Wakker worden! Dit doet weinig slapen volgens onderzoek met je brein

Heb je een korte of slechte nacht achter de rug, dan merk je dit misschien waarschijnlijk wel gedurende de dag. Je bent voortdurend aan het gapen, dwaalt wellicht net wat sneller af dan gebruikelijk en hebt al een flink aantal koffies achter de kiezen. 

Nu heeft onderzoek aangetoond wat voor effect slaaptekort heeft op je hersenen: je brein gaat het gemiste nachtelijke rustmoment flink compenseren. 

Dit doet slaaptekort

Het onderzoek naar de effecten van weinig slapen op de hersenfunctie, gepubliceerd in Nature Neuroscience, liet interessante resultaten zien. De onderzoekers bestudeerden de hersenen van 26 deelnemers. Eerst na een goede nachtrust, en daarna opnieuw met slaaptekort. Op het moment dat de deelnemers in de MRI lagen, werd hen ook gevraagd een aantal taken uit te voeren, om zo hun concentratie te testen.

Gemist rustmoment 

De deelnemers presteerden tijdens deze tests slechter wanneer ze weinig hadden geslapen (dat zal geen verrassing zijn). Maar nu wordt het interessant. Konden de deelnemers hun aandacht er namelijk slecht bijhouden, dan had dat te maken met een toegenomen stroom van hersenvocht (dit omhult en beschermt de hersenen) uit het brein. Dit gebeurt normaal gesproken tijdens het slapen. Volgens de onderzoekers is dit een poging van de hersenen om het gemiste rustmoment te compenseren. 

Ook zagen ze dat de pupillen van de deelnemers kleiner werden wanneer ze afdwaalden, en dat ook hun ademhaling en hartslag op zulke momenten trager werden. 

En ben je benieuwd naar de invloed van ADHD op je slaap? Redacteur Sanne deelt hier meer over.

Een deep clean in je hersenen

Hoe zit dit dan precies? Neuroloog en slaapgeneeskundige W. Christopher Winter legt uit dat het brein een ontzettend actief orgaan is. Hierdoor ontstaan allerlei afvalstoffen die vervolgens ook weer opgeschoond moeten worden. Dat is nodig om je hersenen goed te laten functioneren en op de juiste manier te laten verouderen.

‘Heb je slaaptekort, dan voelt je brein de druk om meteen op te gaan ruimen’, zegt Dr. Winter. Die grote schoonmaak kan dus niet wachten tot jij weer lekker in je bedje ligt. Neuroloog Clifford Segil vult aan: ‘De opruimmodus overdag zou een poging van de hersenen kunnen zijn om de verloren slaaptijd in te halen.’ Krijgt je brein ‘s nachts dus niet de kans om een deep clean uit te voeren, dan wordt die gedurende de dag ingezet. 

Gebrekkige schoonmaak, grote gevolgen

Ben je een keertje niet zo scherp, dan kan dat natuurlijk gebeuren. Maar slaaptekort is wel iets wat lichamelijk behoorlijk wat impact kan hebben. Komen de hersenen niet aan zo’n schoonmaak toe, dan wordt dat volgens Dr. Winter in verband gebracht met dementie op latere leeftijd. ‘Op de korte termijn houdt cortisol ons wakker, en dat kan een negatief effect hebben op de bloedsuikerspiegel en het hart- en vaatstelsel’, vertelt hij verder. ‘Onze mood wordt slechter, we verouderen sneller en ons geheugen gaat achteruit. En dat is absoluut niet wat je wil.’

Is dit dan een wake-upcall?

Wat willen we nou precies met dit artikel zeggen? Nou, de boodschap is duidelijk: je slaap is ontzettend belangrijk. Niet alleen zodat je de volgende dag fluitend door je meetings en afspraken komt, maar ook voor je gezondheid. Merk je dat je regelmatig niet aan slapen toekomt, dan lees je hier bij welke slaapproblemen je vooral aan de bel moet trekken. En tenslotte is het sowieso goed om een arts te raadplegen als je moeite hebt met het behalen van voldoende nachtrust. Die nachturen zijn namelijk hét moment voor je brein om alles even goed op een rijtje te krijgen. 

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok?

Dit is een syndication van Women's Health US.