Te veel oestrogeen? Op deze signalen moet je letten

Wanneer je hormonen uit balans raken, merk je dat vaak sneller dan een bloedtest kan aantonen. Maar wat als je wél laat prikken en je hoort dat je oestrogeen ‘hoog’ is? Moet je je zorgen maken? Experts zeggen: meestal niet, maar het is wel belangrijk om te begrijpen wat erachter kan zitten.

Hieronder vind je overzichtelijk wat oestrogeen is, op welke symptomen je kunt letten, wat de oorzaken kunnen zijn en wat je ermee moet.

Over oestrogeen

Oestrogeen (vooral estradiol) regelt je menstruatiecyclus, ondersteunt je botten en hart, beïnvloedt je stemming en speelt een rol in je stofwisseling. Je waarden schommelen continu: ze stijgen tijdens de puberteit, pieken in je vruchtbare jaren en dalen na de overgang, legt gynaecoloog en menopauzespecialist Michelle Beck, uit.

‘Hoog oestrogeen’ betekent dat je waarde afwijkt van wat normaal is voor jouw leeftijd en cyclusfase. Dat verschilt dus per vrouw.

Hoog oestrogeen: deze symptomen komen vaak voor

Bij hoog oestrogeen komen een aantal mogelijke symptomen kijken. Tamara Guichard, (gynaecoloog) en Irene Woo, (reproductief endocrinoloog) zien vooral deze klachten terug:

• Onregelmatige menstruatie
• Opgeblazen gevoel
• Gevoelige borsten
• Stemmingswisselingen
• Hoofdpijn
• Vermoeidheid
• Minder zin in seks
• Gewichtstoename rond heupen en dijen
• Moeite met concentreren
• Haaruitval

Herkenbaar? Het hoeft niets ernstigs te betekenen, maar het kán een signaal zijn dat je hormonen extra aandacht nodig hebben.

Waardoor stijgt oestrogeen?

Waardoor oestrogeen stijgt, kan met meerdere dingen te maken hebben. Er is niet één oorzaak die je altijd aan kunt wijzen. Maar dit zijn de meest voorkomende:

Zwangerschap

Tijdens de zwangerschap stijgt oestrogeen juist bewust: het ondersteunt de ontwikkeling van je baby. De klachten (zoals misselijkheid, gevoelige borsten, stemmingsschommelingen) horen daarbij en zakken na de bevalling.

Medicatie

Hormoontherapie, sommige anticonceptiepillen of bepaalde behandelingen voor borstkanker kunnen oestrogeen verhogen. Meestal word je hierop gecontroleerd door je arts.

Gewicht

Vetweefsel maakt zelf oestrogeen aan. Meer lichaamsvet = meer oestrogeen. Andersom kan hoog oestrogeen er ook voor zorgen dat je sneller vet opslaat rondom heupen en dijen.

Omgevingsfactoren

We worden dagelijks blootgesteld aan stoffen die op oestrogeen lijken, zogeheten xeno-oestrogenen, in plastics, cosmetica, parfum of schoonmaakproducten. Stoffen als parabenen, ftalaten en BPA kunnen je hormoonbalans verstoren, leggen Dr. Guichard en Dr. Woo uit.

Alcohol

Veel drinken verstoort de lever, en die is verantwoordelijk voor het afbreken van oestrogeen. Daardoor kunnen de levels stijgen.

Stress

Bij langdurige stress maakt je lichaam extra cortisol aan. Dat hormoon kan het HPA-systeem verstoren: het regelsysteem dat ook je voortplantingshormonen aanstuurt, waaronder oestrogeen. Daardoor kan je cyclus ontregeld raken of kan je zelfs tijdelijk niet ovuleren.

Wanneer kan hoog oestrogeen wijzen op een aandoening?

Volgens Dr. Beck en Dr. Guichard kan verhoogd oestrogeen passen bij:

Polycysteus ovariumsyndroom (PCOS): Bij PCOS zijn verschillende hormonen uit balans, waardoor oestrogeen vaker (en soms langdurig) verhoogd kan zijn. Insulineresistentie en een onregelmatige cyclus spelen daarbij vaak een rol.

Cushing: Bij het syndroom van Cushing maakt je lichaam te veel cortisol aan. Dat kan ook je oestrogeenwaarden omhoog duwen en klachten geven zoals gewichtstoename, veranderingen in je huid en cyclusproblemen.

Leverziekte: De lever breekt oestrogeen af. Als die functie vermindert, bijvoorbeeld door levercirrose, kan oestrogeen zich ophopen en stijgen de waarden.

Zeldzame eierstoktumoren: Sommige eierstoktumoren produceren zelf oestrogeen. Dit is zeldzaam, maar kan leiden tot klachten zoals abnormaal bloedverlies, gevoelige borsten, acne, buikpijn of vermoeidheid.

Let op! Deze scenario's zijn uitzonderlijk en komen niet vaak voor. Maar, herken je de klachten, dan is het wel belangrijk om deze serieus te nemen en een arts te raadplegen.

Wat te doen?

Ondertussen zijn er ook nog wat dingen die je zelf kunt doen. Zo kun je:

• Minder alcohol drinken en de stress verminderen. Dit helpt je lichaam om oestrogeen beter te reguleren.
• Een vezelrijk eetpatroon aanhouden met veel groenten, fruit en volkoren producten. Dat ondersteunt een gezonde hormoonbalans, net als regelmatig bewegen.
• Kiezen voor cosmetica zonder parabenen of ftalaten om blootstelling aan hormoonverstorende stoffen te verminderen. Heb je een onderliggende aandoening, zoals PCOS? Dan kan een arts aanvullende behandeling adviseren.

Heb je een onderliggende aandoening, zoals PCOS? Dan kan een arts aanvullende behandeling adviseren.

Moet je je hormonen laten testen?

Dit hoeft niet standaard. Alleen wanneer je duidelijke klachten hebt of een vermoeden van een hormonale aandoening. Een gynaecoloog of huisarts kijkt dan meestal naar je estradiolwaarden, maar ook naar je menstruatiecyclus, eventuele medicatie die je gebruikt, én je leefstijl en klachtenpatroon.

Blijkt je oestrogeen verhoogd? Dan draait het minder om het exacte getal en veel meer om de oorzaak. Die bepaalt uiteindelijk of behandeling nodig is en welke aanpak het beste past.

Conclusie 

Hoog oestrogeen is zelden iets om direct bang van te worden. Wel is het een signaal dat je lichaam wat extra aandacht verdient. Luister naar je klachten, laat het testen als je denkt dat dit nodig is en zoek vooral naar de oorzaak. Die is namelijk de sleutel tot herstel.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok?

Dit is een syndication van Women's Health US.