Waarom vrouwen anders afvallen dan mannen (en waarom dat logisch is)

Je kent het misschien wel: jij en je partner besluiten samen gezonder te eten - minder snacken, regelmatig wandelen en wat vaker sporten. Na twee weken past hij zijn oude spijkerbroek weer, terwijl jij vooral merkt dat je honger hebt en nog steeds hetzelfde cijfer op de weegschaal ziet staan. Frustrerend? Absoluut. Oneerlijk? Zo voelt het wel. En toch zit er een logica achter.

Volgens diëtist Josette van Toor heeft het meestal weinig te maken met discipline of ‘iets verkeerd doen’. ‘Dat mannen vaak sneller afvallen dan vrouwen, heeft vooral te maken met biologie, hormonen en hoe ons lichaam energie opslaat en verbrandt.’ Het vrouwenlichaam werkt gewoon net even anders dan die van de man...

In een wereld waarin we overspoeld worden met (mis)informatie over voeding, is helderheid belangrijker dan ooit. In de rubriek Eten is Weten helpen we hardnekkige misverstanden de wereld uit en brengen we je onderbouwde kennis waar je écht iets aan hebt. Wekelijks zoeken we naar de ‘waarom’ achter voeding, zodat jij met vertrouwen kunt kiezen wat bij jou past.

Meer dan voeding

Allereerst goed om te benoemen: afvallen hangt niet alleen maar af van wat je eet. Wat je op je bord legt speelt mee, maar je lichaam bepaalt mede wat ermee gebeurt. Verbranding, hormonen en spiermassa hebben allemaal invloed op het eindresultaat. Waarom de één snel resultaat ziet en de ander langer moet wachten, heeft dus niet alleen met voeding te maken, maar ook met alles wat daarachter gebeurt in je lichaam. Juist daarom is het zo interessant om deze verschillen te begrijpen.

Het zit 'm in de spieren

Een van de grootste redenen waarom mannen vaak sneller gewicht verliezen, komt neer op hun spiermassa. Mannen hebben van nature gemiddeld meer spieren dan vrouwen. En spieren verbruiken energie, zelfs wanneer je niets doet. Hoe meer spiermassa je hebt, hoe hoger je rustverbranding. 

Ook een kwestie van lengte

Dat betekent simpel gezegd dat een mannelijk lichaam vaak meer calorieën verbrandt op een dag, zonder daar extra moeite voor te doen. Volgens van Toor speelt dat een grote rol. ‘De meeste mannen zijn over het algemeen ook langer. Lengte verhoogt ook het rustmetabolisme door temperatuurregulering.’

Het vrouwenlichaam denkt vooruit

Waar mannenlichamen makkelijker energie verbranden, zijn vrouwenlichamen juist efficiënter in het bewaren ervan. Evolutionair gezien is dat helemaal niet gek. Het vrouwenlijf is gebouwd om reserves aan te leggen, onder andere voor zwangerschap en borstvoeding. ‘Het vrouwenlichaam is erop gericht om energie zuiniger te gebruiken en vetreserves beter vast te houden. Dat is hormonaal en biologisch bepaald,' legt van Toor uit. Wij vrouwen zijn gewoon goed in anticiperen en vooruit denken, zullen we maar zeggen.

Vet opslaan is dus geen foutje van de natuur, maar een slim biologisch systeem. Alleen wekt dat systeem in een tijd van dieettrends en snelle before-and-afters, soms behoorlijk wat frustratie op.

Hormonen: de onzichtbare spelbepalers

Alsof spiermassa en vetopslag nog niet genoeg verschil maken, spelen hormonen ook een grote rol. Tijdens de menstruatiecyclus kunnen schommelingen in oestrogeen en progesteron invloed hebben op je eetlust, vochtbalans en energieniveau. ‘Veel vrouwen merken rondom hun cyclus dat ze meer trek hebben, vocht vasthouden en minder energie hebben. Dat kan invloed hebben op hoe afvallen voelt en verloopt,’ zegt Van Toor.

Het ene moment voel je je energiek en gemotiveerd, het andere moment wil je alleen op de bank liggen met chocola. Heel normaal dus, en niet per se een gebrek aan wilskracht.

Waarom crashdiëten juist averechts werken

Wat je vooral beter niet kan gaan doen: jezelf pijnigen met een crashdieet. Juist omdat het vrouwenlichaam zuiniger met energie omgaat, werken extreem strenge diëten vaak minder goed. ‘Wanneer je te weinig eet, schakelt je lichaam sneller over op spaarstand. Je verbranding daalt en je lichaam probeert energie vast te houden,’ legt van Toor uit.

Het gevolg? Je valt moeilijker af, voelt je futloos en de kans op eetbuien wordt groter. Een mild calorietekort, voldoende eiwitten, krachttraining en genoeg rust werken op de lange termijn vaak beter dan jezelf uithongeren. Minder rigoureus misschien, maar wel duurzamer.

Andere aanpak

Een vraag die nu misschien bij je opborrelt: heeft het dan wel zin om als vrouw te willen afvallen? Het korte antwoord: ja. Alleen is het belangrijk om niet jouw proces te vergelijken met dat van een man. Een mannelijk lichaam en een vrouwelijk lichaam werken nu eenmaal anders. ‘Dat betekent niet dat jouw lichaam ‘lastiger’ is, maar dat het een andere aanpak vraagt,’ vertelt van Toor.

Focus daarom minder op snelheid en meer op gewoontes die je volhoudt, zoals voedzaam eten, regelmatig bewegen, goed slapen en stress verlagen. Want uiteindelijk wint consistentie het altijd van haast.

Jouw tempo is ook een goed tempo

Ja, mannen vallen vaak sneller af dan vrouwen. Maar nee, dat betekent niet dat jij faalt als het bij jou langzamer gaat. Je lichaam volgt geen race, maar een eigen ritme. En dat ritme verdient misschien wel wat meer waardering, geen strenge regels en frustratie.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief. Het nieuwste magazine in de brievenbus ontvangen? Word abonnee en ontvang altijd als eerste de nieuwste editie.