Gezondheid

Warm weer? Daarom is hitte voor 60-plussers niet altijd onschuldig

Praat mee!
Contributing Digital Editor

Getty Images

Getty Images

Een warme dag klinkt gezellig, totdat je lichaam er harder voor moet werken dan je doorhebt. Zeker bij 60-plussers kan hitte sneller binnenkomen: niet alleen als plakkerig ongemak, maar ook als hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid, uitdroging of oververhitting.

Dat betekent niet dat iedereen boven de 60 meteen binnen moet blijven zodra de zon schijnt. Wel betekent het dat slim omgaan met warmte geen overdreven luxe is, maar gewoon goede zelfzorg.

Je interne airco werkt wat minder fanatiek

Je lichaam heeft een eigen koelsysteem. Als je het warm krijgt, ga je zweten en stroomt er meer bloed naar je huid, zodat je warmte kwijt kunt. Alleen werkt dat systeem steeds minder goed naarmate je ouder wordt. Ouderen zijn daardoor gevoeliger voor hitte. Leeftijd, gezondheid, inspanning, kleding en gewenning aan warmte zijn factoren die bepalen hoe zwaar warm weer voor je lichaam is.

Vooral ouderen, zieken, mensen met overgewicht, kleine kinderen en mensen die medicijnen gebruiken, kunnen veel last hebben van hitte. Dat merk je soms niet meteen en dat is precies het lastige. Je kunt denken: valt wel mee, ik heb geen dorst en ik zit gewoon rustig. Ondertussen kan je lichaam al vocht verliezen en moeite hebben om warmte kwijt te raken.

Waarom hitte zwaarder is voor je hart

Warmte is niet alleen iets voor je huid, maar ook voor je bloedsomloop. Om af te koelen, moet je lichaam bloed richting de huid sturen. Dat vraagt werk van hart en vaten. Bij 60-plussers met bijvoorbeeld hartproblemen, longproblemen, nierproblemen of diabetes kan hitte daardoor sneller klachten geven. De GGD noemt hart- en longziekten en diabetes als voorbeelden van gezondheidsproblemen waarbij je meer risico loopt bij warm weer.

Ook als je je nog fit voelt, kan een warme dag dus zwaarder tellen dan een gewone dag. Even boodschappen doen, tuinieren, stofzuigen of een wandeling maken kan bij 28 graden opeens meer van je lichaam vragen dan dezelfde activiteit op een frisse ochtend.

Dorst is geen betrouwbare wekker

Bij hitte wachten tot je dorst krijgt, is een beetje alsof je pas gaat smeren als je al rood bent. Het kán en is beter dan niks, maar je bent eigenlijk te laat. De GGD adviseert bij hitte om voldoende water, thee of koffie te drinken, ook als je geen dorst hebt. Dat is vooral bij oudere mensen belangrijk, omdat uitdroging soms ongemerkt kan ontstaan.

Je hoeft niet liters water naar binnen te klokken. Het is veel slimmer om over de hele dag goed te drinken. Zet bijvoorbeeld ’s ochtends een kan water klaar, drink standaard iets bij elke maaltijd en neem ook iets tussen de maaltijden door. Gebruik je plaspillen, heb je hart- of nierproblemen of heeft je arts gezegd dat je beperkt moet drinken? Overleg dan met je huisarts of apotheek wat voor jou verstandig is tijdens warme dagen. Apotheek.nl waarschuwt dat medicijnen zoals plaspillen bij hitte de kans op uitdroging kunnen verhogen als iemand onvoldoende drinkt.

Gebruik je medicijnen? Check dan dit bij hitte

Een belangrijk, maar vaak vergeten punt: sommige medicijnen kunnen ervoor zorgen dat je lichaam slechter met warmte omgaat. Denk bijvoorbeeld aan medicijnen die invloed hebben op vocht, zoutbalans, zweten, bloeddruk of lichaamstemperatuur. Het advies voor mensen die medicijnen gebruiken is om bij warmte extra alert te zijn en bij twijfel advies te vragen aan de apotheek.

Stop nooit zomaar met medicijnen omdat het warm is. Dat klinkt logisch, maar in een hittegolf gaan mensen soms zelf dokteren: een plaspil overslaan, bloeddrukmedicatie aanpassen of juist te lang doorgaan zonder advies terwijl ze weinig drinken. Het RIVM adviseert bij hitte extra te letten op medicijngebruik en noemt de apotheek als plek waar je advies kunt vragen.

Houd je huis koeler dan je hoofd

Bij hitte denken we vaak aan buiten, maar binnen kan het probleem gewoon doorgaan. Zeker als de warmte in huis blijft hangen en de nachten niet genoeg afkoelen. Het Nationaal Hitteplan van het RIVM adviseert om de woning koel te houden, bijvoorbeeld met zonwering, ventilator of airconditioning, en ramen pas open te zetten als het buiten is afgekoeld.

De simpele regel: houd warmte buiten zolang het buiten warmer is dan binnen en ventileer zodra het buiten koeler wordt. Sluit overdag gordijnen of zonwering aan de zonkant, zet ramen pas open als dat echt verkoelt en maak het jezelf makkelijk met een ventilator, een koele douche of een koud voetenbad. Dat laatste werkt heel goed bij oververhitting en opgezwollen enkels.

Verplaats je dag, niet je hele leven

Je hoeft je leven niet stil te zetten zodra het kwik stijgt, maar je planning mag wel een zomers rooster krijgen. Doe boodschappen vroeg, plan een wandeling in de ochtend, schuif tuinwerk door en laat de fanatieke middagrondes even voor wat ze zijn. Ga niet te actief sporten of bewegen in de middag en blijf uit de zon als het heel warm is. Ook kleding helpt meer dan je denkt. Luchtige kleding, een hoed of pet, zonnebril en schaduw zijn geen vakantieaccessoires, maar hittegereedschap.

Let op signalen die makkelijk worden weggewuifd

Hitteklachten beginnen niet altijd dramatisch. Het kan starten met vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid, concentratieverlies, spierpijn, jeukende blaasjes of opgezwollen enkels. Dat zijn klachten die je makkelijk afdoet als 'gewoon warm', maar ze kunnen wel een teken zijn dat je lichaam moeite heeft met de hitte.

Wordt iemand suf, verward of voelt het alsof diegene flauwvalt? Dan moet je niet afwachten. Thuisarts adviseert om direct de huisarts te bellen bij klachten zoals sufheid, verwardheid of het gevoel flauw te vallen. Bij ernstige klachten of bewustzijnsverlies bel je 112.

Alleen wonen maakt hitte riskanter

Hitte is extra verraderlijk als iemand alleen woont, minder mobiel is of niet makkelijk om hulp vraagt. Een glas water pakken, boodschappen doen, zonwering dichttrekken of naar een koelere ruimte gaan: het klinkt simpel, maar dat is het niet voor iedereen. We kunnen niet vaak genoeg benadrukken dat bij hitte extra aandacht nodig is voor mensen die niet goed voor zichzelf kunnen zorgen, zoals ouderen, mensen met een chronische aandoening en jonge kinderen.

Misschien is dit wel de meest onderschatte hittetip: wacht niet tot iemand zelf aan de bel trekt. Juist ouderen die alleen wonen, minder mobiel zijn of niet willen zeuren, kunnen bij hitte ongemerkt in de problemen komen. Bel dus niet alleen om te vragen of alles goed gaat, maar maak het concreet: heb je vandaag al genoeg gedronken? Is het nog koel in huis? Heb je nog genoeg boodschappen? Heb je vannacht kunnen slapen? Zal ik iets meenemen of even langskomen? Een kort telefoontje of rondje langs de buren klinkt klein, maar kan op hete dagen veel betekenen.

Zo kom je slimmer door warme dagen

De beste hitte-aanpak is eigenlijk vrij simpel, maar heel belangrijk:

Kortom: je hoeft echt niet bang te worden voor de zomer, maar slim omgaan met hitte is geen overbodige luxe.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.