Buikpijn na het eten van kaas? Dan kan het zijn dat je lactose-intolerant bent

Je zit aan tafel met vrienden. Iemand stelt voor om burrata te delen en zonder aarzelen zeg je 'ja'. Zo'n bol burrata is lekker romig, zacht, perfect met een beetje olijfolie - natuurlijk wil je dat. Alleen weet je ook: later vanavond ga je hier spijt van krijgen. Een opgeblazen buik, misschien wat krampen, en als je pech hebt een sprintje richting het toilet...

Die burrata kun je dus, hoe zalig ook, maar beter overslaan - je lijf reageert er niet goed op, en dat weet je. Maar welke voedingsmiddelen je verder beter van jouw bord kunt schrappen, valt nog niet zo makkelijk te bepalen. Want yoghurt? Dat gaat eigenlijk altijd prima.

Deze geschetste scene brengt goed in kaart hoe de verwarrende wereld van lactose-intolerantie eruit ziet, waarbij je lichaam zich niet bepaald consequent gedraagt. En volgens diëtist Keri Glassman zit daar nou ook precies de kern van het lactoseprobleem: ‘Het kan verwarrend zijn, omdat lactose-intolerantie zich bij iedereen anders uit.’

Wat er in je buik gebeurt

Hoe het allemaal in z'n werk gaat, leggen we je uit. Lactose-intolerantie draait om één ding: lactase. Dat is het enzym dat lactose, de suiker in zuivel, hoort af te breken. Als je lichaam daar te weinig van aanmaakt, komt die lactose onverteerd in je darmen terecht. Daar nemen bacteriën het over. ‘In plaats van verteerd te worden, komt lactose in de dunne darm terecht waar het wordt gefermenteerd,' legt Glassman uit. En laten die nou net gas produceren terwijl ze hun werk doen. Het gevolg laat zich raden: een opgeblazen gevoel, buikpijn, gerommel, soms krampen en in minder charmante gevallen diarree. Niet bepaald het soort after-dinner-ervaring waar je op hoopt.

Waarom yoghurt wel lukt en mozzarella je sloopt

Het lastige aan lactose-intolerantie is dat het zich zelden netjes volgens de regels gedraagt. De ene persoon kan geen enkele vorm van zuivel verdragen, terwijl de ander prima een cappuccino drinkt maar compleet onderuit gaat van een kaasplankje. ‘Het kan zich bij iedereen anders uiten,' zegt Glassman. Dat verschil zit ’m in meerdere dingen. Hoeveel je eet bijvoorbeeld, een paar happen is iets anders dan een halve pizza. Maar ook wat je erbij eet speelt mee - vet, gefrituurd eten kan je spijsvertering extra belasten, waardoor klachten sneller opkomen.

Elke soort is anders

En dan is er nog het type zuivel. Yoghurt bevat bacteriën die lactose al deels hebben afgebroken voordat het je lichaam in gaat. Zie het als een klein beetje hulp vooraf. Harde kazen bevatten van nature minder lactose, waardoor ze vaak beter verdragen worden. Mozzarella of burrata daarentegen? Die zijn juist rijk aan lactose. En ja, dat voel je.

Twijfel je? Zo kom je erachter

Omdat klachten zo kunnen verschillen, is het niet altijd meteen duidelijk of lactose echt de boosdoener is. Glassman adviseert om het simpel te houden: ‘De beste manier om erachter te komen, is om een week lang alle zuivel te vermijden en daarna één product weer toe te voegen.’ 

Dat ene moment waarop je lichaam reageert (of juist niet), zegt vaak genoeg. Wie het zeker wil weten, kan via de huisarts een waterstofademtest doen. ‘Met een ademtest kun je meten hoeveel lactose je lichaam niet goed afbreekt,' zegt Glassman. Zo weet je precies waar je aan toe bent.

Kan je dan de rest van je leven geen kaas meer eten?

Gelukkig niet. ‘Het is heel specifiek wat iemand kan verdragen,' zegt Glassman. Sommige mensen voelen zich het best als ze zuivel helemaal laten staan. Anderen kiezen hun momenten. Een croque monsieur kan op z’n tijd, wetende dat je buik daarna misschien protesteert, maar dat het het waard is. 

Stukje edammer in plaats van mozzarella

Er zijn ook praktische oplossingen. ‘Je kunt lactase pillen nemen vlak voor je eet, zodat je lichaam lactose beter kan afbreken,' legt Glassman uit. En wie een beetje strategisch eet, kiest vaker voor producten die van nature minder lactose bevatten, zoals harde kazen. Het komt uiteindelijk neer op balans, en een beetje zelfkennis.

Je darmen trainen

De laatste jaren kijken onderzoekers steeds vaker naar de rol van je darmmicrobioom, de bacteriën in je darmen. Volgens Glassman is dat niet zo gek: ‘Als je darmgezondheid verbetert, kan dat ook invloed hebben op hoe goed je lactose verdraagt.’ Het idee is dat bepaalde probiotica je kunnen helpen lactose beter te verdragen. Sommige studies laten zien dat klachten als buikpijn en gas verminderen wanneer mensen specifieke bacteriestammen binnenkrijgen. 

Tegelijkertijd is het nog geen eenduidig verhaal. Andere onderzoeken suggereren juist dat diezelfde bacteriën soms een rol spelen bij klachten. Veelbelovend dus, maar nog geen wondermiddel.

De zuivelzaak uitgelegd 

Lactose-intolerantie is geen alles-of-niets-verhaal. Het zit ergens in het grijze gebied tussen 'kan ik prima hebben' en 'dit was een slechte beslissing'. Wat je lichaam aankan, is persoonlijk. En dat betekent dat je soms gewoon moet uitproberen waar jouw grens ligt. Dus de volgende keer dat je op een menukaart naar burrata staart, moet je zelf kijken welke keuze je maakt. De vraag is alleen of je buik het met je eens is.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief. Het nieuwste magazine in de brievenbus ontvangen? Word abonnee en ontvang altijd als eerste de nieuwste editie. 

Dit is een syndication van Women’s Health US