Het broodschap-dilemma: zo kies je het gezondste brood
Getty Images
Het lijkt zo’n simpele keuze. Je loopt de supermarkt in, pakt een brood en klaar. Tot je stilstaat bij het schap en denkt: wacht even, is dit eigenlijk wel de gezondste optie? Volkoren, meergranen, spelt, zuurdesem, van de bakker of toch uit de supermarkt - hoe weet je nou of je de goede keuze maakt en wat de goede keuze überhaupt is?
Samen met een berg aan voedingsadviezen en een social media feed die ook een mening heeft over alles, wordt het niet makkelijker. De één zegt dit, de ander dat. Het is dus ook niet zo gek dat brood inmiddels een kleine identiteitscrisis heeft. Gelukkig is het antwoord op wat het ‘beste’ brood is niet zo moeilijk.
Het belangrijkste verschil zie je niet altijd meteen
Wie denkt dat de gezondste keuze afhangt van hoe ‘ambachtelijk’ een brood eruit ziet, komt vaak bedrogen uit. Volgens voedingsexperts zit het echte verschil ergens anders. ‘Het belangrijkste is dat je voor volkoren kiest', vertelt Anne Lutgerink van het Voedingscentrum aan het AD. Dat klinkt misschien weinig spannend, maar het is wel de kern.
Lekker volkoren
Volkorenbrood wordt gemaakt van de hele graankorrel, inclusief de zemel en de kiem. En juist daar zitten de vezels, vitamines en mineralen waar je lichaam iets aan heeft. Die vezels zorgen niet alleen voor een goede darmwerking, maar helpen ook om je bloedsuikerspiegel stabiel te houden en je langer verzadigd te laten voelen. En dat zorgt er weer voor dat je een uur later niet weer na de snack la loopt.
Waarom ‘donker’ brood niet per se beter is
Veel mensen vertrouwen nog altijd op kleur. Donker brood voelt gezonder, alsof je automatisch een betere keuze maakt. Maar dat idee klopt niet altijd, vertelt Fred Brouns, voormalig hoogleraar Innovatie gezonde voeding aan de Universiteit Maastricht, het AD. Donkerbruin brood kan namelijk gewoon witbrood zijn, met een kleurtje van karamel of moutextract. Dat is nog eens catfishing.
Ook namen als ‘meergranen’ of ‘oerbrood’ klinken gezond, maar zeggen weinig over de voedingswaarde. Alleen de term ‘volkoren’ geeft zekerheid, omdat die wettelijk is vastgelegd. Het is dus minder een kwestie van goed kijken, en meer van even lezen wat er echt op de verpakking staat.
Het imago van wit brood is slechter dan nodig
Witbrood heeft misschien niet de beste reputatie - en ja, het bevat minder vezels - maar het is ook niet iets wat je per se moet schrappen. ‘Een wit bolletje in het weekend kan echt geen kwaad, als je verder volkoren eet’, aldus Lutgerink. Die nuance raakt alleen nog weleens ondergesneeuwd. Alsof één minder ‘perfecte’ keuze meteen alles teniet doet. Terwijl gezond eten juist draait om wat je meestal doet, niet om wat je af en toe kiest.
Spelt, pitten en meergranen - hoe gezond zijn ze echt?
Wie voor variatie gaat, komt al snel uit bij speltbrood of brood met zaden en pitten. Dat ziet er voedzaam uit, en dat kan het ook zijn, maar alleen als de basis klopt. Als brood niet van volkorenmeel is gemaakt, blijven de vezels beperkt, ongeacht de graansoort. Wit speltbrood is in dat opzicht niet heel anders dan gewoon witbrood. En die pitjes? Die zijn een mooie toevoeging, maar geen wondermiddel. Ze maken een brood niet magisch gezond.
Supermarkt of bakker: het verschil is kleiner dan je denkt
Dan de vraag die vaak een duidelijke voorkeur oproept: brood van de bakker zou beter zijn dan dat van de supermarkt. In werkelijkheid is dat verschil kleiner dan gedacht. ‘Qua voedingswaarde maakt het nauwelijks uit waar je je brood koopt', zegt Lutgerink. Voor beide geldt dat volkoren de beste keuze is.
Zegt de smaak nog iets?
Dat betekent niet dat er helemaal geen verschillen zijn. Die zitten vooral in smaak, structuur en de manier waarop het brood wordt gemaakt. Zowel bakkers als supermarkten gebruiken soms hulpstoffen om brood luchtiger te maken en langer vers te houden. Die toevoegingen, vaak met een E-nummer, klinken misschien minder aantrekkelijk, maar zijn volgens de Europese voedselveiligheidsautoriteit veilig. Bovendien zorgen ze ervoor dat brood minder snel wordt weggegooid.
Waarom brood ineens ‘slecht’ werd
Dat brood soms als ongezond wordt gezien, heeft volgens Brouns veel te maken met de invloed van sociale media. Daar worden gluten en koolhydraten regelmatig als problematisch beschouwd. In werkelijkheid is dat maar voor een kleine groep mensen, zoals bij coeliakie of een glutenovergevoeligheid. Voor de meeste mensen is brood gewoon goed te verdragen en koolhydraten zijn echt niet zo eng als je wordt verteld.
Dus… wat leg je in je winkelmand?
Wie door alle informatie het overzicht wil houden, kan het vrij simpel houden. Kies zoveel mogelijk voor volkoren, laat je niet te veel leiden door uitstraling of marketing en kijk af en toe op het etiket. Moeilijker hoef je het jezelf niet te maken. En misschien nog wel het belangrijkste: laat je niet gek maken door losse voedingsregels. Een gezond eetpatroon zit in herhaling, niet in perfectie.
Bron: AD
Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.