Waarom piekeren we eigenlijk?

Love & Life


Het heeft wel degelijk een functie. 

De kans is groot dat je weleens piekert. En dat is af en toe natuurlijk niet zo’n probleem. Maar gaat het om uren per dag, en voelt het alsof je ‘gevangen’ zit in je eigen gedachten? Dan kun je waarschijnlijk wel beamen dat het problematisch wordt. Piekeren is één van de symptomen van stress en te veel stress kan uiteindelijk leiden tot een burn-out. Niet wat je wilt. Maar waarom piekeren we eigenlijk?
   
>> Wat hebben piekeren en stress met elkaar te maken?
  

De functie van piekeren

Hoewel je soms denkt dat het nergens op slaat, heeft piekeren wel degelijk een functie. Er is namelijk iets in je leven wat om aandacht vraagt. Piekeren wordt door ‘piekerprofessor’ Ad Kerkhof, hoogleraar klinische psychologie aan de Amsterdamse Vrije Universiteit, uitgelegd als een vorm van zelfbescherming. Het beschermt tegen naderend onheil. Dat klinkt heftiger dan het is, want het kan ook gaan om iets wat helemaal niet per se gevaarlijk is, maar zo ziet de geest het op dat moment wel. Het kán dus nuttig zijn dat piekeren, maar volgens  Kerkhof werkt het niet meer als je piekeren als zelfbescherming te vaak gebruikt. 
  

Aangeleerd

Mensen worden niet piekerend geboren: “Jonge kinderen piekeren niet. Meestal begint het rond een jaar of 6,” aldus Marleen Derks, psycholoog en auteur van het boek ‘Nooit meer Piekeren’ in haar blog. Rond die leeftijd begint de innerlijke criticus terrein te winnen en proberen we er uit alle macht alles te doen om ervoor te zorgen dat onze ouders trots op ons zijn. “Die criticus wordt actiever naarmate we gaan beseffen dat we niet alles goed doen en leren om onszelf kritiek te geven.”  
  
>> Dit zijn de symptomen van een beginnende burn-out
     

Innerlijke criticus

Als je niet oppast begint je innerlijke criticus steeds meer de overhand te krijgen en zelfs uitgroeien tot een grote tiran die je het leven moeilijk maakt. “De criticus is een expert in het vinden van zaken die niet goed aan ons zijn. Ga voor de spiegel staan en de criticus zal je feilloos aanwijzen wat er allemaal niet goed is en waar je je voor zou moeten schamen,” schrijft Derks. En dat niet alleen: “De criticus is ook een pro in het erop wijzen dat anderen beter presteren dan jij, dat ze er beter uitzien, leuker zijn, spontaner reageren, enzovoort.” 

   

Bewustwording en opvoeding

Je bewust zijn van dat stemmetje die vervelende dingen over je zegt, is stap één. Het kost wat meer moeite om dat stemmetje te leren kennen en ervoor te zorgen dat ‘ie opgevoed wordt. Voor het leren stoppen met piekeren is dat wel belangrijk. “Vaak functioneert de criticus als een klein jengelend kind, met bijbehorende kindertaal. De criticus zegt bijvoorbeeld dat je een sukkel bent als je iets niet goed doet,” schrijft Derks. Niet echt opbouwende kritiek dus, en al helemaal niet volwassen. Maar het kan ook anders: “Je innerlijke criticus kan ook je coach worden, die je wijst op zaken waar je rekening mee kunt houden. Zodra je daarnaar luistert en ernaar handelt, zal de innerlijke criticus stoppen met kinderlijke taal.” Het proberen waard toch?
  
>> Zo stop je met dat eeuwige piekeren
    


Volg je Women's Health al op Facebook en Instagram?

 
  

Even op de pauzeknop drukken zonder daarvoor naar een (duur!) meditatie-retraite in India te hoeven reizen. 
En tips voor hoe je toch dat (irritante) nummer uit je hoofd kunt krijgen.
Antwoord op de vragen die we eigenlijk allemaal wel hebben.