Natuurlijke suiker gezonder dan toegevoegde suiker? Hier vind je het antwoord
Getty Images
In een wereld waarin je overspoeld wordt met (mis)informatie over voeding, is helderheid belangrijker dan ooit. In de rubriek Eten is Weten helpen we hardnekkige misverstanden de wereld uit en brengen we je onderbouwde kennis waar je écht iets aan hebt. Hier ontdek je de ‘waarom’ achter voeding: wat je eet, hoe het werkt in je lichaam en waarom dat ertoe doet. Zodat jij met vertrouwen kunt kiezen wat bij jou past.
Je ziet het overal: ‘geen toegevoegde suikers’ op etiketten of recepten waarin kristalsuiker wordt vervangen door honing, agavesiroop of maple syrup (want: zogenaamd gezonder). Maar in de praktijk zorgt dit vooral voor verwarring - want suiker zit óók in fruit, groenten en zuivel.
Dus: wat zijn toegevoegde suikers precies, wat is het verschil met natuurlijke suikers, en waarom werkt fruit in je lichaam anders dan een koekje? We vroegen het aan het Voedingscentrum.
Toegevoegd vs. natuurlijk
First things first: wat is nou eigenlijk het verschil tussen toegevoegde en natuurlijke suikers? Toegevoegde suikers zijn suikers die tijdens productie of bereiding aan eten en drinken worden toegevoegd. Denk aan koek, snoep, gebak, sauzen en frisdrank. Suiker wordt niet alleen toegevoegd voor de smaak, maar ook voor structuur, kleur, volume of als conserveermiddel (zoals bij jam).
En dat maakt het verraderlijk: toegevoegde suikers zijn zó verweven in ons dagelijkse voedingsaanbod, van tussendoortjes tot snelle ontbijtopties en drankjes, dat je er soms ongemerkt veel van binnenkrijgt, zonder dat je bewust ‘veel zoet’ eet.
Natuurlijke suikers komen voor in producten die passen binnen een gezonde voeding, zoals fruit, groente en melk. Deze leveren naast suiker ook voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft, zoals vezels, vitamines en mineralen.
Suiker is suiker
Toegevoegde en natuurlijke suikers zijn dus niet hetzelfde. Maar, als het gaat om opname in je lichaam, is er één nuance die veel mensen verrast: je lijf maakt geen onderscheid. 'Je lichaam verwerkt toegevoegde en van nature aanwezige suikers op dezelfde manier,' legt het Voedingscentrum uit. Met andere woorden: of je nu een koekje of stuk fruit eet, suiker is suiker. Je lichaam breekt het af tot glucose en gebruikt dat als energie.
Dat is ook goed om te onthouden bij de populariteit van honing, agavesiroop en ahornsiroop tegenover gewone suiker: je lichaam herkent hierin geen verschil. En hoewel producten zoals honing soms kleine hoeveelheden vitamines of mineralen bevatten, is dat te weinig om echt bij te dragen aan je gezondheid.
Het gaat om de verpakking
Nu kan je misschien denken: ach, dan kan ik net zo goed een koek eten in plaats van een appel. Een logische beredenering, een appel bevat immers ook suiker. Maar dat betekent niet dat het in je lichaam hetzelfde effect heeft als een koekje. Het verschil zit niet in de suiker zelf, maar in de verpakking eromheen.
Vezels, vitamines en mineralen
Fruit komt namelijk met ‘bonusvoeding’: vezels, vitamines en mineralen. Die vezels zorgen ervoor dat je lichaam suikers langzamer opneemt, waardoor je bloedsuiker minder snel piekt en je langer verzadigd blijft. Bij een koekje krijg je meestal vooral (toegevoegde) suiker en weinig voedingsstoffen binnen.
Een maat om aan te geven hoe snel koolhydraten worden verteerd en in het bloed worden opgenomen als glucose is de glycemische index (GI). Die GI hangt onder andere af van bereiding, temperatuur, rijping van fruit én je spijsvertering. En omdat vetten, eiwitten en vezels de opname vertragen, heeft een appel vaak een ander effect dan een koekje.
Fruit heeft voordelen
De suiker an sich is dan misschien bij een appel niet anders dan een koekje, fruit heeft dus een heleboel goede eigenschappen. Een ander belangrijk voordeel: 200 gram fruit per dag hangt samen met een lager risico op onder andere hart- en vaatziekten, type 2 diabetes en bepaalde vormen van kanker.
Take-away
Dus ja: suiker is suiker als het gaat om de opname in je lichaam. Maar natuurlijke suikers komen vaak verpakt in voeding die je óók vezels, vitamines en mineralen levert - en dat maakt een groot verschil voor verzadiging en gezondheid. Dit betekent zeker niet dat je nooit meer een koekje kunt eten, maar ben je op zoek naar een voedzame snack? Dan kun je beter naar een appel grijpen.
En stay tuned! Er komt meer aan over suiker. Volgende week gaan we namelijk in op suikervrij leven, waarom dit vaak onnodig (en vaak onhaalbaar) is, wat te veel toegevoegde suiker met je doet en welke suikerbron het meest wordt onderschat.