Nieuw onderzoek: dit moet je weten

Eet je vaak ultrabewerkt voedsel? Onderzoekers zien een link met ontstekingen

Praat mee!
Stagiair online redactie
Jill combineert haar liefde voor goed eten graag met CrossFit en vindt dat na elke maaltijd nog plek is voor een toetje.

Dupe

Dupe

Frisdrank, chips, koek, snoep en fastfood: je weet waarschijnlijk al waar we heen willen. Ultrabewerkt voedsel staat nou niet bepaald bekend om z’n gezondheidsvoordelen. Het lijstje met mogelijke gezondheidsrisico’s is inmiddels behoorlijk lang – en onderzoek blijft ook maar bevestigen. Zo ook een nieuw onderzoek gepubliceerd in The American Journal of Medicine.

En voordat je denkt: 'wéér een onderzoek naar ultrabewerkt voedsel, nou weten we het wel'– deze wil je misschien toch even verder lezen. Onderzoekers keken namelijk naar wat het eten ervan te maken heeft met ontstekingen in je lichaam.

Wat kwam er uit het onderzoek?

Voor dit onderzoek analyseerden wetenschappers gegevens over voeding en gezondheid van meer dan 9.200 deelnemers aan de National Health and Nutrition Examination Survey. De deelnemers haalden gemiddeld 35 procent van hun dagelijkse calorieën uit ultrabewerkte voeding. In de laagste categorie was dit 0 tot 19 procent, tegenover maximaal 79 procent in de hoogste categorie.

Mensen die de meeste ultrabewerkte voeding aten, hadden 11 procent meer kans op verhoogde waarden van high-sensitivity C-reactive protein (hs-CRP), een ontstekingsmarker die ook in verband wordt gebracht met hart- en vaatziekten. Bij mensen die 40 tot 59 procent van hun dagelijkse calorieën uit ultrabewerkte voeding haalden, was die kans 14 procent groter.

Ook leeftijd en gewicht speelden een rol. Volwassenen van 50 tot 59 jaar hadden 26 procent meer kans op verhoogde ontstekingsmarkers dan 18- tot 29-jarigen. Bij mensen met obesitas was die kans 80 procent hoger dan bij mensen met een lager gewicht.

Wat is ultra bewerkt voedsel eigenlijk precies?

Even ter context: niet al het bewerkte voedsel is meteen ultrabewerkt. Volgens een systeem dat de NOVA-indeling wordt genoemd, worden voedingsmiddelen verdeeld in vier groepen: onbewerkt of minimaal bewerkt (brocolli, appels, melk), bewerkte culinaire ingrediënten (olijfolie of bloem), bewerkte voedingsmiddelen (tonijn in blik, bepaalde kaassoorten etc.) en ultrabewerkte voedingsmiddelen.

De ultrabewertke groep bestaat uit producten die sterk industrieel zijn bewerkt en vaak ingrediënten bevatten zoals kleur- en smaakstoffen, conserveermiddelen voor een langere houdbaarheid of stoffen die de textuur beïnvloeden. Hierbij gaat het echt om verpakte voedingsmiddelen, zoals we net al benoemden: frisdrank, chips, koek, snoep etc.

Wat is de link van ultrabewerkt voedsel met met ontstekingen?

Daar zijn een aantal mogelijke redenen voor. ‘Ultrabewerkte voedingsmiddelen bevatten stoffen en chemicaliën die niet van nature in voeding voorkomen,’ zegt Allison H. Ferris ‘Hierdoor kunnen ze diverse effecten op het lichaam hebben, zoals het veranderen van het darmmicrobioom en het stimuleren van de afgifte van ontstekingsmediatoren; dit kan onze natuurlijke immuunrespons verder ondermijnen en ontstekingen in de hand werken.’

Deze voedingsmiddelen bevatten vaak ook veel suiker en zout; stoffen waarvan bekend is dat ze bijdragen aan ontstekingen in het lichaam en het risico op aandoeningen zoals diabetes en hart- en vaatziekten kunnen verhogen, zegt Ferris.

‘Vaak zijn deze ultrabewerkte producten erg arm aan voedingsstoffen zoals eiwitten, vezels en gezonde vetten, en juist rijk aan suiker en geraffineerde koolhydraten,’ zegt diëtiste Jessica Cording. Dit kan zorgen voor grote schommelingen in de bloedsuikerspiegel, wat weer kan bijdragen aan ontstekingen

Daarnaast kunnen ultra bewerkte voedingsmiddelen de samenstelling van darmbacterieën beinvloeden. ‘Deze voedingsmiddelen verminderen het aantal nuttige darmbacteriën en bevorderen de groei van schadelijke bacteriën, wat een immuunreactie kan uitlokken die tot ontstekingen leidt,’ legt voedingsdeskundige Sonya Angelone uit.

Hoe kan ik ultrabewerkte voeding in mijn voedingspatroon beperken?

Het is lastig om ultrabewerkte voeding volledig te vermijden – en dat hoeft volgens Angelone ook niet. Af en toe iets ultrabewerkts eten is ook oké. Alleen ook hier in geldt: balans is het belangrijkste.

Kies daarom vooral voor minder bewerkte producten, zoals fruit, groenten, volkoren granen, peulvruchten en zuivel. Cording adviseert om te focussen op wat je wél vaker wilt eten, in plaats van op wat je allemaal moet vermijden. Of zoals Ferris het samenvat: ‘Hoe meer echte voeding je eet, hoe beter.’

Dit artikel is een syndication van Women's Heath US

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.