We zien steeds meer neppe AI-beelden - hier kun je het aan herkennen

Vorige week deelden we al dat AI onze tijdlijn vult met verzonnen lichamen en loze beloftes en wat dit doet met ons zelfbeeld. We zien AI-transformatie-video's voorbij komen waarin perfecte, neppe lichamen worden gepresenteerd in zogenaamde 'before' en 'after'-video's. Maar wat is de technische kant achter dit AI-verhaal?

AI-video's die je vertellen hoe je met een knip in de vingers flink wat kilo's kwijtraakt - enorm schadelijk. Hoog tijd om eens te ontdekken hoe dit in z'n werk gaat.

Dit zagen we in de video

In de eerste tien seconden van een TikTok-video zien we een vrouw die huilend in de spiegel kijkt. Ze wrijft over haar buik, haar acne, grijpt naar een bak fried chicken en neemt een hap met een dikke klodder mayonaise. Tien seconden later (‘een paar weken later’) is ze haast onherkenbaar: slank, gespierd, een stralende huid, een brede glimlach. De tekst onder de video: ‘Geen excuses meer over slechte genen: dit virale afvaldrankje heeft écht gewerkt.’ Maar dit is geen échte transformatie. Dit is AI. Een volledig gegenereerde video, bedoeld om een product te verkopen. En eerlijk? Ook wij als Gen Z’ers trapten er in eerste instantie in.

En dat is geen goed nieuws voor ons zelfbeeld, zoals we eerder al schreven.

Wie draait aan de AI-knoppen?

Als we naar de technische kant kijken, vragen ons een aantal dingen af. Allereerst: wie maakt deze misleidende video’s eigenlijk? ‘In principe kan iedereen deze content maken’, vertelt data- en AI-expert Lotte Hart. En waarom? ‘Het zijn vaak geen professionals, maar gewone gebruikers die snel bereik willen, aandacht zoeken of geld willen verdienen. Ze gebruiken veelal gratis beschikbare AI-modellen die realistische beelden kunnen maken van mensen die helemaal niet bestaan, maar die ook afbeeldingen of video’s van bestaande influencers kunnen bewerken en aanpassen.’

Als jouw gezicht wordt misbruikt, kun je in theorie aangifte doen of het platform inschakelen. 'Maar in de praktijk is het lastig’, zegt Eric Bouwman, techjournalist en presentator bij Bright. ‘Makers zijn vaak anoniem en werken met wegwerp-e-mailadressen. Zodra een account geblokkeerd wordt, stampen ze direct een nieuw kanaal uit de grond.’ Hoewel strengere wetgeving zoals de Europese AI Act in ontwikkeling is, blijft de handhaving traag. Eén ding is wél duidelijk: ‘Misleiding is nooit toegestaan’, zegt Bouwman. ‘Zeker niet als mensen worden aangezet tot het kopen van producten die niet bestaan, niet doen wat wordt beloofd of nooit worden geleverd.’

Echt of nep, kun jij het nog zien?

Het sluwe: je kunt die neppe varianten nog maar lastig van echte onderscheiden. AI-video’s worden steeds realistischer en sluiten perfect aan op hoe social media-algoritmes werken. Twee jaar geleden kon je AI-gegenereerde fantasiefiguren nog vrij snel herkennen aan te veel tanden of vreemde ogen. Nu lijken ze verdacht veel op echte mensen. Hart: ‘We scrollen snel en oppervlakkig, vaak zonder geluid, zonder de bron te checken. AI speelt daar perfect op in: het ziet er echt genoeg uit om geloofd te worden, maar is gemaakt om te verrassen en te shockeren.’

Zo blijf je realistisch

Wat nu? Een kritische blik, zeggen experts. In het vorige artikel last je al dat psycholoog Sanne Groenink adviseerde om je bij zulke beelden goed af te vragen of het wel realistisch is. Hart vult aan: ‘Je kunt niet meer zomaar vertrouwen op afbeeldingen, geluidsfragmenten en video’s die je online ziet. Niet voor niets ging de ‘terug naar 2016’-trend viraal: we verlangen terug naar een internet dat echt, leuk en oprecht voelde. Die tijd is helaas voorbij.’

AI maakt nepbeelden, en daardoor zullen we alles wat we zien op onze tijdlijn met een korrel zout moeten nemen. ‘Dit maakt social media minder leuk,’ zegt Hart, ‘dus het is goed denkbaar dat er in de nabije toekomst weer ouderwetse alternatieven komen waar we onze inspiratie en gymcontent vandaan halen.’ Betrouwbare en gespecialiseerde bronnen, zoals je coach in de sportschool, je arts of een personal trainer zijn van meerwaarde, ‘omdat je deze content meer kunt vertrouwen dan de video’s die je online tegenkomt’, aldus Hart. En onthoud: lijkt iets te mooi om waar te zijn? Dan is dat meestal ook zo.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief. 

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!