Waarschuwingen over longevity-trend: dit is wat je volgens een arts moet weten

Van gezond eten en bewegen tot aan preventieve scans en onderzoeken met een groot prijskaartje: welkom in de wereld van longevity. Een wereld waarin alles draait om langer en gezonder leven. Klinkt het te mooi om waar te zijn? Als het aan artsen ligt wel.

De Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG) waarschuwt voor de risico’s van behandelingen waarvan er nog geen bewijs is dat het werkt. Marcel Olde Rikkert is klinisch geriater, hoogleraar geriatrie en lid van de NVKG. Wij gingen erover met hem in gesprek.

Longevity: wat is dat ook alweer?

Longevity verwijst naar de wetenschap die gericht is op gezond ouder worden. Daar komen drie onderdelen bij kijken: het verlengen van je levensduur, zo gezond mogelijk blijven, en tekenen van veroudering beperken.

Dat zou je volgens de stroming kunnen bereiken door een gezonde leefstijl toe te passen, geneesmiddelen of supplementen te gebruiken, of door speciale preventieve behandelingen en onderzoeken.

Olde Rikkert ziet dat de aandacht om met allerlei middelen de leeftijd te verjongen en de gezonde levensverwachting te verlengen is toegenomen. In Nederland komen er steeds meer klinieken die zich bezighouden met longevity. Daar kun je onder andere terecht voor een full body scan, bloedtesten en vitamine-infusen.

Online trend

Ook influencers voelen zich thuis in de wereld van longevity. Op sociale media delen ze massaal hun ervaringen met scans die hun lichamen van top tot teen bestuderen, om vervolgens meteen met een uitslag naar huis te gaan. De prijzen worden in video's weinig benoemd, maar voor degene die doorklikt komt er al snel een prijs van minstens € 1000,- tevoorschijn.

Waarom maken artsen zich zorgen?

Het ziet er allemaal heel futuristisch uit en je mag er een hoop geld voor neerleggen, maar volgens Olde Rikkert zijn de behandelingen die je daar kunt krijgen niet effectief bewezen: ‘Voor zowel het gebruik van geneesmiddelen als het vroegtijdig opsporen van ziekten is er geen enkel bewijs.’ Wel kleven er risico’s aan deze behandelingen.

Overbehandeling en toevalsbevindingen

‘Op basis van statistiek kun je al voorspellen dat als je twintig bloedbepalingen doet, er altijd eentje afwijkend is. Dat betekent niet dat die persoon minder gezond is.’ Deze ‘afwijkingen’ kunnen leiden tot overbehandeling in de vorm van een overdosering van geneesmiddelen of supplementen. Dat kan dan weer leiden tot bijwerkingen.

Ook kan er tijdens een full body scan per toeval iets gevonden worden, waardoor er vervolgonderzoek gedaan moet worden. ‘Dan zie je iets waarvan je denkt dat het een afwijking kan zijn, terwijl veel van die vlekjes gewoon weer verdwijnen.’

Zo pak je gezond ouder worden wél aan

Ondanks alle full body scans en overkill aan supplementen vindt Olde Rikkert de groeiende belangstelling naar gezond ouder worden een goede ontwikkeling. Hij benadrukt juist het belang van een positieve blik op ouder worden. Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar dat is het niet: ‘Nog te veel mensen kijken met angst en beven naar ouder worden.’ Een actieve en positieve levenshouding zijn hierbij belangrijk, bijvoorbeeld op de volgende vlakken.

Bewegen

Door regelmatig te bewegen ga je er niet alleen fysiek, maar ook cognitief op vooruit. Volg bijvoorbeeld de richtlijn om minstens 150 minuten matig-intensief te bewegen. Maak het jezelf niet te moeilijk, maar vooral leuk en passend. Op die manier maak je het makkelijker om het vol te houden.

Sociale activiteiten

Ook sociaal actief zijn is een belangrijke factor in het bevorderen van je gezonde levensverwachting. 'Sociale activiteiten prikkelen je brein. Wanneer je deze prikkels niet hebt, kan eenzaamheid toeslaan. Eenzaamheid kan er weer voor zorgen dat je fysiek achteruit gaat,' legt Olde Rikkert uit.

Schadelijke prikkels verminderen

Stating the obvious: schadelijke prikkels zoals roken, alcohol en drugs kun je beste zoveel mogelijk beperken. Minder schadelijke blootstelling betekent simpelweg meer kans op een langer leven in goede gezondheid.

Voeding

Een andere schadelijke prikkel is een teveel aan calorieën. Overgewicht wordt bijvoorbeeld gelinkt aan chronische ziekten als diabetes en hart- en vaaktziekten, en heeft een nadelig effect op de hersengezondheid. Kilo’s te veel kunnen op die manier dus zeker invloed hebben op je levensduur.

Daarnaast is een voedzaam en gevarieerd voedingspatroon van belang. Ook hierbij geldt: je moet het op lange termijn vol kunnen houden.

Slaap

Een actieve levenshouding kan zijn vruchten afwerpen, zo ook op het gebied van slaap. Een gezonde slaap van minstens zeven uur per nacht speelt een belangrijke rol in het goed functioneren van lichaam en brein.

Van startpunt naar doelstelling

Oké, we hoeven dus niet met zakken geld te gooien om allerlei scans te ondergaan, maar de behoefte om gezond oud te worden is daarmee niet zomaar verdwenen. Wil je aan de slag met het optimaliseren van je gezondheid? Dan adviseert Olde Rikkert om eerst zelf na te denken over een doelstelling: ‘Wat wil je graag en waarom? Waar sta ik nu en wat is het doel? Hoeveel moet er dan veranderen?’ 

Vervolgens kan je gaan kijken naar je eigen leefstijl aan de hand van de vorige punten: Hoeveel beweeg ik? Hoe gezond eet en drink ik? Hoe gezond slaap ik?

Tot slot stel je jezelf de vraag: ‘kan ik dit zelf of heb ik daar hulp bij nodig?’ Vraag een persoon die jou goed kent om mee te denken en ga eens langs bij de huisarts voor advies. ‘Er zijn allerlei dingen die een verzekeraar vergoedt. Dan kom je in het domein van behandelingen die bewezen effectief zijn, die je veilig kunt omarmen.’

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify en Apple. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.