Waarom je zelfbeeld zo schommelt tijdens je cyclus – en wat je daaraan kunt doen

De ene week stap je vol zelfvertrouwen in een strakke legging de sportschool binnen en voel je je sterk en zelfverzekerd. Maar nog geen week later voelt zelfs een oversized trui niet comfortabel genoeg en bekijk je jezelf kritisch in de spiegel. Hoe kan het dat je zelfbeeld zo snel omslaat, terwijl je lichaam nauwelijks is veranderd? Het antwoord ligt vaak in je menstruatiecyclus. Hormonen beïnvloeden niet alleen je stemming, maar ook hoe je naar jezelf kijkt.

Het goede nieuws: je kunt hier wél invloed op uitoefenen, zodat je je op elk moment van de maand prettig voelt in je favoriete outfit.

Waarom je je ineens 'zwaarder' voelt

Volgens arts en voedingsdeskundige Dr. Hazel Wallace speelt je menstruatiecyclus een grote rol in hoe je jezelf ziet. Rond de eisprong voelen veel vrouwen zich aantrekkelijker en kiezen ze onbewust voor meer opvallende outfits. Terwijl in de dagen voor de menstruatie – de zogeheten luteale fase – de zelfkritiek toeslaat.

Hoewel je lichaam feitelijk nauwelijks verandert, kan het gevoel van verandering – bijvoorbeeld door een opgeblazen buik of gevoelige borsten – ervoor zorgen dat je jezelf zwaarder of minder aantrekkelijk vindt. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen tijdens hun menstruatie het meest ontevreden zijn over hun lichaam, ondanks dat hun lichaamssamenstelling grotendeels hetzelfde blijft.

Wat daarbij niet helpt, is dat veel vrouwen tijdens deze fase ook last krijgen van eetbuien of cravings. Die combinatie van fysieke ongemakken en schuldgevoel over eten zorgt ervoor dat we onszelf nóg strenger beoordelen – en dat is precies wat we níét nodig hebben als we ons al kwetsbaar voelen.

Je bent niet alleen

Voor vrouwen met PMS of PMDD kunnen deze gevoelens nog heftiger zijn. Zij omschrijven hun premenstruele lichamen als ‘lelijk’ of ‘lomp’, waarbij ze zichzelf vergelijken met dieren als walvissen of olifanten. Vaak is die negativiteit niet alleen fysiek, maar ook emotioneel: een verhoogde gevoeligheid zorgt ervoor dat zelfkritiek net wat harder aankomt.

Vier manieren om je zelfbeeld te verbeteren tijdens je cyclus

Je kunt leren beter met die schommelingen om te gaan. Door bewust te werken aan je lichaamsbeeld en de manier waarop je naar jezelf kijkt, kun je ook de impact van je cyclus verminderen.

1. Richt je op wat je lichaam allemaal kan

In plaats van te focussen op hoe je eruitziet, kun je je beter richten op wat je lichaam allemaal mogelijk maakt. Denk aan kracht, uithoudingsvermogen of herstel. Vrouwen die bewegen om zich goed te voelen – in plaats van om calorieën te verbranden – hebben een positiever lichaamsbeeld hebben en minder kans op depressieve gevoelens. Stel doelen op basis van prestaties, zoals een langere wandeling maken of sterker worden in de sportschool. Dit geeft voldoening en haalt de druk weg van ‘mooi’ moeten zijn.

2. Ruim je social media op

Social media is niet per se slecht, maar het algoritme laat je vaak alleen ‘perfecte’ plaatjes zien. Zeker rond je menstruatie kan dit je zelfbeeld ondermijnen. Zelfs fitspiration-content kan averechts werken als het draait om uiterlijk en gewichtsverlies. Gebruik die dagen waarop je je minder voelt om even offline te gaan. Zoek verbinding met echte mensen, kook iets lekkers, of verlies jezelf in een boek of serie. Wat rust in je hoofd doet vaak ook wonderen voor je zelfbeeld.

3. Wees lief voor jezelf

Hoe je over jezelf praat, hardop of in gedachten, heeft grote invloed op je zelfbeeld. Let ook op de gesprekken met vriendinnen. Als het vaak over afvallen, diëten of uiterlijk gaat, durf dan het onderwerp te veranderen. Je kunt gerust zeggen: “Ik merk dat praten over gewicht me niet helpt. Kunnen we het ergens anders over hebben?” Je bent zóveel meer dan je kledingmaat en dat geldt ook voor de mensen om je heen.

4. Deel je cyclus met vriendinnen en steun elkaar

Waarom zou je je cyclus alleen bijhouden als je ook kunt delen? Door met vriendinnen open te praten over waar je zit in je maand, creëer je niet alleen meer begrip, maar ook een kans om elkaar actief te steunen. Stel je voor: jouw vriendin weet dat jij in je premenstruele fase zit en stuurt je juist dan een lief berichtje, een complimentje of neemt het initiatief voor een gezonde of rustige avond samen. Op zulke momenten kan een klein gebaar al een groot verschil maken. Door elkaars cyclus een beetje in de gaten te houden – bijvoorbeeld via een gedeelde app of gewoon door er regelmatig over te praten – kun je als vriendinnengroep een soort ‘cycle pact ’ vormen. Zo voorkom je dat je jezelf in stilte naar beneden praat en herinner je elkaar eraan dat het oké is om je even minder te voelen. Samen ben je sterker, ook tijdens die paar lastige dagen in de maand.

Volg je Women's Health al op Facebook en Instagram?

Dit is een syndication van Women's Health UK.