Waarom je morgen écht niet zonder eclipsbril naar de zonsverduistering wilt kijken (nee, ook niet via je telefoon)

Altijd al een zonsverduistering willen zien? Woensdag 12 augustus is je kans, maar wees voorzichtig met je ogen. Voordat deze happening het laatste is dat je helder ziet.

Rond 19.15 uur kun je er eens goed voor gaan zitten. Dan begint de maan met het bedekken van de zon, die uiteindelijk tot wel 90% bedekt zal worden! Een bijzonder fenomeen dat je natuurlijk niet wil missen. Maar iets willen zien, betekent niet dat je zomaar moet kijken - ook niet maar 'even', en óók niet via een cameralens.

Zonsverduistering of niet, je kunt namelijk nog steeds je ogen permanent beschadigen, benadrukt Farah Amara, optometrist bij Specsavers. Omdat de zon tijdens deze gebeurtenis minder fel is, lijkt het misschien alsof je de zonnebril van moeder natuur leent. Maar niets is minder waar.

De gevaren van een zonsverduistering voor je ogen

De maan werpt woensdag een bijzondere schaduw over Nederland. Dat wekt misschien de illusie dat je ongestoord voor even naar de zon kan kijken. In dat geval ben je vooral blind voor de gevolgen. ‘Zelfs als 99 procent van de zon bedekt is, kan dat resterende zonlicht je netvlies permanent beschadigen', zegt Amara. Vooral kinderen zijn gevoelig voor schade, mede omdat ze uit nieuwsgierigheid vaak onbeschermd toekijken.

Risico op blijvende schade

Direct naar de zon kijken kan leiden tot zonneretinopathie. ‘Hierbij raakt de macula beschadigd. Dit is het centrale deel van het netvlies waarmee we scherp zien’, waarschuwt de specialiste. Door deze schade kan je blik vertroebelen, kleurverschil minder duidelijk worden of je krijgt last van overgevoeligheid voor licht. 'Dit gebeurt vaak zonder directe pijn, waardoor iemand tijdens het kijken niet altijd merkt dat er schade ontstaat.'

Dit merk je (niet) van de schade

Toch onbeschermd naar de zonsverduistering gekeken, en bang dat je schade hebt opgelopen? Klachten kunnen volgens Amara bestaan uit wazig of vervormd centraal zicht, een donkere of grijze vlek in het midden van het beeld, verminderde contrast- of kleurwaarneming en overgevoeligheid voor licht. 'Hierdoor kunnen onder andere lezen, autorijden en het herkennen van gezichten moeilijker worden,' vertelt ze.

Schade betekent niet altijd dat je nooit meer zult herstellen, maar het kán wel blijvend zijn. 'Veel mensen herstellen gedeeltelijk binnen enkele weken tot maanden, maar een centrale blinde vlek, vervorming of verminderd zicht kan blijvend zijn. Volledige blindheid komt minder vaak voor, omdat vooral het centrale zicht wordt getroffen. Wanneer een oog duidelijk ernstiger beschadigd raakt dan het andere, kan ook het dieptezien verminderen.' Beter geen risico's nemen, dus.

Alhoewel lichte schade binnen enkele maanden kan herstellen, loop je ook risico op blijvende zichtbeperking door het felle zonlicht. Wil je toch de zonsverduistering in volle glorie bewonderen? Maak dan gebruik van een gecertificeerde eclipsbril.

Zonnebril is niet goed genoeg

Helaas is dat niet je stylish zonnebril die zo goed bij je outfit past. ‘Gewone zonnebrillen en eclipsbrillen die niet aan de internationale norm voldoen, bieden nooit voldoende bescherming. Hoe donker ze je wereld ook maken’, zegt Amara.

Let op: kijk óók niet met je eclipsbril door je cameralens

Ook kijken via je (telefoon)camera is geen optische optie, ook al heb je een eclipsbril. ‘Een cameralens, verrekijker of telescoop werkt niet als filter, maar als vergrootglas. Zo kan de geconcentreerde straling alsnog je netvlies binnendringen en binnen korte tijd beschadigen.’ Er is simpelweg geen DIY-oplossing.

Amara: 'Een gewone eclipsbril achter de cameralens is hiervoor niet geschikt: de gebundelde straling kan door het filter heen branden. Er moet een speciaal zonnefilter stevig aan de voorkant van de cameralens worden geplaatst. Dit beschermt zowel de ogen als de camera.' Kijk dus alleen met een eclipsbril, eventueel met een speciale cameralens of neem genoegen met de nieuwsfoto’s naderhand.

Waar moet je op letten bij een eclipsbril?

Eclipsbrillen zijn overal (online) verkrijgbaar. Soms worden ze ook gratis uitgedeeld door opticiens, zoals bepaalde Specsavers-winkels, en bij sterrenwachten. Let er wel op dat de brillen aan de volgende eisen voldoen:

• De norm ISO 12312-2:2015
• CE-markering
• Fabrikantengegevens en instructies
• Ongebruikt of in ieder geval een onbeschadigd filter

Dit is de eerste grote zonsverduistering sinds het jaar 2015. We snappen dat je die niet wil mislopen, maar laten we vooral rekening houden met de rest van het lang leven dat je (met heldere visie) nog wil zien.

Dit is een samenwerking met Specsavers.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.