Waarom decafé niet automatisch gezonder is dan gewone koffie

Voor veel koffieliefhebbers klinkt het logisch: geen cafeïne betekent automatisch gezonder. Minder prikkels, beter slapen, rustiger hart, dus winst. Toch ligt het genuanceerder.

Decafé is niet per definitie gezonder dan gewone koffie. In veel gevallen lijken de gezondheidsvoordelen juist opvallend veel op elkaar. Dus denk je dat je met cafeïnevrije koffie standaard de 'betere' keuze maakt? Lees dan gauw verder.

Wat betekent decafé eigenlijk?

Cafeïnevrije koffie wordt gemaakt van gewone koffiebonen waar het grootste deel van de cafeïne uit is gehaald. 'Cafeïnevrij' betekent meestal niet volledig cafeïnevrij. Vaak zit er nog een kleine hoeveelheid cafeïne in, afhankelijk van merk, boon en bereidingswijze, maar wel véél minder. In de EU en veel andere markten moet cafeïnevrije koffie aan bepaalde normen voldoen, maar nul milligram is het meestal niet.

Waarom koffie vaak als gezond wordt gezien

Gewone koffie bevat meer dan alleen cafeïne. Het zit ook vol stoffen zoals cafestol, polyfenolen en antioxidanten. Grote studies laten al jaren zien dat mensen die met mate koffie drinken vaak een lager risico hebben op aandoeningen zoals type 2 diabetes, leverziekten en mogelijk ook hart- en vaatziekten. Dat bewijst geen directe oorzaak, maar de link komt opvallend vaak terug in onderzoek.

Belangrijk detail: veel van die stoffen blijven ook aanwezig in decafé. Dat betekent dat je bij cafeïnevrije koffie nog steeds een deel van dezelfde voordelen kunt meepakken. Het gaat met name om hoe je de koffie zet.

Is decafé dan even gezond?

In veel opzichten is koffie en decafé wel vergelijkbaar. Onderzoek laat zien dat ook cafeïnevrije koffie geassocieerd wordt met gunstige gezondheidseffecten, bijvoorbeeld rond bloedsuikerregulatie en levergezondheid. Dat suggereert dat niet alleen cafeïne, maar ook andere stoffen in koffie een rol spelen. Met andere woorden: het gezonde imago van koffie hangt niet puur aan cafeïne.

Wanneer gewone koffie juist prima is

Voor de meeste gezonde volwassenen past matige cafeïne-inname prima binnen een gezond voedingspatroon. Gewone koffie kan zorgen voor:

• Meer alertheid
• Betere concentratie
• Minder vermoeidheidsgevoel
• Soms betere sportprestaties

En voor veel koffieliefhebbers geldt ook: dat ene goede kopje waar je blij van wordt, is óók wat waard.

De Europese voedselveiligheidsautoriteit stelt dat tot 400 mg cafeïne per dag voor de meeste volwassenen als veilig wordt beschouwd. Dat komt grofweg neer op zo’n 3 tot 5 koppen, afhankelijk van sterkte en formaat. Dit is niet omdat cafeïne bij normale hoeveelheid schadelijk is, maar omdat hogere innames bij steeds meer mensen kunnen leiden tot klachten zoals onrust, hartkloppingen en slaapproblemen.

Wanneer decafé slimmer kan zijn

Decafé is niet automatisch gezonder, maar soms wél slimmer afgestemd op jouw lichaam of moment van de dag. Denk aan mensen die gevoelig zijn voor cafeïne en last krijgen van hartkloppingen, nervositeit, dipjes, maagklachten, trillerigheid of slechter slapen.

Ook tijdens zwangerschap of bij slaapklachten kiezen sommige mensen bewust voor minder cafeïne. In dat geval kan decafé een handige middenweg zijn: wel de smaak en routine, minder stimulans.

En hoe zit het met chemische oplosmiddelen?

Sommige mensen denken dat decaf ongezonder is door het decafeïneringsproces. Moderne methodes worden streng gereguleerd en resthoeveelheden moeten binnen veilige grenzen blijven. Daarnaast bestaan er methodes met water of CO₂. Voor consumenten is er weinig bewijs dat normale consumptie van goedgekeurde decafé hierdoor ongezond zou zijn.

Hoeveel koffie per dag?

In een video op Instagram deelt huisarts Elise Janssen hoeveel kopjes je 'mag' drinken per dag (dit geldt voor decafé en normale koffie):

• 'Gefilterde koffie, zoals ouderwets filterapparaat met papieren filter, oploskoffie, koffiepads: 3 - 5 kopjes per dag', schrijft ze.
• Heb je een apparaat waarbij je cups gebruikt? Dan is het advies van de huisarts om het bij 2 tot 3 kopjes per dag te houden.
• Bij automatenkoffie en espressomachines hangt het af van het type filter en de hoeveelheid koffie die gebruikt wordt. 'Om safe te spelen: max 2 - 3 kopjes per dag', zegt dokter Elise.
• Ongefilterde koffie, zoals Griekse koffie, Turkse koffie, kookkoffie, cafetière kun je beter vermijden.

Dus, decafé is niet standaard gezonder dan gewone koffie. En andersom is gewone koffie ook niet automatisch slechter dan decafé. Voor veel mensen zijn beide prima keuzes. Het verschil zit vaak minder in het kopje zelf en meer in de persoon die het drinkt. Slaap je slecht na koffie? Dan kan decafé slimmer zijn. Voel jij je goed met twee espresso’s en slaap je prima? Dan is gewone koffie waarschijnlijk geen probleem. Wel telt mee wat je erin stopt. Zwarte koffie is iets anders dan een grote beker vol siroop, volle melk en slagroom. Zo’n luxe frappuccino kan heerlijk zijn voor af en toe, maar liever niet als dagelijkse gewoonte.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief. Het nieuwste magazine in de brievenbus ontvangen? Word abonnee en ontvang altijd als eerste de nieuwste editie.