeland aan baarmoederhalskanker tussen 2001 en 2024. Hiervoor keken ze naar vrouwen in de leeftijdsgroepen 20 tot 24 jaar, 25 tot 29 jaar en 30 - 34 jaar. Ook verzamelden ze gegevens van het aantal HPV-vaccinaties per leeftijdsgroep.
En wat bleek? Tussen 2020 en 2024 waren er in de groep van 20 tot 24 jaar geen sterfgevallen als gevolg van baarmoederhalskanker. Van die groep was 90 procent gevaccineerd tegen HPV toen ze 12 of 13 jaar waren. Ook bij vrouwen van 25 tot 29 jaar waren er geen sterfgevallen.
Bij de oudere groep, die tot hun achttiende het HPV-vaccin kon krijgen, was een heel ander resultaat te zien. Van hen was 87 procent gevaccineerd en een vermindering van het aantal sterfgevallen met 63 procent. ‘Dit bewijst op dat een hoge HPV-vaccinatiegraad gepaard gaat met een aanzienlijke daling van het aantal sterfgevallen door baarmoederhalskanker’, schreven de onderzoekers.
Wat betekent dit?
De uitkomsten laten zien dat vaccineren tegen HPV werkt. ‘Het is een effectieve bescherming tegen vormen van HPV die het vaakst in verband worden gebracht met baarmoederhalskanker’, zegt gynaecoloog Kathryn Marko. En het laat volgens Marko nog iets belangrijks zien, ‘namelijk dat krachtige, universele vaccinatieprogramma’s werken.’
Al sinds de introductie van het HPV-vaccin is het aantal gevallen van baarmoederhalskanker flink gedaald, ‘Maar om het aantal sterfgevallen daadwerkelijk tot nul te zien dalen, is fenomenaal’, zegt kanker-epidimoloog Giuliano.
HPV en baarmoederhalskanker
HPV is namelijk de meest voorkomende oorzaak van baarmoederhalskanker is. ‘Niet alle gevallen van HPV leiden tot kanker, maar van de gevallen die dat wel doen, voorkomt het vaccin bijna alle gevallen van kanker bij mensen van 20 tot 24 jaar,’ vertelt Jennifer Wider, expert op het gebied van vrouwengezondheid.
En dat is fijn, want als je wel baarmoederhalskanker krijgt, kan dit grote gevolgen hebben op je gezondheid, vertelt dr. Marko. Behandelingen hiervan kunnen soms leiden tot onvruchtbaarheid, verminderde vruchtbaarheid, zwangerschapscomplicaties en seksuele problemen. Om nog maar te zwijgen van het feit dat een onbehandelde ziekte levensbedreigend kan zijn. ‘Al deze aanvullende data over het positieve effect van HPV-vaccinatie, kunnen leiden tot een grotere acceptatie van het vaccin en betere resultaten op individueel- en populatieniveau.’
>> Ontdek hier de symptomen van het HPV-virus bij vrouwen
Kan je als volwassene het HPV-vaccin krijgen?
In Nederland krijgen alle kinderen die dat jaar 10 jaar worden een HPV-vaccin. Sinds 2022 krijgen niet alleen meisjes, maar ook jongens de oproep. Het beschermt namelijk tegen meer dan alleen baarmoederhalskanker. Tot 18 jaar kan iedereen gratis de vaccinatie halen, maar vooral bij jongeren tot 26 jaar heeft het vaccin effect. Ben je ouder en wil je toch een vaccinatie? Overleg met je huisarts of dit voor jou nuttig is. Gratis is het dan alleen niet meer.
De uitkomsten van dit onderzoek laten zien: vaccineren tegen HPV heeft wel degelijk effect en kan zelfs voorkomen dat je baarmoederhalskanker krijgt. Toch blijft het volgens dr. Marko belangrijk je gezondheid in de gaten te houden, bijvoorbeeld door af en toe een uitstrijkje te laten doen. ‘Het vaccin maakt de noodzaak van routinematige screening niet overbodig, we hopen juist dat screening dankzij het vaccin normaal en routinematig wordt.’
Dit is een syndication van Women's Health US.
Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.
Volg je Women's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.