Weg van huis, weg van je nachtrust? Dit is waarom je slechter slaapt op vakantie

Een vakantie staat meestal synoniem voor uitrusten, uitslapen en opladen. Toch blijkt dat voor veel Nederlanders makkelijker gezegd dan gedaan. Nieuw onderzoek laat zien dat ruim de helft juist slechter slaapt zodra ze hun vertrouwde bed verruilen voor een hotelkamer, vakantiehuis of tent. 

Vooral vrouwen en jongere reizigers liggen vaker wakker, hoe komt dat? En waarom lijkt juist je eigen kussen onmisbaar voor een goede nachtrust?

Je eigen bed blijft moeilijk te verslaan

Wie weleens na een lange reis eindelijk onder de lakens van een hotelbed is gekropen, kent het misschien wel: je bent doodmoe van de reis, maar zodra het licht uitgaat, lijkt slapen ineens een stuk ingewikkelder. Uit onderzoek van Swiss Sense onder 861 Nederlanders blijkt dat 51 procent op vakantie minder goed slaapt dan thuis. Daar staat tegenover dat 42 procent geen verschil merkt en slechts een kleine groep juist beter slaapt zodra ze van omgeving veranderen.

Vrouwen liggen vaker wakker

Vooral vrouwen lijken gevoeliger voor die omschakeling. Bijna zes op de tien vrouwen geven aan op vakantie slechter te slapen, tegenover 43 procent van de mannen. Ook jongere volwassenen hebben opvallend vaker moeite om goed tot rust te komen. Van de 18- tot 34-jarigen zegt zelfs 67 procent slechter te slapen op vakantie. Bij de groep van 35 tot 44 jaar loopt dat op tot maar liefst 72 procent. Onder 65-plussers is dat met 36 procent juist een stuk lager.

Een vreemde omgeving vraagt om gewenning

Dat is eigenlijk niet zo vreemd, je brein houdt nu eenmaal van voorspelbaarheid. Zodra je ineens in een onbekende kamer ligt, met andere geluiden, een ander matras en misschien zelfs een andere temperatuur, blijft je lichaam nét iets alerter dan normaal. Onderzoekers noemen dit ook wel het 'first night effect': tijdens de eerste nacht blijft een deel van je hersenen als het ware op de uitkijk staan.

Even inkomen

Dat zie je ook terug in de resultaten van het onderzoek. Bijna de helft van de Nederlanders heeft één of twee nachten nodig om te wennen aan een ander bed. Ongeveer een kwart slaapt direct goed, terwijl 6 procent meer dan vier nachten nodig heeft om zich aan te passen. Een kleine groep van 7 procent geeft zelfs aan eigenlijk nooit echt te wennen aan een vreemde slaapplek. 

Mannen lijken zich overigens sneller thuis te voelen: een derde slaapt de eerste nacht al goed, tegenover slechts één op de vijf vrouwen.

Het eigen kussen blijkt heilig

Dat Nederlanders gehecht zijn aan hun eigen bed, is misschien nog wel het duidelijkst als je kijkt naar wat ze het meeste missen. Op nummer één? Het eigen hoofdkussen. Bijna twee derde noemt dat als grootste gemis. Daarna volgen het eigen matras of de boxspring en het vertrouwde dekbed.

Een stukje thuis in je koffer

Misschien is het dan ook niet zo verrassend dat bijna één op de vijf vakantiegangers iets uit de slaapkamer inpakt voordat de koffers dicht gaan. In de meeste gevallen verdwijnt het eigen hoofdkussen gewoon mee in de auto of koffer. Ook oordopjes en soms zelfs een eigen dekbed gaan regelmatig mee op reis. Wie goed wil slapen, neemt zijn comfort blijkbaar graag letterlijk mee.

Onderweg blijft slapen een uitdaging

Niet alleen op de vakantiebestemming zelf laat de nachtrust soms te wensen over. Ook tijdens de reis lukt slapen lang niet altijd. Meer dan de helft van de Nederlanders doet onderweg zelden of nooit een dutje.

Dutten op 10.000 meter

Lukt het wél, dan gebeurt dat het vaakst in het vliegtuig. Daarna volgt de auto, terwijl trein- en busreizigers minder snel in slaap vallen. Om onderweg toch wat rust te pakken, kiezen veel mensen voor oordopjes of een reiskussen. Een powernap tussen de wolken blijkt dus een stuk aantrekkelijker dan eentje in de trein.

Een paar nachten geduld

Wie de eerste vakantie nachten ligt te draaien, hoeft zich dus geen zorgen te maken. Dat lichaam en brein even moeten schakelen naar een nieuwe omgeving is heel normaal. Een vertrouwd slaapritme, een comfortabel kussen en een beetje geduld kunnen al een wereld van verschil maken. Soms begint een ontspannen vakantie nu eenmaal niet bij het inchecken, maar pas na een paar goede nachten slaap.

Bron: Swiss Sense

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover? 

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.