Eten met de seizoenen mee: deze groenten zijn in september niet te missen

De frisse, lichte zomergroenten maken langzaam plaats voor de wat stevigere herfst- en wintervarianten – waarvan er opvallend veel op ‘kool’ lijken te eindigen. De één kan niet wachten tot de spruitjes en boerenkool weer op tafel staan, terwijl de ander het toch liever bij courgette en tomaat houdt.

Met de seizoenen mee eten wordt in ieder geval niet voor niets aangeraden. Wij leggen je uit welke groente je het best in je winkelmandje kunt leggen in september.

In een wereld waarin we overspoeld worden met (mis)informatie over voeding, is helderheid belangrijker dan ooit. In de rubriek Eten is Weten helpen we hardnekkige misverstanden de wereld uit en brengen we je onderbouwde kennis waar je écht iets aan hebt. Wekelijks zoeken we naar de ‘waarom’ achter voeding, zodat jij met vertrouwen kunt kiezen wat bij jou past.

Wanneer is een groente écht in het seizoen?

De natuur valt niet te sturen en dus ook niet precies wanneer bepaalde groenten klaar zijn om geoogst te worden. Seizoensgroenten zijn groenten die in een bepaalde periode in Nederland worden geoogst en verkocht. Hierbij gaat het om groenten uit de volle grond, een plastic tunnel of een onverwarmde kas.

Wanneer dat moment precies valt, staat alleen niet ieder jaar vast. ‘Wat oorspronkelijk buiten groeit, is afhankelijk van onder andere daglengte, temperatuur, neerslag, ziekten en plagen’, legt teeltexpert Niek Vedelaar van land- en tuinbouwkennisbedrijf Delphy uit. Door bijvoorbeeld het weer kan de start van een oogstseizoen volgens hem soms een paar weken eerder of later vallen.

In de supermarkt bestaan 'seizoensgroenten' haast niet

Tegenwoordig merken we daar in de supermarkt alleen een stuk minder van. Door verschillende teeltmethodes – zoals teelt in verwarmde kassen – kun je veel groenten bijna het hele jaar door bij de dichtstbijzijnde supermarkt halen. En mochten supermarkten toch iets tekortkomen, dan halen ze dezelfde groente uit het buitenland. Zo kunnen tomaten, paprika’s, komkommers, peen en uien het hele jaar in het schap liggen.

Waarom je in januari tóch sperziebonen kunt kopen

Hoe zo'n traditioneel Nederlands groenteseizoen eruitziet? Vedelaar neemt de sperzieboon als voorbeeld. Die is extreem gevoelig voor vorst en kan daarom pas worden gezaaid wanneer de kans op nachtvorst klein is. Vanaf ongeveer half mei kunnen de bonen de grond in en zo'n tien tot twaalf weken later kan de oogst beginnen.

Het traditionele Nederlandse seizoen loopt daardoor ongeveer van half augustus tot eind oktober. Dat je in januari alsnog sperziebonen kunt kopen, betekent dus niet dat het Nederlandse seizoen ineens twaalf maanden duurt. Die bonen komen dan simpelweg uit het buitenland.

Deze 6 groenten zijn in september aan de beurt

Wil je wat vaker met het Nederlandse seizoen mee-eten? Dan heeft Vedelaar zes groenten die je deze maand op je boodschappenlijstje kunt zetten.

1. Sperziebonen

Het is prime time voor de sperzieboon. September valt midden in het traditionele Nederlandse groeiseizoen. Vanaf ongeveer half augustus kunnen de eerste bonen worden geoogst en dat gaat door tot ongeveer eind oktober. Een goed moment dus om voor een portie van Nederlandse bodem te gaan.

2. Pompoen

Dat pompoen en herfst zo'n goed duo vormen, komt niet alleen doordat de pompoensoep ineens overal opduikt. Veel soorten worden vanaf september van het Nederlandse land geoogst. Het pompoenseizoen kan dus officieel beginnen. En mooi meegenomen: volgens het Voedingscentrum bevat 100 gram rauwe pompoen ongeveer 1 gram vezels.

3. Uien

Waarschijnlijk liggen ze het hele jaar in je keukenkastje, maar september is voor Nederlandse uien juist een belangrijk oogstmoment. Vanaf augustus komt de eigen oogst volop beschikbaar en van eind augustus tot eind september worden zaaiuien massaal van het land gehaald. Daarna kunnen ze lang worden bewaard, waardoor je van dat korte oogstmoment in de supermarkt eigenlijk weinig merkt.

4. Zoete aardappel

Misschien denk je bij zoete aardappel niet meteen aan Nederlandse akkers. Toch wordt hij sinds een aantal jaar ook hier geteeld en in september begint volgens Vedelaar de oogst. Ook mooi meegenomen: één zoete aardappel van 130 gram levert volgens het Voedingscentrum zo'n 3,5 gram vezels.

5. Bloemkool

Bloemkool wordt op verschillende momenten aangeplant, zodat niet alle kolen tegelijkertijd klaar zijn voor de oogst. Daardoor kan de Nederlandse oogst volgens Vedelaar vanaf eind augustus tot in november doorlopen. September zit daar dus mooi middenin. En omdat variëren met groenten belangrijk is om verschillende voedingsstoffen binnen te krijgen, is dit meteen een mooi moment om bloemkool weer wat vaker op het menu te zetten.

6. Broccoli

Voor broccoli geldt ongeveer hetzelfde. Ook deze wordt verspreid aangeplant, zodat niet alle broccoli tegelijkertijd klaar is voor de oogst. Daardoor kun je ook in september voor broccoli van Nederlandse bodem kiezen.

Doe de etikettencheck

Dat een groente op dit moment in Nederland wordt geoogst, betekent niet automatisch dat ieder exemplaar in het schap ook uit Nederland komt. Volgens Vedelaar is er één heel simpele manier om dat te controleren: kijk naar het land van herkomst op het etiket of bij het schap.

En komt jouw courgette deze maand toch uit Spanje? Geen reden om hem terug te leggen. Met de seizoenen mee-eten hoeft geen harde regel te zijn. Maar wil je wat vaker kiezen voor wat er op dat moment van Nederlandse bodem komt, dan weet je deze maand in ieder geval waar je naar kunt zoeken.

Maar is de seizoensgroente ook gezonder?

Niet per se. Het Voedingscentrum vertelde eerder aan Women’s Health dat er wel kleine verschillen in voedingswaarde kunnen zijn, maar dat die meestal beperkt zijn. De grootste voordelen van eten met de seizoenen mee zitten vooral in duurzaamheid en variatie. Verschillende groenten leveren namelijk verschillende voedingsstoffen.

Vers van het land: proef je dat ook?

Ook dat is niet zo zwart-wit. Sommige groenten zijn namelijk ontzettend goed te bewaren. Bij uien, prei, peen en verschillende koolsoorten is er volgens Vedelaar weinig verschil merkbaar tussen een vers geoogst product en een product dat goed is bewaard. Pas richting het einde van de houdbaarheid kunnen smaak en kwaliteit achteruitgaan.

Bij andere groenten gaat dat sneller. Tomaten, paprika’s, komkommers, courgettes en bonen zijn bijvoorbeeld beperkt houdbaar en rijpen verder door. Worden ze overrijp, dan kan de kwaliteit snel afnemen.

Toch hoeft dat eerste hapje van een net geoogste groente niet automatisch veel lekkerder te smaken. ‘Persoonlijk denk ik dat voor de meeste groenten vooral de mentale beleving van verse groente onze perceptie beïnvloedt van hoe we de smaak ervaren’, zegt Vedelaar. Oftewel: weten dat iets nét van het land komt, kan het misschien ook een beetje lekkerder laten smaken.

Bronnen: Voedingscentrum

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.