Hoe wordt bepaald of een atleet mee mag doen aan de Paralympische Spelen?

Na de Olympische Winterspelen zijn nu de Paralympische Spelen in volle gang.  Misschien is het je opgevallen dat er binnen deze Spelen naast verschillende sporten, ook verschillende klassen binnen die sporten worden onderscheiden. Hoe zit dit precies in elkaar? En wanneer kom je als para-atleet in aanmerking om mee te doen?

Wij zochten uit welke soorten beperkingen er zijn en hoe dit eerlijk ingedeeld wordt binnen deze Spelen.

Zo worden de atleten beoordeeld

Volgens het International Paralympic Committee wordt er een atleetbeoordeling gedaan als je als para-atleet mee wilt doen aan competitie. Dit doen ze zodat sporters op de juiste plek terechtkomen.  in de juiste klasse mee kunnen doen aan de competitie.

Die atleetbeoordeling bestaat uit drie fundamentele vragen: 

1. Heeft de atleet een in-aanmerking-komende beperking voor deze sport? 

2. Heeft de atleet een beperking die voldoet aan de minimale eisen van de sport?

3. Welke klasse past het best bij de beperking die de sporter heeft?

Met welke beperkingen kom je in aanmerking voor para-sporten?

De eerste stap binnen de beoordeling is het vaststellen van de beperking. Binnen de Paralympische Spelen wordt er onderscheid gemaakt tussen 10 verschillende beperkingen. Het kan zijn dat je als sporter in aanmerking komt van één criteria of dat er meerdere criteria op jou van toepassing zijn.

Er bestaan 10 criteria verdeeld over categorieën (lichamelijke beperkingen, visuele beperkingen en verstandelijke beperkingen). Dat zijn:

• Verminderde spierkracht - daarbij kunnen sporters hun spieren minder of helemaal niet aanspannen.
• Beperkte passieve beweging van gewrichten - Sporters met deze beperking kunnen één of meer gewrichten niet goed bewegen.
• Ontbreken van een ledemaat - Sporters met deze beperking missen een bot of gewricht, helemaal of gedeeltelijk. 
• Verschil in beenlengte - Sporters met deze beperking hebben benen die niet even lang zijn. 
• Kleine lengte - Sporters met een kleine lengte hebben kortere botten in de armen, benen en/of romp.
• Hypertonie - Sporters met hypertonie hebben stijve spieren. Hun spieren kunnen hierdoor minder goed ontspannen en rekken. 
• Ataxie - Sporters met ataxie hebben problemen met coördinatie. Hun bewegingen zijn minder goed gecontroleerd. 
• Athetose - Sporters met athetose maken langzame, onvrijwillige bewegingen die ze niet kunnen stoppen.
• Visuele beperking - Sporters met een visuele beperking zien minder goed of helemaal niet.
• Verstandelijke beperking - Sporters met een verstandelijke beperking hebben moeite met denken, leren en het aanpassen aan het dagelijks leven. Dit kan invloed hebben op sociale en praktische vaardigheden. Deze beperking moet al aanwezig zijn vóór de leeftijd van 18 jaar.

Helaas kan het ook zo zijn dat iemand niet voldoet aan de eisen. Dit betekent niet dat er geen sprake is van een beperking, maar dat het slechts een sportregel is waar de federatie zich aan moet houden.

Verschil in tijd

Iets waar het committee ook op let, is de tijdsfactor. Binnen een categorie kunnen sporters namelijk verschillende beperkingen hebben, de ene zwaarder dan de ander. Door middel van een tijdcorrectie wordt dit verschil gelijk getrokken. 

Nederlandse vrouwen in actie

Nu we het één en ander over dit proces hebben uitgelegd, halen we er twee voorbeelden binnen het alpineskiën bij. De Nederlandse Barbara van Bergen neemt deel aan de para-alpineskiën in de zit-categorie. Zij heeft op latere leeftijd een dwarslaesie opgelopen en is daardoor vanaf haar navel naar beneden verlamd geraakt. Daarnaast is de Nederlandse Claire Petit een voorbeeld van een para-atleet die op één been skiet - ook dat is een categorie. Overigens is het ook een optie om met een prothese mee te doen. Zo kiest snowboardster Lisa Vos-Bunschoten ervoor om met een beenprothese af te dalen. 

Hopelijk ben je met deze informatie iets wijzer geworden over de Paralympische Spelen. Zoals je ziet zet het International Paralympic Committee zich in voor een eerlijke wedstrijd voor iedereen. Daardoor mogen wij komende week nog genieten van de sporters die meedoen aan de Paralympische Winterspelen.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.