Overspel overleven: kun je echt sterker uit een affaire komen?

Je telefoon trilt. Een berichtje. Op het eerste gezicht niets bijzonders, tot je het leest en je maag een salto maakt. Je partner. Iemand anders. Au. Voor veel mensen voelt vreemdgaan als het ultieme relatiedrama: een harde klap die vertrouwen beschadigt en diepe pijn veroorzaakt. Het is iets wat relaties kan breken en wat niemand licht moet opvatten. Tegelijk laat de realiteit zien dat sommige koppels, hoe moeilijk ook, proberen om na zo’n vertrouwensbreuk samen te onderzoeken of herstel mogelijk is. Niet omdat vreemdgaan goed te praten is, maar omdat relaties soms complexer zijn dan één moment.

Volgens relatietherapeut Annette Burgers en journalist Lydia van der Weide, auteurs van het boek Sterker na ontrouw, kan een crisis in de liefde soms juist een onverwachte spiegel zijn. Pijnlijk? Zeker. Maar soms ook verrassend leerzaam. Hun boodschap: na een affaire hoeft het niet per se 'game over’ te zijn. Soms is het eerder… een game changer.

Mythe: vreemdgaan betekent automatisch einde relatie

Veel mensen denken dat een affaire meteen het einde van een relatie is. Maar volgens Burgers ligt het vaak ingewikkelder. ‘Ontrouw is meestal niet de oorzaak van een relatiecrisis,’ zegt ze. ‘Het is eerder de gebeurtenis die blootlegt wat er al langer speelde.’ Met andere woorden: de affaire is niet altijd de bom, maar eerder het moment waarop de rookmelders eindelijk afgaan.

Op een chemische roze wolk

Van der Weide vult aan dat er ook een hardnekkige mythe rondhangt: dat vreemdgaan alleen voorkomt in slechte relaties. ‘Dat klopt niet. Het kan ook gebeuren tussen mensen die nog veel van elkaar houden.’ Volgens haar speelt biologie daar ook een rol in. ‘Verliefdheid is een soort tijdelijke gekte. Hormonen nemen het stuur over en ineens denk je niet meer zo rationeel.’ Kortom: liefde kan soms een beetje chemisch ontregelen.

Als verliefdheid de regels herschrijft

Dat betekent natuurlijk niet dat ontrouw oké is. Maar het helpt misschien wel om te begrijpen waarom het gebeurt. ‘Veel mensen denken: mij overkomt dat nooit,' zegt Van der Weide. ‘Of: mijn partner zou dat nooit doen. Maar hoe goed ken je jezelf eigenlijk? Verliefdheid kan echt alles verblinden.’

Volgens Burgers zijn er nog meer misverstanden. Bijvoorbeeld dat mensen die één keer vreemdgaan dat altijd blijven doen. ‘Als je nooit onderzoekt waarom het gebeurde, is de kans op herhaling inderdaad groter,’ zegt ze. ‘Maar als je wel naar jezelf kijkt, kan het juist een enorme groeistap zijn.’

De eerste reactie? Ademhalen

Wanneer een affaire aan het licht komt, is de eerste reflex vaak: dramatische beslissingen. Koffers pakken. De relatie beëindigen. Of juist iedereen bellen om het verhaal te vertellen. Niet doen, zeggen beide auteurs. ‘Geen drastische beslissingen nemen,' adviseert Burgers. ‘Vertraag. Zoek één persoon die je vertrouwt en praat daarmee. Maar ga niet meteen je hele omgeving inlichten.’ Volgens haar kan dat later juist tegen je werken, bijvoorbeeld als je besluit toch samen verder te gaan. Ook Van der Weide pleit voor rust. ‘Accepteer dat alles even op z’n kop staat. In die fase kun je eigenlijk nog geen rationele beslissingen nemen.’

De grootste valkuilen na een affaire

Na het ontdekken van ontrouw maken koppels vaak dezelfde fouten. Volgens Burgers gebeurt het regelmatig dat mensen vanuit paniek handelen: de derde persoon aanvallen, alles tot in detail willen weten of het verhaal met iedereen delen. ‘En soms proberen mensen er juist te snel overheen te stappen,' zegt ze. ‘Dan wordt er niet echt gekeken naar wat er onder de affaire zat.’ 

#affaire

Van der Weide ziet ook nog een moderne valkuil: social media. Boze posts over je partner plaatsen voelt misschien even goed, maar daar krijg je later vaak spijt van,’ zegt ze. ‘Zeker als er kinderen bij betrokken zijn.’ Je hart mag gebroken zijn, maar je Instagram hoeft dat niet te weten.

Kun je er echt sterker uitkomen?

Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar volgens de auteurs kan een relatie soms zelfs dieper worden na een affaire, mits beide partners bereid zijn eerlijk te kijken naar wat er speelt. ‘Liefhebben en geliefd worden is een proces,’ zeggen ze. ‘Je verleden, je jeugd en je ervaringen hebben allemaal invloed op hoe je liefhebt.’ Door dat samen te onderzoeken kun je elkaar beter begrijpen, en soms zelfs een sterkere relatie opbouwen dan daarvoor.

En misschien wel de belangrijkste boodschap: schaamte is nergens voor nodig. ‘De pijn van ontrouw kun je altijd te boven komen,’ zeggen Burgers en Van der Weide. ‘Of dat nu samen is, alleen, of in een nieuwe relatie. Je kunt er altijd sterker uitkomen.’

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.