Veel Nederlanders praten niet over eenzaamheid - dit is waarom dat een probleem is

Eenzaamheid leeft helaas onder behoorlijk veel mensen, en toch is het nog maar weinig zichtbaar. Dat zit ‘m er niet alleen in dat je niet altijd kunt zien of iemand zich eenzaam voelt, maar ligt er ook aan dat er nog te weinig over wordt gepraat. Wees eens eerlijk: kun je iemand in je omgeving bedenken die misschien met eenzaamheid kampt? En heb je het daar met diegene wel eens over gehad?

Die vragen stellen we niet om je een schuldgevoel aan te praten, maar juist om dit probleem aan het licht te brengen. Uit onderzoek van Humanitas blijkt dat bijna de helft van de ondervraagde Nederlanders zo’n gesprek over eenzaamheid niet aanknoopt. Dat terwijl zo’n gesprek juist zoveel teweeg kan brengen.

Ongemakkelijk gesprek

Het onderzoek, uitgevoerd onder 1.038 Nederlanders, liet zien dat eenzaamheid door veel mensen niet goed wordt opgemerkt. Dat zit ‘m deels in het aangaan van zo’n gesprek. Zo vindt 58 procent van de 18- tot 30-jarigen het ongemakkelijk om aan iemand te vragen of diegene zich eenzaam voelt. Daarnaast geeft 34,8 procent van de jongvolwassenen aan niet goed te weten wat ze in zo’n situatie moeten doen. ‘Ik heb wel het vermoeden dat iemand in mijn buurt eenzaam is, maar vind de stap groot om iemand zomaar thuis uit te nodigen’, zegt één van de deelnemers. 

Mosterd na de maaltijd

Daarbij ziet ook een groot deel die eenzaamheid over het hoofd. Zo blijkt uit de studie dat 26 procent van de ondervraagden pas achteraf ontdekten dat iemand in de omgeving zich eenzaam voelde. Op het moment zelf was dit hen niet opgevallen. 

Ook denkt 70 procent dat mensen die zich eenzaam voelen hun gevoelens goed kunnen verbergen. Daarmee zou het voor de omgeving dan niet zo makkelijk te herkennen zijn.

Waarom praten over eenzaamheid zo belangrijk is

Dat er zo weinig over eenzaamheid wordt gesproken, is volgens psycholoog Mariksa Fissette een groot probleem. ‘Eenzaamheid wordt juist groter als er weinig over wordt gesproken. Het voelt dan al snel of je de enige bent en dit zelf moet oplossen’, zegt ze. ‘We zijn vaak geneigd om lastige gevoelens - denk aan boosheid, frustratie, angst of jaloezie - uit de weg te gaan. Je stopt het weg, zoekt afleiding en wilt het vermijden.’

‘Op de korte termijn werkt dat afleiding zoeken wel’, vervolgt ze. ‘Maar op de lange termijn wordt het daardoor alleen maar erger.’ Ze roept dan ook vooral op om dit onderwerp niet in de doofpot te stoppen, maar het gesprek hierover juist aan te gaan. ‘Zo’n gesprek zorgt ervoor dat diegene gezien wordt, dat het gevoel er mag zijn, zónder dat het opgelost moet worden. Het zorgt ervoor dat mensen zich met elkaar verbonden voelen.’

Check bij elkaar in

Dus, een duidelijke boodschap: praat vooral over eenzaamheid. Met die buurvrouw die de laatste tijd wat minder in haar vel lijkt te zitten, of die ene vriendin die veel aan haar hoofd heeft.

Wil je dit gesprek aangaan, dan wil Fissette je nog een paar dingen meegeven:

• Je hoeft niet meteen over eenzaamheid te beginnen. ‘Begin met iets concreets en zachts, zoals: “Ik merk dat ik je de laatste tijd wat minder zie, hoe gaat het eigenlijk met je?” Dat geeft ruimte.’
• Wees niet bang om zelf iets kwetsbaars te delen. ‘Zeg bijvoorbeeld - mits dat ook echt zo is - dat je zelf soms ook worstelt met contact of echte verbinding te maken. Of dat je het herkent als het even stil is om je heen. Dat maakt het makkelijker voor de ander om ook open te zijn. Of begin met je eigen verhaal en vraag daarna of iemand dit herkent.’
• Verwacht niet dat één gesprek alles oplost. ‘Het gaat er vooral om dat je een opening maakt; een kleine uitnodiging zoals samen een kop koffie drinken. Dat is vaak toegankelijk. Blijf het daarna ook aanbieden; eenzaamheid verdwijnt niet na één keer elkaar spreken of zien.’
• Probeer niet met oplossingen te komen. ‘Het gaat in eerste instantie om gehoord worden en herkenning. Daarna kun je vragen; wil je dat ik met je meedenk over oplossingen?’

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.