Vrouwen vapen anders dan mannen en daarom kan stoppen lastiger zijn

Je nam nooit een sigaret mee naar huis. Je kocht geen pakje. Je rookte hooguit eens op een feestje, buiten de kroeg of tijdens een avond waarop het toch al laat werd. Dus nee, een roker was je niet. Tot die ene vape steeds vaker in je tas zat. Eerst voor af en toe. Daarna voor ’s avonds. En voor je het weet ook voor onderweg, na een stressvolle mail, tijdens een koffiepauze of vlak voor het slapen.

Vapen heeft nicotinegebruik veranderd. Een sigaret is een duidelijk moment: je steekt ’m op, rookt ’m op en daarna is-ie weg. Een vape is subtieler. Hij ruikt minder, past in je handtas en is er op elk moment van de dag. Juist daardoor kan nicotine ongemerkt van een losse gewoonte veranderen in iets wat de hele dag door meespeelt.

En dat maakt stoppen vaak ingewikkelder dan simpelweg zeggen: ik doe het niet meer. Onderzoek laat zien dat afhankelijkheid bij e-sigaretten samenhangt met onder meer nicotinegehalte, gebruiksfrequentie en hoelang iemand al vapet. 

Je weet vaak niet hoeveel nicotine je binnenkrijgt

Bij sigaretten is de rekensom nog redelijk overzichtelijk. Een huisarts kan vragen: hoeveel sigaretten rook je per dag? Bij vapen is dat veel lastiger. Je neemt geen twintig losse sigaretten uit een pakje, maar steeds kleine trekjes uit een apparaat dat dagen of weken mee kan gaan.

Daardoor kun je makkelijk onderschatten hoeveel nicotine je eigenlijk gebruikt. Niet omdat je dom bent, maar omdat het product daar niet bepaald duidelijk in is. Je telt geen rookmomenten meer, je grijpt gewoon even. Na een stressvolle meeting. In de auto. Op de wc. Tijdens het scrollen. Nicotine wordt dan geen pauze meer, maar een soort achtergrondgeluid in je dag.

Waarom vrouwen nicotine soms anders gebruiken

Vapen is ontzettend slecht voor je gezondheid en daarom is het belangrijk om ermee te stoppen. Alleen is stoppen met nicotine voor niemand makkelijk, zeker niet voor vrouwen. Bij vrouwen spelen namelijk nét andere factoren mee. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen vaker psychologische barrières noemen bij stoppen, zoals stress en emoties. Bij mannen worden juist vaker omgevingsfactoren genoemd. Dat verschil is belangrijk, want als je vape vooral voelt als stressknop, rustmoment of sociaal houvast, los je niet alles op door alleen de nicotine weg te nemen. 

Met andere woorden: je stopt niet alleen met een stofje. Je stopt ook met een ritueel. Met iets wat je koppelt aan ontspanning, beloning, focus, uitgaan of even niet hoeven voelen dat je overprikkeld bent. En precies daarom kan stoppen zo persoonlijk voelen. Niet omdat je minder discipline hebt, maar omdat nicotine zich in je routine heeft genesteld.

Cold turkey klinkt stoer, maar werkt lang niet voor iedereen

Veel vrouwen proberen eerst de harde aanpak: vape weggooien, klaar. Geen hulpmiddelen, geen plan, gewoon karakter tonen. Het klinkt daadkrachtig, maar in de praktijk is het vaak een recept voor frustratie. Zeker als je nicotine niet alleen gebruikt vanwege de kick, maar ook om stress, vermoeidheid of spanning te dempen.

Het probleem is dat mislukken dan voelt als persoonlijk falen. Terwijl de methode simpelweg niet voor iedereen werkt. Stoppen met roken of nicotine lukt vaker met ondersteuning dan zonder. Een grote review laat zien dat nicotinevervangers, zoals pleisters, kauwgom of zuigtabletten, de kans op succesvol stoppen met ongeveer 50 tot 60 procent kunnen vergroten vergeleken met stoppen zonder die ondersteuning. 

Nicotinevervangers zijn geen zwaktebod

Er hangt nog steeds een raar schaamrandje om hulp bij stoppen. Alsof je pas écht gestopt bent als je het volledig op wilskracht doet. Maar nicotinevervangers zijn niet bedoeld als valsspelen. Ze geven je lichaam op een gecontroleerdere manier nicotine, zodat de scherpe randjes van ontwenning minder heftig worden.

Dat maakt ruimte om aan de andere kant van de verslaving te werken: je gewoontes. Wanneer pak je je vape? Waar verlang je het meest naar? Is het na koffie, na stress, in de auto, met alcohol, tijdens verveling? Een pleister of zuigtablet verandert je avondroutine niet automatisch, maar kan wel helpen voorkomen dat je brein de hele dag alarm slaat.

Waarom vapen stoppen anders is dan sigaretten stoppen

Veel stopadvies is nog steeds geschreven voor rokers. Logisch, want daar is veel onderzoek naar gedaan. Maar vapers gebruiken nicotine vaak anders. Een sigaret heeft een begin en een einde. Een vape ligt naast je laptop, in je jaszak of op je nachtkastje. Daardoor kan de frequentie veel hoger liggen dan iemand zelf doorheeft.

Dat kan ook betekenen dat standaardadviezen niet altijd goed passen. Wie heel vaak vapet, kan bij een standaarddosering nicotinevervangers alsnog veel trek houden. Dat is geen bewijs dat hulpmiddelen niet werken, maar een signaal dat begeleiding of een beter afgestemd plan nodig kan zijn. Zeker bij hoge afhankelijkheid is het slim om dit met een huisarts, coach of apotheker te bespreken.

De mentale kant is minstens zo belangrijk

Wat stoppen moeilijk maakt, is vaak niet alleen de nicotine. Het is ook wat nicotine voor je is gaan dragen, zoals rust, focus en/of beloning. Een excuus om even weg te lopen. Een manier om spanning te reguleren. Als dat ineens verdwijnt, komt alles wat je ermee dempte weer naar boven.

Daarom helpt het om niet alleen te denken: hoe kom ik van nicotine af? Maar ook: wat zet ik ervoor in de plaats? Dat kan iets simpels zijn als wandelen na het eten, ademhalingsoefeningen, een suikervrije kauwgom, thee zetten, iemand appen, je handen bezighouden of een vaste pauze zonder telefoon. Klinkt klein, maar stoppen bestaat vaak uit precies dat soort kleine vervangingen.

Een terugval betekent niet dat je opnieuw bij nul begint

Misschien is dit wel de belangrijkste boodschap: één avond toch vapen betekent niet dat alles mislukt is. Een terugval is informatie. Wanneer gebeurde het? Was je moe, gestrest, met vrienden, aan het drinken, overprikkeld? Dáár zit je haakje voor de volgende poging.

De vrouwen die uiteindelijk stoppen, zijn niet per se de vrouwen die het in één keer perfect doen. Het zijn vaak de vrouwen die blijven bijsturen. Die leren waar hun triggers zitten. Die hulpmiddelen gebruiken als dat nodig is. Die stoppen niet zien als een karaktertest, maar als een proces.

Wat levert stoppen op?

Nicotine kan voelen alsof het je kalmeert, maar die rust is vaak geleend. Je voelt opluchting omdat je ontwenningsgevoel tijdelijk verdwijnt. Stop je langer, dan krijgt je lichaam de kans om een nieuwe basis te vinden. Veel mensen merken na verloop van tijd dat hun slaap, concentratie en stemming stabieler worden.

Dat betekent niet dat stoppen makkelijk is. Zeker niet als vapen verweven is geraakt met stress, werk, zorg, sociale momenten en alles wat het leven druk maakt. Maar het betekent wel dat hulp gebruiken geen mislukking is. Het is juist slim. Stoppen met vapen vraagt niet om perfectie, maar om eerlijk kijken naar je eigen patroon. Zet 'm op, you got this!

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Dit artikel is een syndication van Women's Health US.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!