Psyche

Zo bescherm je je lichaamsbeeld terwijl GLP-1-medicijnen populairder worden

Praat mee!
Freelance Digital Editor

Women's Health

Women's Health

Je scrolt door Instagram en ziet dat een vriendin ineens een stuk slanker lijkt dan een paar maanden geleden. Op kantoor vertelt een collega dat ze 'eigenlijk nooit meer honger heeft'. Ondertussen bespreekt de groepsapp de nieuwste rode-loperfoto's van een actrice die zichtbaar is afgevallen. Als het voelt alsof iedereen om je heen langzaam kleiner wordt, zit dat waarschijnlijk niet alleen tussen je oren.

Let op: in dit artikel worden onderwerpen rondom verstoord zelfbeeld en eetstoornissen aangehaald, en dat kan als triggerend worden ervaren. Onderaan lees je hoe en waar je hulp kunt vinden.

In Nederland groeit het gebruik van GLP-1-medicatie razendsnel. Volgens de Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK) gebruikten in 2025 zo'n 262.000 Nederlanders een GLP-1-agonist, oftewel zo'n 2 procent van de bevolking. In 2024 waren dit 166.000 mensen. En die ontwikkeling doet meer dan alleen het aantal gebruikers toenemen.

Ook ons beeld van wat een 'gezond' of 'normaal' lichaam is, lijkt langzaam mee te veranderen. Zelfs als je zelf nog nooit een GLP-1 hebt gebruikt, kan de impact op je zelfbeeld enórm zijn.

Waarom de GLP-1-hype invloed kan hebben op je mentale gezondheid

Dat GLP-1's voor veel mensen gezondheidsvoordelen hebben, staat buiten kijf. De keerzijde zit vooral in de manier waarop erover wordt gepraat. 'We zien een medische behandeling die steeds vaker wordt neergezet als een wondermiddel', zegt klinisch psycholoog Alexa Keramidas. 'Tegelijkertijd krijgen we voortdurend voorbeelden voorgeschoteld van extreem gewichtsverlies en worden restrictief eetgedrag en minder eten steeds normaler.'

Bekende mensen - van wie velen al slank waren - vallen zichtbaar af en vertellen dat ze zich 'beter voelen dan ooit'. Daarmee ontstaat al snel het idee dat snel afvallen automatisch leidt tot een gelukkiger of gezonder leven. 'Dat is een verwarrende boodschap', zegt Keramidas.

Het is lastig om niet te vergelijken

Wie mensen om zich heen ziet afvallen door GLP-1's, kan daardoor onbewust kritischer naar het eigen lichaam gaan kijken. Volgens Keramidas kan dat leiden tot piekergedachten: steeds terugkerende, negatieve gedachten over je uiterlijk. Zelfs als lichaamsbeeld vroeger nooit een groot thema voor je was, is het lastig om eraan te ontsnappen wanneer afslanken overal lijkt op te duiken.

Staat dun zijn gelijk aan gelukkig zijn?

Daarachter schuilt volgens psychiater Debra Safer nog een groter probleem. De GLP-1-industrie én de dieetcultuur verkopen het idee dat dun zijn gelijkstaat aan zelfvertrouwen, geluk of succes. 'Als dun zijn de oplossing voor alles zou zijn, dan zouden beroemdheden de gelukkigste mensen ter wereld zijn. En dat zijn ze natuurlijk niet.' Het najagen van een steeds slanker lichaam kan juist het gevoel geven dat het nooit genoeg is. Hoeveel gewicht er ook afgaat, de tevredenheid schuift steeds een stukje op. 

Je feed staat er vol mee

Ook sociale media spelen daarin een grote rol. Je tijdlijn staat vol met afvaltransformaties, voor-en-na foto's en video's over GLP-1's. 'Jarenlang onderzoek laat zien dat mensen die veel worden blootgesteld aan content waarin uiterlijk en transformaties centraal staan, vaker ontevreden zijn over hun lichaam en een groter risico lopen op eetstoornissen', zegt lichaamsbeeldtherapeut Danielle Dow. Hoewel de media inmiddels inclusiever zijn dan pakweg dertig jaar geleden, blijft de constante stroom aan afslankcontent moeilijk te negeren.

Afvalmedicatie uitgelegd

Voor wie een opfrisser kan gebruiken: GLP-1's zijn medicijnen die de bloedsuikerspiegel verlagen en de eetlust afremmen, waardoor je minder gaat eten. Voor mensen met diabetes type 2, obesitas, PCOS of andere stofwisselingsproblemen kunnen ze een enorme gezondheidswinst opleveren. 'Het probleem is niet de medicatie zelf, maar wat er gebeurt wanneer een medische behandeling onderdeel wordt van dieetcultuur, celebritycultuur en sociale media', zegt Dow. 

'Wanneer bekende mensen in korte tijd veel afvallen, verschuift ons beeld van wat normaal en gezond is. Dat kan ervoor zorgen dat anderen het gevoel krijgen dat ze aan datzelfde ideaal moeten voldoen.' Komt dat je bekend voor? Je bent zeker niet de enige. Experts zien dat de populariteit van GLP-1's invloed heeft op hoe mensen naar hun eigen lichaam kijken, ook als ze de medicijnen zelf nooit hebben gebruikt.

Alsof dun weer helemaal terug is

'De afgelopen tien jaar hebben we veel vooruitgang geboekt als het gaat om body neutrality, het verminderen van gewichtsstigma en het besef dat gezondheid om veel meer draait dan een getal op de weegschaal', zegt Dow. 'Maar de afgelopen jaren zijn GLP-1-medicijnen steeds gebruikelijker geworden en daarmee lijkt ook de maatschappelijke obsessie met dun zijn weer terug.'

Zo bescherm je je lichaamsbeeld in het GLP-1-tijdperk: 7 tips

Gun jezelf kleding die écht past

Als je worstelt met je lichaamsbeeld, kan zelfs aankleden in de ochtend veel energie kosten. Misschien hangt je kast nog vol met kleding die ooit perfect zat, maar inmiddels alleen frustratie oproept. Probeer daar niet te veel aan vast te houden en kies liever voor kleding die nu comfortabel zit.

Doorbreek de body checking-cyclus

Wie onzeker is over zijn of haar lichaam, doet vaak aan body checking: steeds opnieuw controleren hoe je lichaam eruitziet. Dat kan betekenen dat je jezelf vaak in de spiegel bekijkt, progressie foto's maakt, meerdere keren per dag op de weegschaal stapt of je lichaam vergelijkt met dat van anderen. Volgens Dow draait body checking meestal om geruststelling zoeken, bijvoorbeeld of je buik nog plat is of je bent aangekomen. Alleen werkt dat vaak averechts: hoe vaker je controleert, hoe groter de drang wordt om het opnieuw te doen.

Dat betekent niet dat elke blik in de spiegel ongezond is. Even checken of je outfit goed zit is normaal. Het wordt pas een probleem als het dwangmatig voelt, spanning geeft of veel tijd inneemt. Probeer daarom stap voor stap minder te checken. Zet de weegschaal uit het zicht, pauzeer met progressiefoto’s of kies in de yogales een plek zonder spiegel. Voel je de neiging om te controleren? Vraag jezelf dan af: ‘Wat hoop ik hiermee te bereiken?’

Beweeg omdat je je er goed door voelt

Of je nu graag wandelt, baantjes trekt of het liefst een Pilates-les volgt: kies een vorm van beweging waar je plezier uit haalt. 'Beweeg omdat je je er sterker, rustiger, gezonder of energieker door voelt, niet alleen omdat je kleiner wilt worden', zegt Dow. Vooral krachttraining kan helpen om anders naar je lichaam te kijken, vult psychiater Debra Safer aan. Tijdens een training verschuift de aandacht namelijk van hoe je lichaam eruit ziet naar wat het allemaal kan.

Bovendien vergroot krachttraining je gevoel van zelfvertrouwen en competentie. 'Wanneer je je richt op sterker worden, in plaats van alleen op afvallen, voel je je vaak ook beter over jezelf', zegt ze.

Kijk verder dan je spiegelbeeld

Negatieve gedachten over je lichaam gaan lang niet altijd alleen over je uiterlijk. Volgens Keramidas wordt je lichaam regelmatig de plek waarop andere emoties zich afspelen. Voel je je onzeker, ervaar je veel stress of maak je een ingrijpende periode door? Dan is de kans groter dat je ook kritischer naar jezelf gaat kijken. 'Je lichaamsbeeld gaat zelden alleen over je lichaam', zegt Dow. 'Vaak draait het ook om veiligheid, erbij willen horen, perfectionisme, controle of verdriet.'

Sta daarom eens stil bij wat er nog meer speelt als je merkt dat die negatieve gedachten de kop opsteken. Misschien ligt de oorzaak ergens anders dan je in eerste instantie denkt. Een psycholoog kan helpen om die patronen te herkennen en te werken aan een gezondere relatie met jezelf, waarbij eten, gewicht of uiterlijk niet langer voortdurend de hoofdrol spelen.

Geef je algoritme een grote schoonmaak

Tussen alle Get Ready With Me-video's, outfitchecks en afvaltransformaties is het soms lastig om niet te vergelijken. Merk je dat bepaalde accounts je structureel een rotgevoel geven? Dan is het misschien tijd om je tijdlijn eens kritisch onder de loep te nemen.

'Stel je feed bewust samen en ontvolg accounts waardoor je je slecht over jezelf voelt', adviseert Dow. Maak ook gerust gebruik van functies als 'Niet geïnteresseerd', 'Dempen' of 'Beperken' als bepaalde video's steeds opnieuw opduiken.

Wees net zo mild voor jezelf als voor een vriendin

Jezelf met meer compassie behandelen kan een groot verschil maken. Uit een overzichtsstudie uit 2023 blijkt dat zelfcompassie helpt om beter om te gaan met moeilijke gedachten en emoties en goed is voor zowel je mentale als fysieke gezondheid.

Heb je een dag waarop je extra kritisch bent op jezelf? Stel jezelf dan de vraag die Safer haar cliënten vaak meegeeft: 'Wat zou een goede vriendin op dit moment tegen mij zeggen?' Of draai het om: wat zou jij tegen haar zeggen als zij zich zo voelde? De kans is groot dat je veel vriendelijker bent voor iemand anders dan voor jezelf.

Luister naar wat je lichaam nodig heeft

In plaats van je vooral te richten op hoe je lichaam eruitziet, moedigt Keramidas mensen aan om weer contact te maken met hoe het voelt om in hun lichaam te zijn. 'Ik vraag cliënten vaak: Waardoor voel jij je vandaag meer thuis in je lichaam? Hoe kan je lichaam vandaag meer als een vriend voelen dan als een vijand?'

Dat kan betekenen dat je eet wanneer je honger hebt, gaat wandelen omdat je behoefte hebt aan beweging of bewust geniet van momenten waarop je lichaam je juist iets moois brengt. Je kunt jezelf ook bedanken voor alles wat je lichaam iedere dag voor je doet: van koken en sporten tot werken, reizen en de mensen om je heen omarmen. Vind je dat lastig? Dan kan het helpen om je gedachten op te schrijven of een brief aan jezelf te schrijven. 'Dat kan een heel waardevolle oefening zijn waardoor mensen milder naar zichzelf leren kijken', zegt Keramidas.

Het belang van de juist hulp

Ervaar jij mentale en/of fysieke klachten van een laag zelfbeeld, verstoord eetgedrag of een eetstoornis - of herken je een ander? Weet dan dat je niet alleen bent. Hulp zoeken is - hoewel het moeilijk kan zijn - heel belangrijk, omdat artsen en deskundigen precies weten hoe ze jou het beste kunnen helpen. Zij zullen niet oordelen. In de praktijk zoeken mensen vaak hulp juist terwijl ze nog twijfelen of ontkennen

Bel bij spoed altijd 112; als er geen spoed is, kun je het best contact opnemen met je huisarts. Heb je behoefte aan persoonlijke hulp of advies, of weet je niet zeker of je hulp nodig hebt? Dan kun je (anoniem) contact opnemen met een hulplijn:

  • Hulplijn MIND: 0900-1450 > je kunt bellen, chatten, WhatsAppen of mailen met een hulpverlener
  • Informatie-, advies- en steunpunt (ook als je een naaste bent) Stichting JIJ: 010-7370847
  • Stichting Kiem helpt ouders, naasten en professionals om signalen eerder te herkennen, zodat mensen sneller passende hulp krijgen. Op stichtingkiem.nl/hulp vind je informatie over eetstoornissen en waar je terechtkunt voor hulp.

Dit is een syndication van Women's Health US.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.