Toxische liefde à la Wuthering Heights: wat maakt een relatie eigenlijk ongezond?

Spoiler alert: heb je de film Wuthering Heights nog niet gezien en ben je niet bekend met het verhaal? Dan kan dit artikel spoilers bevatten.

Na het zien van Wuthering Heights zijn er bij mij een paar dingen blijven hangen. Het mooie landschap, de coole soundtrack, maar ook: de ingewikkelde relatie tussen Cathy en Heathcliff. Al zat ik wel op het puntje van mijn stoel om te weten hoe het af zou lopen, ook zag ik duidelijk dat deze romance niet bepaald gezond was. 

Mocht dit liefdesverhaal jou ook aan het denken hebben gezet over wat die relatie nou precies zo destructief maakt, dan ben je op de juiste plek beland. Hieronder lees je namelijk wanneer een liefde toxisch wordt beschouwd. Zo weet je wanneer het het beste is om het zinkende schip te verlaten, of die liefdesboot überhaupt niet op te stappen. 

Wat betekent ‘toxisch’ eigenlijk?

Het is een populaire term op social media; ‘toxic’, oftewel toxisch of giftig. Hierbij gaat om de manier waarop er een partner met de ander partner omgaat. Gedraagt een partner zich toxisch richting de ander, dan komt dat volgens BBC Science Focus neer op schadelijk gedrag, fysiek of mentaal (of allebei). De andere partij belandt daarbij vaak in een situatie waar diegene lastig aan kan ontsnappen. Soms is het zo dat beide partners elkaar toxisch behandelen.

Wist je trouwens dat vriendschappen ook toxisch kunnen zijn? Lees hier hoe je dit herkent. 

Wanneer hebben we het over een toxische relatie?

Zo’n toxische relatie is allesbehalve gezond (het woord ‘giftig’ zegt eigenlijk al genoeg…), het is dan ook niet voor niets dat men het vaak over ‘red flags’ heeft.  Rode vlaggen die vrij duidelijk op een ongezonde relatie duiden, zijn fysieke dreigementen, fysiek de ander pijn doen of de ander dwingen om seks te hebben. Maar, er zijn ook ongezonde gedragingen die zich wat meer onder de oppervlakte afspelen. Deze sluwe, toxische handelingen komen nu steeds meer onder de aandacht. 

Zulke rode vlaggen kunnen meerdere vormen aannemen. Zo kan het zijn dat de toxische partner de ander verbiedt om vrienden en familie te spreken of de ander constant in de gaten houdt. Maar ook wanneer de toxische partner de ander slecht over zichzelf laat voelen, of aan zichzelf laat twijfelen (gaslighting), spreken we over red flags.   

Van kwaad tot erger

Dat men het heeft over rode vlaggen om je te waarschuwen voor een toxische relatie, is gegrond (en dan hebben we het over échte gevaren, niet over welke schoenen iemand draagt). Een toxische relatie kan namelijk gevolgen hebben voor je gezondheid, waaronder je slaap en energielevel. De zwaarte van zo’n ongezonde relatie kan ervoor zorgen dat je dat fysiek merkt. En dat is een duidelijk teken dat er iets moet veranderen. 

Wuthering Heights: romantisch of problematisch?

Met die kennis; hoe kijken we dan naar de relatie tussen Cathy en Healthcliff in Wuthering Heights? Misschien lijkt hun verhaal op het eerste gezicht vooral enorm passievol. Maar als je net wat verder kijkt, zie je dat de diepere lagen van hun romance behoorlijk wat ongezonde eigenschappen bevatten. 

Zoals journalist Hephzibah Anderson in BBC het omschrijft: ‘Een relatie als deze kun je als behoorlijk obsessief en destructief zien. De personages zijn enorm van elkaar afhankelijk' - ja, er bestaat ook zoiets als té afhankelijk van elkaar binnen een relatie. Al had deze schrijfster het over het boek en niet de film, lijkt dit ook zichtbaar te zijn in de film. De twee zijn onafscheidelijk van elkaar opgegroeid, manipuleren er op los (als ze relaties met anderen aangaan), en zijn uit op wraak.

De film Wuthering Heights is dus mooi voor op het doek, maar niet om zelf na te streven. En mochten die rode vlaggen je iets te bekend voorkomen, dan is het in ieder geval goed om aan de bel te trekken. 

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Bronnen: BBC Science Focus, BBC